Bão quật gãy cây, vườn hồng thưa quả
Xã Đại Huệ, tỉnh Nghệ An được xem là “thủ phủ” hồng xứ Nghệ, với diện tích trồng khoảng 200ha. Nhiều cây hồng tại đây đã có tuổi đời hơn 100 năm, mọc quanh khu vực chân núi Đại Huệ, trở thành nguồn thu nhập quen thuộc của người dân địa phương.
Thời điểm này, hồng đang vào chính vụ thu hoạch. Thế nhưng, thay vì cảnh thương lái tấp nập tìm đến thu mua như những năm trước, nhiều vườn hồng ở Đại Huệ năm nay thưa quả, thậm chí có cây không cho thu hoạch.
Gia đình ông Nguyễn Cảnh Thủy (trú xóm 12, xã Đại Huệ) có 50 gốc hồng. Sau hai cơn bão số 5 và số 10 năm ngoái, 32 gốc hồng bị gãy, đổ. Dù được dựng lại và chăm sóc, 4 cây sau đó vẫn chết.
Ông Thủy cho biết, năm ngoái những cây còn lại sai trĩu quả, hồng chín vàng cả vườn. Nhưng năm nay, nhiều cây không có quả, sản lượng thu hoạch chỉ bằng khoảng 1/10 so với năm trước.
“Năm ngoái hồng được mùa, quả sai, chín vàng cả cây. Sau hai cơn bão, nhiều gốc bị gãy đổ, một số cây không thể phục hồi. Năm nay giá hồng cao hơn nhưng vườn lại chẳng có mấy quả để bán”, ông Thủy chia sẻ.
Dù thu nhập từ vụ hồng năm nay giảm mạnh, ông Thủy vẫn cố gắng chăm sóc những gốc cây còn sống, vun xới đất và phục hồi vườn sau thu hoạch, hy vọng cây sớm hồi sức, cho quả trở lại vào mùa sau.
Không riêng gia đình ông Thủy, nhiều hộ trồng hồng khác ở Đại Huệ cũng đang đối mặt với tình trạng tương tự. Bà Nguyễn Thị Nga (trú xóm 12) có 11 gốc hồng, nhưng sau những cơn bão, hiện chỉ còn 6 cây cho quả.
“Chưa năm nào hồng ít quả như năm nay. Có cây gần như không có quả. Giá bán tuy cao hơn nhưng sản lượng giảm nên thu nhập vẫn thấp, chỉ mong những cây còn lại sớm phục hồi để vụ sau đỡ vất vả”, bà Nga chia sẻ.
Với người dân nơi đây, hồng không chỉ là loại cây ăn quả theo mùa mà còn là nguồn thu nhập gắn bó qua nhiều thế hệ. Phần lớn các gia đình trong xã đều trồng hồng, nhà ít có vài cây, nhà nhiều sở hữu diện tích từ 1,5-2 ha. Các giống phổ biến là hồng trứng, hồng cậy, được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ vị ngọt và đặc điểm riêng của quả hồng địa phương.
Một mùa mất quả không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng mà còn kéo theo khó khăn cho những lao động làm thuê trong khâu thu hái, phân loại, sơ chế và vận chuyển.
Giá cao vẫn lo mùa sau
Trái ngược với tình trạng sản lượng sụt giảm, giá hồng Đại Huệ năm nay tăng đáng kể. Theo người dân địa phương, hồng hiện được bán với giá khoảng 25.000-40.000 đồng/kg, cao gấp 2-3 lần so với năm ngoái.
Chị Võ Thị Xuân - một thương lái thu mua hồng tại xã Đại Huệ - cho biết, mùa thu hoạch thường bắt đầu từ tháng 7 đến giữa tháng 10 âm lịch. Vào những năm được mùa, trung bình mỗi ngày chị thu mua hơn 2 tấn hồng các loại để cung cấp cho thị trường.
“Sau khi mua về, hồng được phân loại, sau đó đem ủ hoặc ngâm với nước giếng khoan khoảng 5 ngày rồi mới đưa ra bán. Hồng Đại Huệ có vỏ mỏng, nhiều cát, vị ngọt nên được khách hàng ưa chuộng”, chị Xuân nói.
Tuy nhiên, năm nay lượng hồng thu mua giảm mạnh do nhiều vườn ít quả. Nguồn hàng khan hiếm khiến giá bán tăng, nhưng hoạt động thu mua, sơ chế và phân phối cũng gặp khó vì không đủ sản lượng như các năm trước.
Theo chị Xuân, khi hồng mất mùa, không chỉ chủ vườn bị giảm thu nhập mà những người làm dịch vụ thu hái, ngâm, phân loại, vận chuyển cũng chịu ảnh hưởng. Giá tăng không đồng nghĩa với việc tất cả các khâu đều có thu nhập tốt hơn, bởi lượng hàng đưa ra thị trường đã giảm đáng kể.
Chị Hồ Thị Hải - Chi hội trưởng Chi hội Nông dân xóm 11, xã Đại Huệ - cho hay, mùa hồng năm nay khiến nhiều hộ bị ảnh hưởng kinh tế. Có gia đình gần như mất trắng vì cây không cho quả hoặc bị hư hại sau bão.
“Dù giá hồng tăng, khoản thu từ vụ mùa vẫn khó bù đắp phần sản lượng bị mất. Trong khi đó, công chăm sóc, phân bón và chi phí phục hồi vườn cây vẫn phải duy trì. Với những gốc hồng lâu năm bị gãy đổ hoặc suy kiệt, việc phục hồi còn cần thêm thời gian và công sức”, chị Hải chia sẻ.
Sau mùa thu hoạch thưa quả, người trồng hồng Đại Huệ lại quay về chăm sóc những gốc cây còn lại, mong cây phục hồi và ổn định năng suất trong các vụ tới. Bởi với họ, điều đáng lo không chỉ là một mùa mất thu nhập, mà còn là khả năng duy trì những vườn hồng lâu năm - nguồn sinh kế đã gắn bó với nhiều thế hệ người dân dưới chân núi Đại Huệ.