Thông báo kết luận thanh tra do Phó tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường vừa ký ban hành - Ảnh: TTCP
Theo thông báo kết luận thanh tra việc thực hiện cơ chế tự chủ tại Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2021-2024, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra những vi phạm trong việc ký hợp đồng thuê khoán, nghiệm thu, thanh toán và quyết toán hai đề tài nghiên cứu khoa học do Trường đại học Kinh tế chủ trì.
Hai đề tài do tiến sĩ làm chủ nhiệm, mỗi đề tài có kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, hồ sơ thuê khoán các chuyên đề chỉ thể hiện một tác giả cho mỗi chuyên đề, trong khi một phần nội dung trùng với các ấn phẩm báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam có 22 và 11 tác giả.
Làm việc với đoàn thanh tra, hai tiến sĩ chủ nhiệm đã thừa nhận những nội dung trùng được chỉ ra. Đến tháng 9-2026, cả hai đã nộp lại tổng cộng hơn 204 triệu đồng.
Chủ nhiệm đề tài thừa nhận nội dung nghiên cứu trùng lặp
Theo kết luận thanh tra, đề tài "Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Xác định lại vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu", mã số QG.21.46, do một tiến sĩ làm chủ nhiệm.
Đề tài được thực hiện từ ngày 10-5-2021 đến 9-5-2023, với kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.
Qua kiểm tra, Thanh tra Chính phủ phát hiện hồ sơ thuê khoán thực hiện hai chuyên đề của đề tài không phản ánh đúng, đầy đủ các tác giả tham gia. Mỗi chuyên đề chỉ thể hiện một tác giả trong hồ sơ thuê khoán.
Một phần nội dung của hai chuyên đề bị kết luận trùng với chương 1 và chương 2 của ấn phẩm "Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Định vị lại Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu". Ấn phẩm này có 22 tác giả, được xuất bản ngày 5-4-2022.
Đại học Quốc gia Hà Nội - Ảnh: DANH TRỌNG
Tại biên bản làm việc ngày 2-4-2026, tiến sĩ chủ trì thừa nhận các nội dung trùng được đoàn thanh tra chỉ ra, kết luận nêu.
Đến buổi làm việc ngày 8-9-2026 tác giả này và mà một nghiên cứu sinh được thuê khoán thực hiện chuyên đề, thừa nhận có nội dung tương đồng.
Theo nội dung được ghi nhận trong kết luận thanh tra, các chuyên đề do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với người đại diện.
Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi "có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ", vi phạm Luật Khoa học và Công nghệ.
Từ các hồ sơ này, ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán hơn 111 triệu đồng cho hai chuyên đề, mỗi chuyên đề 55,5 triệu đồng.
Hai chủ nhiệm nộp lại hơn 204 triệu đồng
Vi phạm tương tự được Thanh tra Chính phủ phát hiện tại đề tài "Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 - Chính sách tài khóa phục vụ phát triển bền vững", do tiến sĩ khác làm chủ nhiệm.
Đề tài này cũng do Trường đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội chủ trì, với kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.
Theo kết luận, hồ sơ thuê khoán hai chuyên đề của đề tài này không phản ánh đúng, đầy đủ những người tham gia thực hiện, chỉ thể hiện một tác giả cho mỗi chuyên đề.
Bên cạnh đó, một phần nội dung của hai chuyên đề trùng với chương 1 và chương 2 của ấn phẩm báo cáo thường niên kinh tế trước đó.
Kết luận thanh tra viện dẫn nội dung biên bản làm việc thể hiện tác giả đề tài thừa nhận những nội dung trùng lặp. Ngoài ra nội dung chuyên đề do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với người đại diện.
Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi "có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ", vi phạm Luật Khoa học và Công nghệ.
Đối với hai chuyên đề thuộc đề tài do tác giả này làm chủ nhiệm, ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán tổng cộng 92,3 triệu đồng.
Như vậy, hai đề tài có tổng kinh phí được bố trí từ ngân sách nhà nước là 1 tỉ đồng. Riêng bốn chuyên đề được Thanh tra Chính phủ chỉ ra các vi phạm đã được thanh toán, quyết toán tổng cộng 204 triệu đồng.
Theo kết luận thanh tra, chủ nhiệm đề tài thứ nhất QG.21.46 đã nộp hơn 111 triệu đồng về Trường đại học Kinh tế. Tác giả của đề tài "Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 - Chính sách tài khóa phục vụ phát triển bền vững" cũng đã nộp 92,901 triệu đồng về trường.
Thanh tra Chính phủ cho biết việc khắc phục được ghi nhận và xem xét khi đánh giá tính chất, mức độ, hậu quả cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Tuy nhiên, "việc hai chủ nhiệm đề tài nộp lại tiền không đồng nghĩa quá trình xử lý những vi phạm trong hoạt động nghiên cứu khoa học đã kết thúc", kết luận nêu.
Tại phần kiến nghị xử lý, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức đánh giá lại, làm rõ khối lượng thực tế đã thực hiện của hai đề tài. Đồng thời, cơ quan thanh tra yêu cầu thu hồi số tiền đã thanh toán, quyết toán không đúng quy định về ngân sách nhà nước.
Cơ quan thanh tra cũng yêu cầu Đại học Quốc gia Hà Nội và các đơn vị liên quan xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xảy ra vi phạm, trên cơ sở làm rõ chức trách, thời kỳ và mức độ liên quan cụ thể.
Đại học Quốc gia Hà Nội: 3 trường thu học phí vượt quy định, 8 trường trích thiếu 94 tỉ quỹ học bổngThanh tra Chính phủ xác định 3 trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có chương trình học phí thu trái quy định. Trong khi đó 8 trường được kiểm tra trích thiếu hơn 94 tỉ đồng quỹ học bổng khuyến khích học tập.