Máy bay Su-34 Nga (Ảnh: EP).
Trong đêm 14 và rạng sáng 15/10, Hải quân Ukraine tuyên bố phóng một loạt tên lửa hành trình Long Neptune nhằm vào căn cứ không quân Borisoglebsk ở tỉnh Voronezh, miền tây nước Nga, cách biên giới Ukraine khoảng 260km.
Ukraine cho biết, các tên lửa Neptune phóng từ mặt đất đánh trúng khu vực sân đỗ, nơi 6 máy bay tiêm kích - ném bom Su-34 của Không quân Nga đậu gần sát cánh nhau, không có công trình che chắn.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết 4 chiếc Su-34 bị phá hủy và 2 chiếc khác bị hư hại. Ông công bố ảnh vệ tinh chụp hiện trường vụ việc.
Nga chưa bình luận về tuyên bố mà Ukraine đưa ra.
Ảnh vệ tinh Pléiades của Airbus chụp ngày 11/10, tức 4 ngày trước cuộc tấn công, cho thấy 6 chiếc Su-34 đậu tại các khu vực sân đỗ ngoài trời.
Bên cạnh chúng là những kết cấu mà trang tin độc lập Istories cho rằng trông giống lưới chống UAV hoặc khung đỡ lưới. Lưới có thể làm mắc một chiếc UAV cỡ nhỏ, nhưng tên lửa hành trình có thể xuyên qua.
Su-34 là máy bay tiêm kích - ném bom siêu âm, 2 động cơ, 2 chỗ ngồi và là dòng tiêm kích - ném bom chủ lực của Không quân Nga. Gần như ngày nào Su-34 cũng thả bom lượn chính xác KAB nhằm vào mục tiêu Ukraine, gây ra nỗi ám ảnh với nhiều binh sĩ đối thủ.
Hình ảnh vệ tinh được mô tả là ghi lại hiện trường vụ tấn công (Ảnh: Avivector).
Nga vẫn còn nhiều Su-34, nhưng điều đó không có nghĩa nước này không cần lo ngại. Theo các chuyên gia, việc Nga để các máy bay chiến đấu có giá trị ở ngoài trời, rồi co cụm lại ở một khu vực dường như đã tạo ra sơ hở cho Ukraine khai thác.
Điểm đáng chú ý là khu vực sân bay quân sự Nga đặt các máy bay nằm trong tầm bắn của tên lửa Ukraine. Nga sở hữu hệ thống phòng không uy lực nhưng họ phải dàn trải chúng trên diện tích rất lớn, nên việc ngăn chặn hiệu quả hoàn toàn hỏa lực không phải là dễ dàng.
Cuộc tập kích cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình đào tạo của Không quân Nga. Căn cứ Borisoglebsk là nơi đóng quân của Trung đoàn Huấn luyện Hàng không số 160. Đơn vị này sử dụng máy bay huấn luyện Yak-130 của hãng Yakovlev để đào tạo phi công ở giai đoạn cơ bản, đồng thời sử dụng các máy bay chiến đấu tiền tuyến như Su-34, Su-35 và Su-30 của Sukhoi cho giai đoạn huấn luyện nâng cao.
Giới quan sát nhận định, trong tầm bắn của vũ khí Ukraine, Nga lẽ ra nên có đủ các công trình nhà chứa máy bay để phòng ngừa mối đe dọa từ đối thủ, nhất là trong bối cảnh chiến sự ngày càng quyết liệt.
Một câu hỏi khác là tại sao Nga lại tập trung số lượng lớn Su-34 ở cùng một khu vực mà không dàn trải chúng ra để tránh nguy cơ bị tập kích. Theo một số chuyên gia, có vẻ như cách bố trí này nhằm giúp đội ngũ mặt đất nhanh chóng bảo dưỡng tất cả máy bay bằng một bộ nguồn điện mặt đất, tức là máy phát điện di động dùng để khởi động các hệ thống của máy bay trước khi cất cánh.
Tuy nhiên, một ý kiến khác cho rằng biện pháp phòng thủ tốt nhất là chủ động ngăn chặn đối phương. Đối với các hệ thống tấn công tầm xa có cự ly như vậy, việc bảo vệ máy bay bằng cách thông thường là di chuyển chúng ra khỏi tầm bắn sẽ không hiệu quả. Cách duy nhất để phòng thủ trước những vũ khí này là xây dựng một hệ thống phòng không nhiều tầng, quy mô đầy đủ, bao gồm cả các hệ thống trên mặt đất và trên không.
Ukraine dường như hiểu rõ điều này. Trong hơn một năm qua, Ukraine liên tục tập kích các radar, trận địa tên lửa đất đối không và hệ thống phòng không cơ động của Nga. Trang Tochnyi.info giải thích rằng việc phá hủy những hệ thống phòng không sẽ “tạo điều kiện cho các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu quan trọng hơn nằm sâu trong lãnh thổ Nga”.
Những mục tiêu quan trọng đó bao gồm các căn cứ không quân như Borisoglebsk và những máy bay chiến đấu đắt tiền đậu trên sân đỗ tại đây.