Thời gian qua, nhất là từ khi Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chỉ thị số 22-CT/TU ngày 7/5/2019 “Về tăng cường thực hiện công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí", các cấp ủy đảng đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, triển khai thực hiện về công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.
Việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước đã có những chuyển biến tích cực, phần lớn thông tin chính thống được truyền tải kịp thời, rõ ràng, chính xác đến nhân dân thành phố và đồng bào cả nước; góp phần phát triển kinh tế-xã hội Thành phố, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở (trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp).
Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện, công tác này ở Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn một số hạn chế. Một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa chủ động, kịp thời cung cấp thông tin cho báo chí về những vụ việc xảy ra liên quan đến địa phương, đơn vị mình để phản ánh đúng bản chất sự việc và định hướng dư luận xã hội; chưa chủ động xử lý hoặc đề nghị xử lý, cải chính khi phát hiện báo chí đăng tải không đúng sự thật.
Đặc biệt, kể từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào vận hành, tạo ra sự thay đổi toàn diện về cấu trúc hành chính từ Trung ương đến cơ sở. Do đó, công tác phát ngôn, cung cấp, thông tin cho báo chí đã có những thay đổi trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện.
Để khắc phục những tồn tại nêu trên, đồng thời, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn về sự đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và phát huy hơn nữa vai trò của báo chí trong xây dựng và phát triển Thành phố, Ban Thường vụ Thành ủy chỉ đạo: Các cấp ủy, tổ chức đảng tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo để thống nhất nhận thức của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và của cơ quan, đơn vị, địa phương, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương về công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Chỉ thị nêu rõ, người phát ngôn là người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước; người được người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước giao nhiệm vụ là người phát ngôn thường xuyên; người có trách nhiệm thuộc cơ quan hành chính nhà nước được người đứng đầu ủy quyền thực hiện nhiệm vụ của người phát ngôn về những vấn đề cụ thể được giao. Người được người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước giao nhiệm vụ hoặc ủy quyền thực hiện nhiệm vụ phát ngôn không được ủy quyền lại cho người khác.
Khi có quyết định giao nhiệm vụ hoặc thay đổi người phát ngôn, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải thực hiện đăng tải công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của đơn vị mình trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ban hành quyết định.
Đối với những vấn đề, vụ việc nghiêm trọng, thu hút sự quan tâm, theo dõi của dư luận xã hội, người đứng đầu, người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn của cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan phải thực hiện ngay việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí và duy trì thường xuyên trong quá trình xử lý vấn đề, vụ việc để kịp thời định hướng dư luận và ổn định tình hình.
Việc phát ngôn và cung cấp thông tin phải bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật trong quá trình điều tra, xử lý. Trong trường hợp cần phát ngôn và cung cấp thông tin đột xuất, người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn cần có sự chuẩn bị chi tiết, đầy đủ các thông tin cung cấp cho báo chí.
Đối với các vấn đề, vụ việc mang tính nhạy cảm, phức tạp có thể ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội phải báo cáo lãnh đạo cấp trên trực tiếp, cấp trên theo ngành dọc của cơ quan, đơn vị, địa phương và chủ động phối hợp với Ban Tuyên giáo Thành ủy, Sở Văn hóa và Thể thao để có phương án xử lý, cung cấp thông tin, định hướng dư luận.
Theo Chỉ thị, người đứng đầu, người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn của cơ quan, đơn vị, địa phương chịu trách nhiệm cung cấp các thông tin chính thống liên quan đến vấn đề, vụ việc báo chí phản ánh; tạo điều kiện thuận lợi để báo chí tiếp cận thông tin chính xác, kịp thời, không được đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.
Các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động xác minh, làm rõ những thông tin báo chí đăng tải chưa chính xác, chưa đầy đủ hoặc không đúng sự thật. Khi có căn cứ xác định thông tin báo chí đăng không đúng sự thật, có văn bản yêu cầu cơ quan báo chí đó đăng tải ý kiến phản hồi, cải chính, xin lỗi theo đúng quy định của pháp luật.
Trường hợp thông qua thông tin phản ánh của báo chí phát hiện tập thể, cá nhân có hành vi vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước thì cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy chỉ đạo xử lý kịp thời theo quy định.
LINH BẢO