
Bên trong trung tâm dữ liệu của GreenNode - Ảnh: KHÁNH LINH
TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới với những kỳ vọng bứt phá về kinh tế số và tăng trưởng bền vững. Trên hành trình đó, phẩm chất đặc trưng "dám nghĩ, dám làm, năng động và nghĩa tình" của người Sài Gòn - TP.HCM không mất đi, mà đang được một thế hệ doanh nhân mới kế thừa bằng những phương thức kinh doanh hoàn toàn khác biệt.
Dù là start-up công nghệ cao, người kế nghiệp chuyển mình hay doanh nghiệp truyền thống đổi mới, họ cùng gặp nhau ở một điểm: làm ăn chuẩn quốc tế, gắn chặt với công nghệ số, AI và chuyển đổi xanh.
Khi AI và công nghệ thoát khỏi khẩu hiệu
Một trong những chuyển dịch rõ nét nhất của các doanh nghiệp hiện nay là tư duy tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Thay vì cạnh tranh gia công giá rẻ hoặc dựa vào tích lũy đất đai, họ tập trung xây dựng năng lực lõi đạt chuẩn quốc tế.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông Vũ Thanh Tùng, CEO GreenNode, cho biết doanh nghiệp này không chạy theo hướng “Born Global” đa dịch vụ dàn trải, mà chọn sinh ra tại Việt Nam nhưng đáp ứng chuẩn toàn cầu qua việc bắt tay làm đối tác đám mây của NVIDIA (NVIDIA Cloud Partner).
Theo ông Tùng, cách để doanh nghiệp Việt có chỗ đứng sòng phẳng với các tập đoàn công nghệ toàn cầu chính là làm chủ hạ tầng tính toán AI nội địa chuyên sâu.
"Thế hệ trước tích lũy tài sản vật lý, còn chúng tôi chọn làm tốt nhất tầng hạ tầng đám mây cho AI. Khác biệt cốt lõi là bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia cho các ngành huyết mạch như tài chính - ngân hàng, đồng thời có đội ngũ kỹ thuật nội địa đồng hành 24/7. Muốn hội nhập, phải chọn đúng bài toán và giải nó theo chuẩn cao nhất của thế giới", ông Tùng khẳng định
Không còn dừng lại ở những thuật ngữ hào nhoáng để làm thương hiệu, công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong mắt các doanh nhân thế hệ mới là công cụ tạo ra năng suất thực chất và đo lường được.

Đông đảo khách hàng tại cửa hàng của hệ thống Di Động Việt - Ảnh: ĐỨC THIỆN
Ông Nguyễn Ngọc Đạt, Tổng giám đốc Hệ thống bán lẻ Di Động Việt - một doanh nghiệp bán lẻ đang chuyển đổi số mạnh mẽ - khẳng định AI không tạo ra năng suất hoặc giá trị đo được thì chưa thể gọi là chuyển đổi.
"Chúng tôi ứng dụng AI vào chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu, tự động hóa vận hành và đo lường chi tiết bằng thời gian xử lý, chi phí tiết giảm, tỉ lệ chuyển đổi. Việc nào không chứng minh được hiệu quả thì phải điều chỉnh hoặc dừng ngay", ông Đạt nói
Từ chỗ chỉ bán một chiếc điện thoại mới, doanh nghiệp này tổ chức lại toàn bộ chuỗi giá trị khép kín: bán mới, sửa chữa, thu cũ, kiểm định và đưa thiết bị tái sinh trở lại thị trường, biến dữ liệu và trải nghiệm khách hàng thành tài sản vô hình khó sao chép.
Trong khi đó, start-up AI Talent H&HIS do bà Hẳng Phan Adley sáng lập và điều hành, lại dùng chính AI để giải quyết điểm nghẽn lớn nhất của kinh tế Việt Nam: năng lực con người. Nhìn thấy thực tế 39% doanh nghiệp thiếu quản lý cấp trung và đa số vẫn tuyển dụng theo cảm tính, nền tảng này đã chuẩn hóa việc đánh giá năng lực theo khung quốc tế có AI hỗ trợ.
"Nghiên cứu cho thấy đầu tư hàng chục tỉ USD vào GenAI nhưng nhiều doanh nghiệp chưa có lãi vì con người và quy trình chưa theo kịp.
Chúng tôi đưa việc đánh giá nhân sự từ trực giác, cảm tính sang đo lường bằng dữ liệu hành vi và khung năng lực chuẩn. AI hỗ trợ phân tích, con người ra quyết định. Khi doanh nghiệp Việt nói chung một 'ngôn ngữ nhân sự' với thế giới, chúng ta mới có thể tuyển dụng và đón nhận nhân tài toàn cầu sòng phẳng" - bà Hẳng Phan Adley chia sẻ.
Bài toán kinh tế đường dài
Một dấu ấn nổi bật khác của thế hệ doanh nhân hôm nay là cái nhìn thực tế và dài hạn về phát triển bền vững (ESG) và kinh tế xanh. Họ không coi kinh tế tuần hoàn là chi phí bắt buộc hay chiếc áo khoác truyền thông, mà xem đó là chìa khóa mở thị trường mới.
Là người gắn bó với chiến lược chuyển dịch xanh của Công ty CP Nhựa tái chế Duy Tân (DUYTAN Recycling), ông Lê Anh - Giám đốc phát triển bền vững - nhớ lại những ngày đầu thuyết phục khách hàng:
"Có những đối tác lớn, chúng tôi phải kiên trì thử nghiệm, đánh giá suốt gần hai năm để chứng minh hạt nhựa tái chế đáp ứng trọn vẹn tiêu chuẩn khắt khe của các tập đoàn FMCG quốc tế. Tái chế không đơn thuần là xử lý rác, mà là biến một vấn đề môi trường thành tài nguyên mới cho nền kinh tế. Nhựa sau sử dụng hoàn toàn có thể tuần hoàn trở lại nếu kiểm soát bằng công nghệ hiện đại, tự động hóa và truy xuất nguồn gốc minh bạch".
Theo ông Nguyễn Ngọc Đạt, một dự án xanh muốn đi đường dài bắt buộc phải có lời giải về kinh tế: "Đầu tư cho kinh tế tuần hoàn hay kéo dài vòng đời thiết bị điện tử có thể làm tăng chi phí trong ngắn hạn một hai quý, nhưng xét chu kỳ 5-10 năm, nó giúp tối ưu hóa chi phí vận hành, giữ chân khách hàng và tạo vị thế cạnh tranh bền vững", ông Đạt nói.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế, TP.HCM cần những doanh nghiệp không chỉ mạnh về năng lực sản xuất mà còn có khả năng tạo dựng thương hiệu, gia tăng giá trị và dẫn dắt chuỗi cung ứng.