Ngập nặng sau mưa lớn
Tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội TPHCM chiều 8/10, ông Phan Quốc Huy, Phó Phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TPHCM, cho biết các điểm ngập phát sinh trong những đợt mưa lớn vừa qua phần lớn là ngập tạm thời.
Theo ông Huy, thời gian và mức độ ngập phụ thuộc vào lượng mưa, thời gian mưa cũng như tình trạng mưa kết hợp triều cường. Tuy nhiên, một số tuyến đường ghi nhận tình trạng ngập kéo dài hoặc độ sâu ngập tăng, như Quốc Hương, R12, Cao Đức Hưng, Thảo Điền, Mã Lò,...
Theo đại diện Sở Xây dựng, một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều tuyến đường ngập là lượng mưa thực tế vượt tần suất thiết kế của hệ thống thoát nước.
"Hệ thống thoát nước TPHCM hiện được thiết kế để đáp ứng lượng mưa 85,3mm trong 3 giờ và mực triều cường tối đa 1,32m. Tuy nhiên, trong hai ngày 30/9 và 1/10, nhiều khu vực ghi nhận lượng mưa trên 100mm chỉ trong 45 phút đến 1 giờ. Mưa lớn trong thời gian ngắn khiến nước không kịp thoát, gây ngập nhiều nơi", ông Huy nói.
Bên cạnh đó, ông Huy nói thêm, khi mưa lớn kết hợp triều cao, tình trạng ngập càng nghiêm trọng hơn. Ngày 28/9, đỉnh triều đạt trên 1,56m và ngày 29/9 đạt trên 1,51m, đều cao hơn mức thiết kế của hệ thống thoát nước.
Đại diện Sở Xây dựng cũng cho biết một số công trình lớn đang thi công có thể ảnh hưởng đến dòng chảy. Trong đó có dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát, cống thoát nước đường Lê Văn Thọ. Một số công đoạn thi công làm chậm dòng chảy, từ đó khiến tình trạng ngập sâu hơn khi xảy ra mưa lớn. Ngoài ra, công tác vận hành cống, kênh rạch tại một số nơi chưa đồng bộ, tình trạng lấn chiếm lòng kênh tiêu thoát nước vẫn còn xảy ra.
Xử lý 50 điểm ngập nặng
Để ứng phó tình trạng ngập, đại diện Sở Xây dựng cho biết trước mắt TPHCM sẽ tăng cường duy tu, nạo vét cống rãnh, bố trí lực lượng trực mưa, vận hành máy bơm ứng cứu và điều tiết giao thông tại các điểm ngập.
Về lâu dài, TPHCM sẽ phối hợp với Tây Ninh và Đồng Nai trong vận hành các hồ chứa thượng nguồn, chia sẻ dữ liệu thủy văn liên hồ chứa. TPHCM cũng sẽ hiện đại hóa, nâng cấp hệ thống quan trắc và cảnh báo sớm để phục vụ việc điều tiết theo thời gian thực.
Theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030, TPHCM dự kiến triển khai 87 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 142.000 tỷ đồng, mục tiêu xử lý 50 điểm ngập nặng.
Trong năm 2026, thành phố dự kiến hoàn thành 9 dự án, xử lý 3 vị trí. Năm 2027 hoàn thành 45 dự án, xử lý 30 vị trí. Năm 2028 hoàn thành 9 dự án, xử lý 5 vị trí. Năm 2029 hoàn thành 6 dự án, xử lý 2 vị trí. Năm 2030 hoàn thành 18 dự án, xử lý 10 vị trí.
Dự án cống kiểm soát triều có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng khi hoàn thành sẽ góp phần cơ bản giải quyết tình trạng ngập tại 50 điểm ngập nặng.
Cũng liên quan tình trạng ngập, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM, cho biết tiến độ các dự án hạ tầng thoát nước đang chịu tác động trực tiếp bởi mưa lớn kéo dài và triều cường.
Một điểm nghẽn khác là việc thu xếp nguồn vốn. Theo ông Dũng, nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng rất lớn, phải huy động từ nhiều nguồn khác nhau. Mỗi nguồn vốn lại do cơ quan có thẩm quyền khác nhau quản lý với những quy định riêng, dẫn đến việc phối hợp giải ngân có thời điểm chưa đồng bộ.
Về nguy cơ phát sinh điểm ngập trong quá trình thi công, ông Dũng cho biết tất cả các dự án đều yêu cầu nhà thầu và đơn vị tư vấn giám sát lập phương án bảo đảm thoát nước tạm.
Đối với tình trạng ngập tại đường Phan Huy Ích vừa qua, ông Dũng cho rằng việc ngập không hoàn toàn do lỗi thi công dự án kênh Tham Lương - Bến Cát.
Theo ông Dũng, khu vực đường Phan Huy Ích là điểm tập trung cửa xả của kênh Hy Vọng, tuyến thoát nước cho khu vực sân bay. Khi xảy ra trận mưa có vũ lượng rất lớn kết hợp đúng thời điểm triều cường dâng cao khiến tình trạng ngập xảy ra.