Chương trình khám sức khỏe toàn dân chỉ có thể đạt mục tiêu khi người dân ở các nhóm đối tượng, địa bàn khác nhau đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, kết quả thực hiện tính đến đầu tháng 11/2026 cho thấy, giữa yêu cầu và thực tế vẫn còn một khoảng cách đáng kể. Toàn thành phố ghi nhận 6.916.175 người đã được khám.
Tuy nhiên, tỷ lệ giữa các nhóm đối tượng không đồng đều: Học sinh đạt 94%, trong khi người lao động đạt 36% và sinh viên đạt 34%. Khoảng cách này đặt ra yêu cầu phải xác định rõ những nhóm ít được tiếp cận, từ đó tổ chức khám phù hợp với từng đối tượng.
Trong khi đó, ở cấp địa phương, toàn thành phố đã có 104 xã, phường đạt tỷ lệ khám hơn 50%, nhưng vẫn còn 12 địa phương dưới 40%. Phường Cầu Ông Lãnh có tỷ lệ thấp nhất, mới đạt xấp xỉ 33%. Những con số này cho thấy tiến độ chung chưa phản ánh đầy đủ tình hình tại từng địa bàn. Trong khi một số nơi đã tổ chức khám đạt tỷ lệ cao, những nơi khác vẫn còn lượng lớn người dân chưa được tiếp cận dịch vụ.
Do đó, các địa phương cần rà soát nguyên nhân chậm tiến độ, lập danh sách cụ thể người chưa được khám theo từng nhóm đối tượng và xây dựng kế hoạch hoàn thành số lượng còn lại, đặc biệt lưu ý nhóm yếu thế và địa bàn có tỷ lệ thấp cần được ưu tiên.
Cách tổ chức tại những nơi có kết quả tốt là kinh nghiệm cần được chia sẻ. Một số địa phương đã bố trí lịch khám vào buổi tối, ngày nghỉ hoặc đưa đội khám lưu động đến khu dân cư để người dân thuận tiện tham gia. Việc tổ chức linh hoạt theo điều kiện dân cư đã giúp mở rộng khả năng tiếp cận, nhất là tại những nơi cần thêm phương thức triển khai.
Với nhóm người lao động, trách nhiệm tổ chức khám cần có sự phối hợp của cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Theo đó, Liên đoàn Lao động thành phố, Sở Nội vụ cần đôn đốc các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thực hiện khám sức khỏe định kỳ theo quy định. Đối với học sinh, sinh viên, ngành giáo dục cần đẩy nhanh việc khám tại trường, hoàn thành trong tháng 11/2026. Những nhiệm vụ này đều hướng đến các nhóm đang có tỷ lệ khám sức khỏe thấp thay vì chỉ tập trung nâng con số chung.
Cùng với yêu cầu tăng tiến độ, Sở Y tế đặt ra nhiệm vụ gắn việc tăng nhanh số lượt khám với nâng cao chất lượng chuyên môn, tính chính xác của dữ liệu và quản lý sức khỏe người dân sau khám. Đây là khâu cần được chú trọng khi chương trình chuyển từ tổ chức khám trên diện rộng sang theo dõi thông tin sức khỏe của từng người dân.
Thực tế thống kê cho thấy, nhiều địa phương đã có số lượt khám cộng dồn bằng hoặc vượt quy mô dân số, như các phường Sài Gòn, Phước Thắng, các xã Thạnh An, Vĩnh Lộc. Chi tiết này đặt ra yêu cầu đối chiếu dữ liệu để xác định chính xác số người đã được khám, hạn chế trường hợp ghi nhận trùng lặp bởi theo quy định, số lượt khám cộng dồn không thể mặc nhiên đồng nhất với số người được khám.
Các cơ sở khám sức khỏe phải cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin lên nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng; đồng thời đối chiếu với dữ liệu khám, điều trị định kỳ để hạn chế trùng lặp và bảo đảm quyền lợi người dân. Việc kiểm soát dữ liệu cần được thực hiện song song với kiểm soát chất lượng khám bởi thông tin sau khám là căn cứ phục vụ quản lý, theo dõi sức khỏe lâu dài của người dân.
Để xử lý phần việc còn lại, một trong những công việc cần được chú trọng là ngành y tế phải điều phối năng lực khám từ những địa phương đã căn bản hoàn thành sang hỗ trợ nơi có tỷ lệ thấp. Các cơ sở khám sức khỏe được yêu cầu tăng cường nhân lực, bố trí lịch khám linh hoạt và chính quyền 168 phường, xã, đặc khu chịu trách nhiệm rà soát danh sách người chưa được khám, tổ chức thực hiện theo kế hoạch cụ thể.
Từ nay đến cuối năm 2026, tiến độ vẫn là yêu cầu cấp thiết nhưng kết quả chương trình cần được nhìn nhận qua số người thật sự được khám, chất lượng dịch vụ và khả năng sử dụng thông tin sau khám để tiếp tục quản lý sức khỏe. Khi mỗi lượt khám được ghi nhận chính xác và gắn với quá trình theo dõi tiếp theo, chương trình khám sức khỏe toàn dân mới tạo được nền tảng cho hoạt động chăm sóc sức khỏe liên tục tại cộng đồng.
Bài và ảnh: KHANG ANH