Thanh tra Chính phủ vừa ra thông báo Kết luận thanh tra chuyên đề công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại thành phố Cần Thơ, tỉnh An Giang và Cà Mau.
Kết luận thanh tra đã lý giải câu chuyện thiếu nguồn vật liệu cát, đá số lượng lớn để thi công dự án trọng điểm quốc gia.
Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng dài hơn 188km, đi qua địa phận tỉnh An Giang và thành phố Cần Thơ (Ảnh: Bảo Kỳ).
Thiếu cát số lượng lớn
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, thành phố Cần Thơ quy hoạch 13 mỏ/khu vực cát san lấp với tổng diện tích hơn 1.800ha, tổng trữ lượng dự báo trên 40 triệu m3.
Tỉnh An Giang quy hoạch 20 mỏ, khu vực cát san lấp với tổng trữ lượng trên 200 triệu m3; 6 mỏ/khu vực đá khai thác vật liệu xây dựng với tổng trữ lượng trên 355 triệu m3.
Tháng 8/2022, Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng), UBND các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Sóc Trăng và Cần Thơ đã ban hành quy chế phối hợp triển khai Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1.
UBND thành phố Cần Thơ, UBND tỉnh An Giang đã xác định và cấp nguồn cát phục vụ dự án này và Dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau. Tổng nhu cầu cát của 2 dự án hơn 41 triệu m3.
Đến ngày 30/6, Cần Thơ và An Giang báo cáo đã xác định được nguồn để cung cấp cát cho các dự án còn thiếu hơn 1,56 triệu m3.
Về vật liệu đá, theo kết luận thanh tra, UBND tỉnh An Giang điều phối theo nhu cầu của chủ đầu tư phục vụ hai dự án đường cao tốc; theo đó nhu cầu đá còn thiếu gần 3 triệu m3.
Thanh tra Chính phủ nhận định, năm 2023, UBND tỉnh Sóc Trăng (nay là UBND thành phố Cần Thơ) không cấp được mỏ vật liệu nào để cung cấp cho dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng; làm ảnh hưởng đến tiến độ cung ứng vật liệu phục vụ thi công dự án.
Cũng theo kết luận thanh tra, UBND thành phố Cần Thơ và UBND tỉnh An Giang chưa công bố giá vật liệu tại các mỏ khai thác theo cơ chế đặc thù và chỉ đạo của Thủ tướng. Việc này ảnh hưởng đến công tác quản lý, kiểm soát giá, xác định chi phí, thanh toán, quyết toán và tổ chức cung ứng vật liệu cho các dự án - kết luận nêu.
Thanh tra Chính phủ chỉ rõ trách nhiệm thuộc về UBND thành phố Cần Thơ, UBND tỉnh An Giang; Sở Xây dựng, Sở Tài chính thành phố Cần Thơ và tỉnh An Giang...
Thi công dự án cao tốc qua Cần Thơ (Ảnh: Bảo Kỳ).
Đối với 2 mỏ cát ở tỉnh Sóc Trăng cũ chưa được khai thác hết trữ lượng (vẫn còn hơn 850.000m3) trong khi nguồn cung vật liệu cát đang thiếu, Thanh tra Chính phủ kết luận nguyên nhân do UBND tỉnh Sóc Trăng cũ không gia hạn, kéo dài thời gian khai thác mỏ.
Đốc thúc xử nghiêm sai phạm, cung cấp đủ vật liệu thi công
Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND thành phố Cần Thơ, UBND tỉnh An Giang cùng các cơ quan liên quan chỉ đạo tiếp tục rà soát, thanh tra, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả cũng như trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân liên quan để xử lý nghiêm sai phạm.
Cần Thơ chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp yêu cầu nhà thầu thi công dự án thành phần 2, 3, 4 sớm tiếp nhận, vận chuyển khối lượng đá được phân bổ, điều phối đang tồn kho trên bãi của mỏ đá Núi Dài, tỉnh An Giang để thi công.
Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau (Ảnh: Bảo Kỳ).
Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND tỉnh An Giang sớm hoàn thành thủ tục nâng trữ lượng, cấp phép khai thác đá tại mỏ Núi Dài, mỏ Trà Đuốc Lớn đảm bảo cung cấp đủ nguồn vật liệu đá phục vụ thi công dự án trọng điểm quốc gia. Địa phương cũng phải điều tiết cát dư thừa cho các dự án quan trọng theo quy định.
Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, UBND thành phố Cần Thơ, tỉnh An Giang, Cà Mau có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện về Thanh tra Chính phủ trước ngày 15/12 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng.
Hai dự án cao tốc trọng điểm quốc gia ở miền Tây
Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng dài hơn 188km, đi qua địa phận tỉnh An Giang và thành phố Cần Thơ, được chia làm 4 dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 1 do tỉnh An Giang quản lý và 3 dự án thành phần còn lại dài hơn 132km do Cần Thơ làm chủ đầu tư.
Nghị quyết của Quốc hội yêu cầu hoàn thành, đưa vào khai thác toàn bộ dự án vào năm 2027.
Dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau có chiều dài tuyến chính hơn 110km, tổng mức đầu tư hơn 27.500 tỷ đồng. Công trình có quy mô 4 làn xe, là một trong những dự án giao thông trọng điểm quốc gia tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.