Nhà ở riêng lẻ tại TP.HCM tối đa dưới 7 tầng hầm, kể cả tầng hầm, dự kiến sẽ được miễn giấy phép xây dựng - Ảnh: ÁI NHÂN
Dự thảo quy định miễn giấy phép xây dựng trên địa bàn TP.HCM do Sở Xây dựng đang tham mưu trình UBND thành phố triển khai quy định tại điều 15 Luật Phát triển đô thị.
Mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ
Theo quy định Luật Xây dựng hiện hành, các công trình xây dựng cấp 4, nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 và không thuộc một trong các khu vực (khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc) thì mới được miễn giấy phép xây dựng.
Tuy nhiên đề xuất của Sở Xây dựng đã mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng cho công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trên địa bàn thành phố có quy mô dưới 7 tầng (trên cao độ mặt đất đặt công trình), có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 và thuộc các khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc đô thị hoặc quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 hoặc thiết kế đô thị riêng được phê duyệt.
Công trình nhà ở riêng lẻ được quy định ở trên được xây dựng tối đa 1 tầng hầm và được miễn giấy phép xây dựng.
Nhận định về đề xuất trên, kỹ sư xây dựng Nguyễn Mạnh Trường cho hay đề xuất của Sở Xây dựng đã mở rộng hơn nhiều diện miễn giấy phép xây dựng đáp ứng tốc độ đô thị hóa cao, nhu cầu xây dựng nhà ở, chỉnh trang đô thị ngày càng lớn.
Bởi lẽ hoạt động cấp giấy phép xây dựng là một trong những thủ tục hành chính phát sinh thường xuyên, trực tiếp tác động đến người dân, hộ gia đình, tổ chức và doanh nghiệp.
Theo số liệu cấp giấy phép xây dựng 9 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố ghi nhận hơn 31.700 giấy phép xây dựng (kể cả trường hợp được miễn giấy phép xây dựng) với tổng diện tích sàn xây dựng vào khoảng hơn 7,6 triệu m2. Trong đó, đến 99,9% số giấy phép do UBND các phường, xã, đặc khu cấp.
"Khối lượng giải quyết hồ sơ lớn như trên cho thấy việc Sở xây dựng rà soát, cắt giảm thủ tục cấp giấy phép xây dựng có ý nghĩa thiết thực cho người dân", kỹ sư xây dựng Nguyễn Mạnh Trường nói.
Việc mở rộng miễn giấy phép xây dựng, TP.HCM chuyển trọng tâm phương thức quản lý sang kiểm soát điều kiện quy hoạch, kiến trúc, thông báo khởi công, hậu kiểm và tăng trách nhiệm tự kiểm soát của chủ đầu tư - Ảnh: THUẬN VĂN
Đẩy mạnh hậu kiểm, giảm thủ tục, chi phí
Thời gian qua TP.HCM đang đẩy mạnh triển khai cắt giảm thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực miễn giấy phép xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng.
Thêm vào đó, Luật Phát triển đô thị có hiệu lực đã giúp thành phố có cơ sở để triển khai nhanh chóng chính sách đột phá.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Ngọc Hải - Trưởng phòng quản lý xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp, Sở Xây dựng TP.HCM - cho hay dự thảo nhằm cụ thể hóa thẩm quyền của UBND thành phố về quy định công trình được miễn giấy phép xây dựng.
Theo ông Hải, việc mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ sẽ giúp tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình và cá nhân giảm thời gian, chi phí chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục cấp phép. Đối với nhà ở riêng lẻ, người dân có thể căn cứ quy chế quản lý kiến trúc, quy hoạch chi tiết hoặc thiết kế đô thị riêng đã được phê duyệt để xác định điều kiện xây dựng.
Đồng thời việc mở rộng miễn giấy phép xây dựng cũng giúp giảm tải cho các cơ quan nhà nước liên quan việc cấp phép xây dựng để tập trung nguồn lực cho công tác công khai thông tin quy hoạch, tiếp nhận thông báo khởi công, hướng dẫn và hậu kiểm.
"Dự thảo chuyển trọng tâm phương thức quản lý sang kiểm soát điều kiện quy hoạch, kiến trúc, thông báo khởi công, hậu kiểm và tăng trách nhiệm tự kiểm soát của chủ đầu tư.
Song hành việc miễn giấy phép xây dựng, dự thảo cũng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và chủ đầu tư, nhà thầu thiết kế, nhà thầu giám sát, nhà thầu thi công.
Việc miễn giấy phép không loại trừ các yêu cầu về an toàn công trình, phòng cháy và chữa cháy, môi trường, giao thông, hạ tầng kỹ thuật và xử lý khi có vi phạm....", ông Hải nhấn mạnh.
Nhu cầu xây dựng nhà ở tại TP.HCM là rất lớn, tương ứng với tốc độ đô thị hóa - Ảnh: ÁI NHÂN
Sở Xây dựng TP.HCM hướng dẫn hồ sơ xây nhà ở riêng lẻ diện miễn và phải cấp giấy phép xây dựngTrừ trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, nhà ở riêng lẻ của cá nhân, tổ chức phải được UBND xã cấp giấy phép xây dựng và quản lý thi công, xử lý vi phạm trật tự xây dựng.