Thông qua việc phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) cùng hạ tầng thanh toán số hiện đại, nền kinh tế quốc gia không chỉ nâng cao được năng lực thu hút nguồn lực phát triển hạ tầng và sản xuất mà còn có thể chủ động điều phối, kết nối hiệu quả các dòng vốn hàng tỷ đô-la.
Cầu nối điều phối dòng vốn quốc tế
Sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế cùng tốc độ tăng trưởng kinh tế tích cực đang tạo ra thời điểm thuận lợi để Việt Nam khẳng định vị thế trong mạng lưới tài chính khu vực.
Tại Hội nghị Thượng đỉnh 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á (Fortune Southeast Asia 500) năm 2026 vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, các chuyên gia và lãnh đạo định chế tài chính hàng đầu nhận định việc phát triển VIFC-HCMC là bệ phóng dẫn dắt nguồn lực toàn cầu phục vụ quá trình chuyển đổi nền kinh tế.
Ông Richard D. McClellan, Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: VIFC-HCMC vừa thông qua quy định cho phép các thành viên mở rộng phạm vi hoạt động. Một quy định liên quan khác sẽ tiếp tục được thông qua trong thời gian tới nhằm giúp trung tâm mở rộng danh mục sản phẩm và dịch vụ cung cấp cho thị trường.
Ông Richard D. McClellan khẳng định: VIFCHCMC hiện đã có thể bắt đầu triển khai các hoạt động thực tế. Trong tầm nhìn từ 5 đến 10 năm tới, VIFC-HCMC kỳ vọng có thể xử lý những dòng vốn lên tới hàng trăm nghìn tỷ USD thông qua đa dạng cấu trúc tài chính và dịch vụ chất lượng cao.
Thực tế cho thấy, nền kinh tế Việt Nam đã tạo dựng được mức độ cởi mở cần thiết để thu hút đầu tư nước ngoài. Đánh giá về thực trạng này, ông Warrick Cleine MBE, Chủ tịch kiêm CEO KPMG Việt Nam và Campuchia, nhận định dòng vốn FDI hiện nay vẫn tập trung chủ yếu vào các dự án công nghiệp. Bước sang giai đoạn phát triển mới, Việt Nam cần tiếp tục tái cơ cấu nền kinh tế và định hướng phân bổ nguồn lực phù hợp hơn với các chương trình cải cách dài hạn.
Trong tiến trình đó, trung tâm tài chính quốc tế đóng vai trò then chốt trong việc điều phối dòng vốn, không chỉ tài trợ cho các dự án nội địa mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi toàn diện nền kinh tế. Đồng quan điểm về tiềm năng phát triển, ông Phạm Hồng Hải, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng UOB Việt Nam cho rằng: Việt Nam nắm giữ nhiều lợi thế cạnh tranh nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự xuất hiện của các tập đoàn lớn từ Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đang mở ra cơ hội hợp tác đa chiều.
Hiện UOB đang tích cực phối hợp với hệ thống ngân hàng trong khu vực ASEAN để hỗ trợ doanh nghiệp nước ngoài mở rộng đầu tư vào Việt Nam, đồng thời đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. UOB đang xây dựng một tòa nhà tại khu vực VIFC-HCMC. Đây không chỉ là hoạt động đầu tư cơ sở vật chất mà còn thể hiện mong muốn tham gia sâu vào sự phát triển của thị trường.
Tuy nhiên, ngoài tiềm năng sẵn có, các chuyên gia lưu ý Việt Nam cần xác định rõ vị thế cạnh tranh trên bản đồ tài chính quốc tế. Bà Ashley Zhang, đại diện Viện Tài chính quốc tế, phân tích: Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam không nên được định vị như một đối thủ cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm tài chính lâu đời như Singapore hay Hồng Công (Trung Quốc).
Thay vào đó, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam cần trở thành một mắt xích bổ trợ quan trọng trong hệ sinh thái tài chính khu vực. Với khoảng trống nhu cầu vốn đầu tư phát triển kinh tế của Việt Nam ước tính lên tới 200 tỷ USD, việc phát triển trung tâm tài chính sẽ giúp đa dạng hóa các kênh huy động, tăng cường kết nối thị trường tiền tệ và thị trường vốn trong nước với các dòng tài chính toàn cầu.
Hoàn thiện cơ chế, nâng cao năng lực vận hành
Để Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam phát huy tối đa vai trò cổng dẫn vốn, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và giải quyết các rào cản vận hành là yêu cầu bắt buộc. Ông Phạm Hồng Hải, Phó Tổng Giám đốc UOB Việt Nam nhấn mạnh: VIFC-HCMC cần tiếp tục xử lý triệt để các vấn đề liên quan đến cơ chế quản lý vốn, chính sách thuế, chuẩn mực kế toán và khả năng chuyển đổi tiền tệ xuyên biên giới.
Ông Hải lưu ý trung tâm tài chính quốc tế không phải là thiên đường thuế, do đó các chính sách ưu đãi cần được thiết kế trên cơ sở hài hòa giữa thông lệ quốc tế và điều kiện thực tế của Việt Nam. Đối với hoạt động chuyển vốn ra nước ngoài, nhà đầu tư hoàn toàn có thể thực hiện thuận lợi nếu lựa chọn đúng kênh và tuân thủ đầy đủ các thủ tục pháp lý.
Vấn đề cốt lõi hiện nay nằm ở khả năng tiếp cận các khoản tín dụng quy mô lớn, đòi hỏi doanh nghiệp phải phối hợp chặt chẽ với các ngân hàng để đáp ứng tốt các tiêu chí cấp tín dụng và quy định quản lý rủi ro. Về định hình chức năng, bà Ashley Zhang, đại diện Viện Tài chính quốc tế khẳng định: Các trung tâm tài chính quốc tế sở hữu ba chức năng cốt lõi bao gồm huy động nguồn vốn toàn cầu, tăng cường kết nối khu vực và thu hẹp khoảng trống tài chính.
Trong bối cảnh dòng vốn vào các thị trường mới nổi chịu nhiều biến động từ rủi ro địa chính trị và điều kiện thị trường, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam cần chủ động thích ứng bằng cách đẩy mạnh các lĩnh vực mới như công nghệ tài chính, tài chính xanh, cũng như nâng cao năng lực xử lý thanh toán, bảo hiểm và bảo lãnh bằng nhiều loại tiền tệ khác nhau.
Đánh giá về lộ trình phát triển toàn diện của trung tâm tài chính quốc tế, ông Warrick Cleine MBE, Chủ tịch kiêm CEO KPMG Việt Nam và Campuchia nhấn mạnh: Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam theo mô hình “một trung tâm, hai địa điểm” tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về thể chế và hạ tầng.
Quá trình này cần được thực hiện từng bước với các cột mốc cụ thể, từ hoàn thiện khung pháp lý, cấp phép cho các định chế quản lý tài sản, thu hút doanh nghiệp đăng ký đến việc đưa các giao dịch tài chính phức tạp vào xử lý thực tế.
Khái quát về định hướng phát triển của VIFC-HCMC trong thời gian tới, ông Richard D. McClellan nhấn mạnh: Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam đóng vai trò là cánh cổng giúp thu hút và dẫn dòng vốn vào nền kinh tế chứ không phải một tổ chức biệt lập. Nhà đầu tư quốc tế không nhất thiết phải đầu tư trực tiếp vào Trung tâm Tài chính quốc tế, mà thông qua các kênh và cấu trúc tài chính được thiết lập tại đây để rót vốn vào các dự án phát triển tại Việt Nam.
Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam là một hành trình dài hạn, đòi hỏi năng lực vận hành thực tế và hệ thống giám sát minh bạch nhằm chứng minh hiệu quả hoạt động, từng bước đưa Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng trở thành điểm đến tin cậy của các dòng vốn toàn cầu.
ANH TUẤN