Theo đó, Thảo Cầm Viên Sài Gòn chính thức tiến hành di dời 21 cá thể trĩ sao (bao gồm 9 cá thể trống và 12 cá thể mái) đến Vườn quốc gia Bạch Mã. Hoạt động này nhằm mục đích chăm sóc, nuôi dưỡng và nghiên cứu sự thích nghi, khả năng sinh sản của đàn trĩ sao tại môi trường mới.
Trọng tâm của chương trình hợp tác là hướng tới việc tái hoang dã các thế hệ tiếp theo về môi trường tự nhiên tại Vườn quốc gia Bạch Mã, sinh cảnh lịch sử nơi loài trĩ sao từng phân bố.
Theo lãnh đạo Thảo Cầm Viên Sài Gòn, nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đàn chim, toàn bộ quy trình vận chuyển và tiếp nhận đã được hai đơn vị phối hợp chặt chẽ.
Về phía Thảo Cầm Viên Sài Gòn, đơn vị đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, thủ tục kiểm dịch, pháp lý và cắt cử nhân sự theo dõi để bảo đảm tình trạng sức khỏe tốt nhất cho động vật trong suốt chặng đường vận chuyển bằng đường bộ đến thành phố Huế. Về phía Vườn quốc gia Bạch Mã, hệ thống cơ sở vật chất và chuồng trại chuyên dụng đã được hoàn thiện để sẵn sàng tiếp nhận.
Sau khi đến Vườn quốc gia Bạch Mã vào ngày 27/10, 21 cá thể trĩ sao được đưa vào khu vực chuồng trại để làm quen với môi trường mới và tiến hành kiểm tra sức khỏe tổng thể. Khi đàn chim dần thích nghi và ổn định, lễ bàn giao chính thức giữa hai đơn vị đã diễn ra vào ngày 28/10, đánh dấu bước khởi đầu cho giai đoạn hợp tác nghiên cứu.
Trĩ sao (Rheinardia ocellata) là loài chim hoang dã hiện được IUCN (Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế) xếp ở mức Cực kỳ nguy cấp (CR); tại Việt Nam, loài thuộc Nhóm IB theo quy định pháp luật về quản lý động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ.
Tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, tính đến ngày 26/10/2026, tổng đàn trĩ sao được chăm sóc và duy trì ổn định đạt 44 cá thể. Đây là kết quả của quá trình dài nghiên cứu, bảo tồn và nhân giống loài chim quý này trong điều kiện nuôi nhốt.
Tiếp nối những định hướng được đưa ra tại Hội thảo khoa học “Công tác bảo tồn trĩ sao, hươu vàng tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn-Hành trình 30 năm (1996-2026)” diễn ra vào ngày 30/9, Thảo Cầm Viên Sài Gòn đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu gắn kết giữa bảo tồn chuyển chỗ và bảo tồn tại chỗ.
Theo bà Vũ Thị Hương Giang, Giám đốc Thảo Cầm Viên Sài Gòn, qua 30 năm, công tác quản lý trĩ sao và hươu vàng cũng như các loài động vật hoang dã cho thấy bảo tồn chuyển chỗ không chỉ nhằm duy trì các quần thể trong điều kiện nuôi nhốt mà còn có thể cung cấp dữ liệu khoa học, nguồn gen và kinh nghiệm chuyên môn để phục vụ cho công tác bảo tồn ngoài tự nhiên.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn định hướng tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý, vườn quốc gia, khu bảo tồn, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức bảo tồn để nghiên cứu khả năng phục hồi quần thể và xem xét tái thả hai loài về môi trường tự nhiên khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện.
Vườn quốc gia Bạch Mã có diện tích rừng nguyên sinh rộng lớn với độ che phủ cao, tầng thảm mục dày, ẩm ướt và hệ thực vật dưới tán phong phú. Đây chính là sinh cảnh gốc hoàn hảo, cung cấp nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào và không gian ẩn nấp an toàn cho trĩ sao.
Đơn vị cũng sở hữu lực lượng cán bộ, kỹ sư lâm nghiệp, bác sĩ thú y và các nhà sinh học dày dạn kinh nghiệm trong công tác tiếp nhận, cứu hộ và chăm sóc động vật hoang dã. Trong đó, tổ động vật có 4 người đã được đào tạo, tập huấn về chuyên môn chăm sóc, nhân giống các loài chim, trĩ (tại Vườn quốc gia Cúc Phương, Thảo Cầm Viên).
Dựa trên các phân tích sinh thái học và thực trạng quản lý, các nhà quản lý, nhà khoa học cho rằng, công tác tiếp nhận, chăm sóc và tái thả loài trĩ sao tại Vườn quốc gia Bạch Mã mang tính khả thi rất cao, không chỉ bảo đảm sự sinh tồn và phát triển cho các cá thể được tiếp nhận mà còn đóng góp trực tiếp vào chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi quần thể loài chim trĩ đặc hữu quý hiếm của Việt Nam.
LINH BẢO