Mai vàng, hoa giấy vào vụ
Nghề trồng mai vàng tại xã Vĩnh Thành có lịch sử hơn một trăm năm, trở thành một trong những nghề sản xuất đặc trưng, góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân. Hiện toàn xã có hơn 50ha mai vàng, trong đó khoảng 70% diện tích trồng mai tàng gốc lớn, đường kính gốc khoảng 20cm, chiều cao trung bình 1,3m.
Những ngày này, các nhà vườn đang bước vào giai đoạn chăm sóc quan trọng, vừa duy trì sức sinh trưởng của cây, vừa tạo dáng, chỉnh tán, theo dõi sâu bệnh và điều tiết quá trình phát triển để mai nở đúng dịp Tết.
Tại ấp Phú Hội, ông Trần Văn Kha, một trong những hộ có nhiều năm gắn bó với nghề trồng mai, đang chăm sóc khoảng 1.500 chậu, trong đó có khoảng 300 chậu mai lớn. Giá bán phổ biến khoảng 3 triệu đồng/chậu; một số cây cao khoảng 1,5m có giá trên 10 triệu đồng.
Ông Kha cho biết: “Những năm qua, các nhà vườn trong vùng chủ yếu liên kết với thương lái quen để tiêu thụ sản phẩm. Trong đó, nhiều thương lái từ các tỉnh, thành phía bắc tìm đến tận vườn để lựa chọn mai. Bên cạnh phương thức bán hàng truyền thống, việc giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến đang giúp nhà vườn tiếp cận thêm khách hàng, nhất là đối với những cây có dáng độc, đẹp, giá trị cao”.
Cùng với duy trì các giống mai truyền thống, người trồng mai ở Vĩnh Thành cũng chủ động sưu tầm, nhân giống những giống mới có hoa đẹp, kích thước lớn, màu sắc đa dạng và phù hợp thị hiếu. Một số giống như mai vàng kim cương viền trắng, mai cam thiên lộc, siêu bông Bình Lợi... đang được khách hàng quan tâm.
Tại Hội quán Mai vàng-bonsai Cái Mơn, phong trào sản xuất, sưu tầm và nhân giống mai vàng cũng diễn ra sôi động. Chủ nhiệm Hội quán Trần Văn Thanh cho biết: “Hội quán hiện có 50 thành viên, đang chăm sóc khoảng 9.000 cây mai tàng và 3.000 cây mai ghép, mai bonsai phục vụ Tết Nguyên đán Đinh Mùi. Mỗi thành viên có từ 150 đến 1.000 sản phẩm, với hơn 70 giống mai khác nhau”.
Không chỉ mai vàng, mai ghép cũng đang trở thành hướng sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cho nhiều hộ dân. Ông Lê Tấn Đạt, ở ấp Phú Hội, hiện chuẩn bị khoảng 10.000 cây mai ghép lớn, nhỏ phục vụ thị trường Tết. Từ năm 2020 đến nay, gia đình ông thường xuyên tìm kiếm những giống mai mới, độc đáo từ nhiều địa phương để nhân giống. Đến nay, vườn có gần 70 giống mai, trong đó một số giống như cúc hoa hồng, cúc quý phi được thị trường ưa chuộng.
Bên cạnh mai vàng, hoa giấy cũng là sản phẩm được nhiều nhà vườn Vĩnh Thành tập trung chuẩn bị cho vụ Tết. Toàn xã hiện có hơn 300 hộ trồng hoa giấy, với hơn 700.000 chậu lớn, nhỏ.
Tại ấp Lân Đông, bà Nguyễn Thị Phương dành khoảng 1ha đất để trồng khoảng 6.000 chậu hoa giấy, gồm hoa giấy treo, hoa giấy tàng, hoa giấy bonsai và hoa giấy kiểng cổ. Thời điểm này, gia đình đang tập trung cắt tỉa, chăm sóc, đồng thời ghép nhiều màu hoa trên cùng một cây để tạo sản phẩm có hình thức bắt mắt, đáp ứng nhu cầu người chơi hoa Tết.
Cùng với mai và hoa giấy, cây tắc vẫn được người dân duy trì như một sản phẩm truyền thống trong dịp Tết. Ông Lê Văn Hiền, ở ấp Vĩnh Chính, có 46 năm gắn bó với nghề trồng tắc. Vụ Tết năm nay, ông dự kiến tạo khoảng 150 cây tắc dáng tự nhiên, dạng cây cổ thụ, giá khoảng 700 nghìn đồng/cây. Phần lớn sản phẩm được thương lái tìm đến tận nhà mua.
Cúc mâm xôi chờ mùa hoa vàng vào dịp Tết
Nếu xã Vĩnh Thành nổi tiếng với mai vàng, hoa giấy thì xã Chợ Lách có cúc mâm xôi đạt chuẩn OCOP hạng 3 sao là sản phẩm chủ lực phục vụ thị trường Tết.
Tại ấp Long Thới, ông Nguyễn Văn Hoàng Anh đang chăm sóc khoảng 8.000 chậu cúc mâm xôi trên diện tích 6.000m². Năm nay, gia đình xuống giống từ ngày 15/6 âm lịch, hướng đến tạo cúc mâm xôi bốn cơi đọt, qua đó chủ động hơn trong việc điều chỉnh thời gian sinh trưởng và thời điểm hoa nở.
Theo ông Hoàng Anh, để cúc phát triển đồng đều, nhà vườn phải theo dõi sát từng giai đoạn sinh trưởng, từ tưới nước, bón phân đến điều chỉnh ánh sáng và dinh dưỡng. Giá thể chủ yếu gồm mụn dừa, phân bò và trấu. Khi cây phát triển lá quá mạnh, người trồng phải điều chỉnh dinh dưỡng, tăng kali để cây tập trung phân hóa mầm hoa, bảo đảm hoa nở đúng thời điểm.
Điều khó nhất đối với người trồng cúc mâm xôi là điều tiết hoa nở đúng dịp Tết. Từ khoảng ngày 15 đến 16/10 âm lịch, cây bắt đầu hình thành nụ. Từ thời điểm này, nhà vườn phải thường xuyên theo dõi thời tiết để điều chỉnh chế độ chăm sóc, tưới nước và dinh dưỡng phù hợp.
Những năm gần đây, các nhà vườn còn chú trọng tuyển chọn những cây có tàng lớn, sinh trưởng khỏe để lấy ngọn nhân giống. Màu vàng chanh tiếp tục được ưu tiên do phù hợp thị hiếu người tiêu dùng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Chợ Lách Trần Hữu Nghị cho biết: “Vụ hoa Tết năm nay, sản lượng cúc trên địa bàn ước đạt khoảng 1,2 triệu sản phẩm, trong đó có 49.300 sản phẩm cúc cấy mô. Số cúc cấy mô được một doanh nghiệp trên địa bàn hỗ trợ, giúp nhà vườn tiếp cận nguồn giống mới, từng bước ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao chất lượng hoa trong điều kiện thời tiết diễn biến thất thường”.
Địa phương đã tổ chức tập huấn quy trình chăm sóc cúc, tập trung vào kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và điều chỉnh sinh trưởng phù hợp điều kiện thời tiết. Đồng thời, hỗ trợ 14 hộ xây dựng mô hình cúc cấy mô phục vụ Tết, qua đó giúp nông dân đánh giá hiệu quả giống mới, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và từng bước nhân rộng mô hình.
Cùng với sản xuất, khâu tiêu thụ hoa, cây cảnh đang có sự chuyển dịch mạnh sang môi trường số. Hơn 50% số hộ đã bán hàng thông qua các nền tảng như Zalo, Facebook, TikTok. Cách làm này giúp nhà vườn mở rộng khách hàng, chủ động giới thiệu mẫu mã, giá bán, thời điểm hoa nở, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào phương thức tiêu thụ truyền thống.
Xã Chợ Lách đang xây dựng mô hình “xã thương mại điện tử”, hướng đến hỗ trợ nông dân đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả tiêu thụ.
Vụ hoa Tết năm nay được kỳ vọng tiếp tục mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân vùng chuyên canh hoa, cây cảnh.
Tuy nhiên, trước những yếu tố khó dự đoán như thời tiết, chi phí vật tư, sức mua và thị trường tiêu thụ, việc chủ động sản xuất, ứng dụng kỹ thuật, đa dạng hóa giống và mở rộng phương thức bán hàng đang trở thành yêu cầu cấp thiết để phát triển bền vững làng nghề truyền thống lâu đời tại địa phương.
HOÀNG VŨ