Tháng 10 nắng nóng kỷ lục lịch sử trong 65 năm

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tháng 10 năm nay ghi nhận kỷ lục chưa từng có trong lịch sử ngành khí tượng, thời tiết nắng nóng khiến nhiệt độ trung bình toàn quốc chạm mốc cao nhất kể từ năm 1961.

Nắng nóng xô đổ loạt kỷ lục nhiệt độ trong chuỗi số liệu 65 năm

Ngày 2.11, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia thông tin diễn biến thời tiết tháng 10, nhận định diễn biến thời tiết, khí hậu từ tháng 11 đến tháng 1.2027.

Trong tháng 10, nhiệt độ trung bình trên hầu khắp cả nước phổ biến cao hơn từ 1,0 - 2,0oC, riêng khu vực miền Bắc, nhiệt độ trung bình cao hơn 2 - 3oC; ngoại trừ một số nơi ở Nam bộ có nhiệt độ trung bình cao hơn từ 0,5 - 1,0oC so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Ngoài ra nhiệt độ trung bình tháng 10, trên phạm vi toàn quốc là 26,3oC, cao hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ là 1,74oC, đây là giá trị cao nhất từng ghi nhận được trong chuỗi số liệu quan trắc kể từ năm 1961.

Diễn biến thời tiết bất thường được ghi nhận ở 61 trạm khí tượng có nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày đạt và vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.

Bên cạnh đó, 98 trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng đạt và vượt mốc lịch sử, trong đó tập trung dày đặc ở 87 trạm khí tượng tại khu vực miền Bắc.

El Nino duy trì cường độ rất mạnh đến đầu năm 2027

Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 1.2027, với xác suất lên tới 96%.

Dưới tác động này, xu thế khí hậu trong những tháng tới dự báo tiếp tục duy trì mức nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 - 2,0°C, tùy theo từng khu vực và thời điểm.

Tuy nhiên, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cũng nhận đinh, trong tháng 11 - 12, riêng miền Trung vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa lớn. Các khu vực còn lại trên phạm vi cả nước vẫn có nguy cơ thiếu hụt lượng mưa so với trung bình nhiều năm.

Bên cạnh đó, từ nay cho đến tháng 1.2027, không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm. Rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu; số ngày rét đậm, rét hại ở miền Bắc và Bắc Trung bộ phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cũng lưu ý, miền Bắc, Bắc Trung bộ vẫn có khả năng xảy ra các đợt rét đậm, rét hại nhưng chỉ xảy ra ngắn ngày.

Ngoài ra, trong tháng 11 đến tháng 1.2027, số lượng cơn bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và đổ bộ vào đất liền nước ta có khả năng thấp hơn trung bình cùng thời kỳ, trung bình nhiều năm trên Biển Đông trong thời kỳ này chỉ có 2,8 cơn; trong đó đổ bộ vào đất liền chỉ 1,1 cơn.

Số liệu từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho thấy tháng 10 vừa qua đã thiết lập mốc nhiệt độ kỷ lục chưa từng có trong lịch sử 65 năm quan trắc kể từ năm 1961. Nhiệt độ trung bình trên toàn quốc chạm ngưỡng 26,3 độ C, vượt 1,74 độ C so với trung bình nhiều năm, trong đó miền Bắc là khu vực chịu ảnh hưởng gay gắt nhất khi mức nhiệt chênh lệch cao hơn từ 2 đến 3 độ C. Đợt nắng nóng dị thường này đã khiến 98 trạm quan trắc ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng vượt mốc lịch sử, kèm theo 61 trạm xô đổ kỷ lục nhiệt độ cao nhất tuyệt đối theo ngày. Nguyên nhân cốt lõi của diễn biến thời tiết cực đoan bắt nguồn từ hiện tượng El Nino với xác suất duy trì cường độ rất mạnh lên đến 96% từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau. Hình thái này khiến nền nhiệt cả nước trong giai đoạn tới tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 2 độ C, đồng thời làm giảm đáng kể tần suất hoạt động của các cơn bão trên Biển Đông xuống mức thấp hơn chỉ số thông thường. Không khí lạnh được dự báo sẽ suy yếu và đến muộn hơn, làm số ngày rét đậm, rét hại tại miền Bắc cũng như Bắc Trung Bộ giảm thiểu rõ rệt và chủ yếu chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Song song với nền nhiệt tăng cao, tình trạng thiếu hụt lượng mưa trên diện rộng tiếp tục đặt ra thách thức lớn đối với tài nguyên nước và sản xuất tại hầu hết các địa phương. Khu vực miền Trung là ngoại lệ duy nhất khi vẫn có nguy cơ đối mặt với các đợt mưa vừa đến mưa lớn tập trung vào hai tháng cuối năm. Sự kết hợp giữa nắng nóng trái mùa kéo dài và nguy cơ hạn hán cục bộ đòi hỏi các ngành chức năng phải chủ động chuyển đổi phương án ứng phó thiên tai nhằm giảm thiểu rủi ro khí hậu.