Theo đó, tại kỳ họp, Ủy ban nhân dân thành phố đã trình 2 dự thảo nghị quyết về quy định về một số chính sách quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm, phát triển công trình ngầm và dự thảo quy định về lập, thẩm định, phê duyệt, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không gian ngầm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Việc xây dựng dự thảo Nghị quyết nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển Thành phố Hồ Chí Minh theo hướng văn minh, hiện đại, bền vững; xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ; tổ chức không gian phát triển hợp lý; quản lý, khai thác hiệu quả các nguồn lực và huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển. Đồng thời đây là văn bản để cụ thể hóa, tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị trên địa bàn thành phố.
Theo đánh giá của Ủy ban nhân dân thành phố, hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh có mật độ dân cư, công trình và hoạt động kinh tế cao; nhu cầu phát triển đường sắt đô thị, bãi đỗ xe, hạ tầng kỹ thuật, công trình chống ngập, trung tâm logistics, thương mại, dịch vụ và các đầu mối giao thông ngày càng lớn.
Trong điều kiện khả năng mở rộng không gian trên mặt đất tại nhiều khu vực bị hạn chế, khai thác hợp lý không gian ngầm là giải pháp bổ sung không gian phát triển, giảm xung đột sử dụng đất, tăng năng lực hạ tầng và nâng cao hiệu quả kết nối giao thông công cộng.
Thực tế trên địa bàn thành phố đã hình thành tầng hầm của nhiều công trình xây dựng trên mặt đất, công trình giao thông ngầm, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và không gian thương mại, dịch vụ ngầm. Tuy nhiên, các công trình còn được quản lý theo từng dự án, dữ liệu vị trí và cao độ chưa được chuẩn hóa đồng bộ; chưa có cơ chế thống nhất của thành phố đối với một số đối tượng, diện tích hay độ sâu cụ thể.
Luật Phát triển đô thị đã giao Hội đồng nhân dân Thành phố quy định các nội dung đặc thù về không gian ngầm. Do đó, việc ban hành Nghị quyết là cần thiết để cụ thể hóa phạm vi sử dụng lòng đất, nghĩa vụ tài chính và chính sách khuyến khích đầu tư, làm cơ sở tổ chức thực hiện thống nhất trên địa bàn thành phố.
Theo tờ trình của Ủy ban nhân dân thành phố về dự thảo quy định về lập, thẩm định, phê duyệt, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không gian ngầm trên địa bàn thành phố trong đó quy định 7 nhóm nguyên tắc đối với quy hoạch không gian ngầm, gồm: Quy hoạch không gian ba chiều theo chiều sâu, lập trên phạm vi toàn thành phố, cụ thể hóa định hướng không gian ngầm trong quy hoạch tổng thể thành phố; Bảo đảm kết nối liên hoàn tại khu vực nhà ga đường sắt đô thị, khu vực TOD, trung tâm đô thị mới; Phù hợp đặc điểm địa chất, địa chất thủy văn phức tạp; Xác định khu vực ưu tiên, hạn chế, cấm xây dựng; Bảo đảm môi trường, nguồn nước ngầm, phòng cháy chữa cháy, quốc phòng, an ninh, di sản; Bảo đảm tính kế thừa, không chồng chéo với quy hoạch đã phê duyệt; Khuyến khích thu hút đầu tư.
Liên quan đến 2 dự thảo nghị quyết kể trên, các đại biểu tỏ ra đồng tình và cho rằng các nội dung này là cần thiết phải có nghị quyết nhằm quản lý, khai thác và phát triển không gian ngầm trên địa bàn.
Tuy nhiên, đại biểu Phạm Trung Kiên (Bí thư Đảng ủy phường An Nhơn) cho rằng, với đặc thù địa chất của đô thị thành phố việc lập quy hoạch không gian ngầm cần phải được khảo sát, thăm dò, đánh giá địa chất thật kỹ lưỡng bởi ở bên dưới không chỉ có vật chất là đất đá đơn thuần mà ở dưới có thể có những di sản, di tích lịch sử, khảo cổ…
Một số đại biểu cho rằng, việc phát triển không gian ngầm cần được kết hợp chặt chẽ với các tuyến đường sắt,cần phải có quy hoạch đồng bộ gắn quy hoạch không gian ngầm với quy hoạch không gian trên cao.
Phát biểu tại cuộc họp, ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội tăng tốc nhờ Luật Phát triển đô thị.
Trong đó, việc tháo gỡ những vướng mắc kéo dài hơn 20 năm về quy hoạch không gian ngầm, bãi đậu xe được xác định là một trong những vấn đề cần tập trung xử lý.
Thành phố sẽ quy hoạch không gian ngầm tại một số khu vực trung tâm như vòng xoay Quách Thị Trang, trục đường Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Hàm Nghi, không chỉ phục vụ đỗ xe mà còn phát triển các trung tâm dịch vụ, thương mại. Việc kết hợp nhiều chức năng được đặt ra để tạo nguồn thu, giải quyết bài toán hoàn vốn và thu hút nguồn lực xã hội hóa đầu tư không gian ngầm.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cũng nhấn mạnh: Tinh thần được quán triệt đến các sở, ngành là phải khẩn trương, chủ động. Thành phố có thể ban hành trước những khung chính sách cốt lõi, sau đó tiếp tục điều chỉnh, bổ sung nếu thực tiễn phát sinh vấn đề mới.
Cũng xoay quanh nội dung này, ông Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố đã ghi nhận những ý kiến đóng góp của các đại biểu về tất cả những lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực phát triển không gian ngầm và đề nghị các ban chuyên môn thuộc Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, nghiên cứu.
VƯƠNG LÊ