Thu tiền đầu năm học: Công khai đường dây nóng, phải hoàn trả khoản dư - Thanh Niên

Cùng với việc công khai thu - chi, một số trường tại TP.HCM đã mở các kênh tiếp nhận phản ánh để kịp thời xử lý những khoản thu không đúng quy định.

Không thu quỹ lớp, công khai số điện thoại, gặp phụ huynh trực tiếp...

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, bên cạnh công khai các khoản thu đầu năm học 2026-2027, một số trường tại TP.HCM đã công khai đường dây nóng, địa chỉ email để phụ huynh (PH) phản ánh những vấn đề liên quan đến thu, chi và dạy thêm, học thêm không đúng quy định.

Trong văn bản gửi các cơ sở giáo dục (CSGD) trực thuộc UBND P.Tân Sơn Nhì, bà Nguyễn Thị Kim Thảo, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường, đề nghị các trường công khai số điện thoại, hộp thư điện tử hoặc các kênh tiếp nhận phản ánh về lạm thu, tổ chức dạy thêm, học thêm không đúng quy định.

Các trường phải phân công cá nhân hoặc bộ phận làm đầu mối tiếp nhận, xử lý thông tin; công khai các kênh này bằng hình thức thuận tiện để PH, học sinh (HS) và các tổ chức, cá nhân biết, liên hệ khi cần thiết; đồng thời tăng cường kiểm tra việc thực hiện quy định về thu, chi và dạy thêm, học thêm tại đơn vị; kịp thời tiếp nhận, kiểm tra, xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền đối với các phản ánh, trường hợp vi phạm.

Tại Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm (P.Tân Sơn Nhì), ông Trần Trọng Khiêm, Hiệu trưởng nhà trường, yêu cầu giáo viên (GV) chủ nhiệm thông báo việc thực hiện các khoản thu năm học 2026-2027 phải đúng chủ trương, đối tượng, mức thu và quy trình theo quy định hoặc được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Nhà trường không thu tiền mặt thông qua GV; không giao ban đại diện PHHS, GV chủ nhiệm hoặc GV trực tiếp tổ chức các khoản thu trái quy định. Hiệu trưởng yêu cầu không lợi dụng danh nghĩa xã hội hóa, tài trợ, vận động hoặc hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS để thu không đúng quy định. Các hoạt động tự nguyện phải công khai, minh bạch, không ép buộc, không bình quân hóa. Với hoạt động cần lấy ý kiến PH, trường thực hiện khảo sát, ghi nhận sự đồng thuận qua hệ thống liên lạc giữa nhà trường với PH trước khi triển khai.

Ông Khiêm cho biết trường công khai đường dây nóng (028) 38425089, email, website và tiếp nhận phản ánh trực tiếp tại văn phòng trong giờ hành chính. Các phản ánh được ghi nhận, chuyển lãnh đạo phụ trách, kiểm tra, xác minh khi cần thiết và xử lý theo thẩm quyền; không bao che, né tránh hoặc kéo dài việc xử lý thông tin có căn cứ. Người được phân công không được tự ý cung cấp, phát tán thông tin cá nhân hoặc nội dung phản ánh khi chưa được phép.

Về dạy thêm, học thêm, ông Khiêm nêu rõ trường không tổ chức hoạt động này. Cán bộ quản lý, GV, nhân viên không được vận động, ép buộc hoặc tạo áp lực để HS học thêm; không cắt giảm, bỏ sót nội dung chương trình chính khóa nhằm chuyển sang dạy thêm.

Tại Trường mầm non Rạng Đông Quận (P.Bình Phú), bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng nhà trường, công khai số điện thoại cá nhân để tiếp nhận phản ánh về các khoản thu không đúng quy định, lạm thu của PH và các tổ chức, cá nhân vào các ngày trong tuần. Bà khẳng định mọi phản ánh sẽ được ghi nhận đầy đủ, xác minh và xử lý đúng quy định.

Ông Đinh Phú Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Phú Định (P.Bình Phú), cho biết năm học 2026-2027, trường quán triệt chủ trương không thu quỹ lớp, quỹ trường, quỹ PH. Khi cần xã hội hóa, nhà trường tận dụng nguồn lực PH: ai có thế mạnh gì có thể tài trợ cho trường, cho lớp bằng hình thức "chìa khóa trao tay", chứ không vận động quyên góp tiền từ PH.

Trường cũng công khai số điện thoại cá nhân của thành viên ban giám hiệu để tiếp nhận phản ánh, góp ý về các khoản thu, dạy thêm, học thêm, bạo lực học đường, nhà vệ sinh, hoạt động bán trú và căn tin. Ngoài phản ánh qua số điện thoại của hiệu trưởng, hiệu phó, trong giờ học, PHHS có thể đến trường gặp ban giám hiệu để góp ý. Qua đó, nhà trường chấn chỉnh nền nếp, công tác quản lý, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, thân thiện, tạo niềm tin khi PH gửi con em đến trường.

Không giao GV trực tiếp thu, chi tiền

Trong chỉ thị về thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027, Chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu Giám đốc Sở GD-ĐT, thủ trưởng các sở, ban, ngành và chủ tịch UBND các phường, xã, đặc khu đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức quản lý giáo dục để tạo chuyển biến rõ nét, thực chất trong năm học.

Toàn hệ thống chuyển mạnh từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", tập trung khắc phục triệt để những hạn chế, trong đó có tình trạng lạm thu, dạy thêm, học thêm và liên kết giáo dục không đúng quy định, bạo lực học đường chưa được xử lý triệt để.

Cuối tháng 9, UBND TP.HCM công bố danh mục các khoản thu và mức thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo của CSGD công lập. Các khoản thu được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, có sự đồng thuận của PHHS, lấy thu bù chi và không vượt mức trần quy định.

Hoàn trả khoản huy động ngoài quy định

Tại Trường mầm non 19.5 (P.Hòa Hưng, TP.HCM), PH phản ánh về khoản thu "Dịch vụ giữ xe cha mẹ HS" với mức 80.000 đồng/tháng và việc ban đại diện cha mẹ HS của lớp đề xuất đóng góp kinh phí mua các vật dụng cần thiết.

Sau khi tiếp nhận phản ánh, bà Lý Minh Hà, Hiệu trưởng nhà trường, đã thông báo đến tất cả các lớp. Theo thông báo, trong buổi họp cha mẹ HS đầu năm học 2026-2027, trường đã nêu rõ việc không thu quỹ lớp, không vận động đóng góp các khoản thu ngoài quy định. Nếu PH đã huy động thì hoàn trả.

Về giữ xe, nhà trường chỉ thu tiền đối với PH có đăng ký gửi xe, không thu đối với trường hợp không đăng ký. PH không gửi xe nhưng ký nhầm sẽ đến bộ phận văn phòng nhận lại.

UBND TP.HCM yêu cầu các trường xây dựng dự toán chi tiết cho từng nội dung thu, bảo đảm tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường và nhu cầu người học. Đối với những nội dung đã được ngân sách cấp hỗ trợ hoặc bố trí từ nguồn kinh phí khác, mức thu phải được giảm trừ sau khi tính toán số kinh phí đã được bố trí trong dự toán của đơn vị. Thời gian thu không được vượt quá kế hoạch về thời gian năm học.

Việc sử dụng các khoản thu phải đúng mục đích, công khai, minh bạch và thực hiện đầy đủ các chế độ quản lý tài chính theo quy định hiện hành. Khi kết thúc năm học, nếu các khoản thu dịch vụ có chênh lệch thu lớn hơn chi thì phải hoàn trả cho người học. Nếu chênh lệch thu nhỏ hơn chi, CSGD phải tính toán bù đắp khoản thiếu hụt bằng các nguồn kinh phí hợp pháp của đơn vị, không được thu thêm từ người học; ngân sách nhà nước không cấp bù.

Từ chỉ đạo của UBND TP.HCM, lãnh đạo Sở GD-ĐT yêu cầu các CSGD công khai đầy đủ cam kết về chất lượng GD-ĐT, các điều kiện cơ sở vật chất, mức thu học phí, các khoản thu khác, phương thức và thời gian thực hiện theo quy định.

Tất cả các khoản thu phải được thông báo đầy đủ, công khai bằng văn bản đến PH, HS, sinh viên. Bộ phận tài vụ của nhà trường thực hiện thu tiền, phát hành biên lai, hóa đơn thu tiền cho từng HS, sinh viên; không giao GV trực tiếp thu, chi tiền, đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ quản lý tài chính theo quy định.

Sở GD-ĐT đề nghị UBND phường, xã, đặc khu triển khai, quán triệt và chỉ đạo, giám sát các CSGD công lập thuộc phạm vi quản lý tại địa phương thực hiện các khoản thu đúng quy định. Các địa phương ban hành kế hoạch, thành lập đoàn kiểm tra tình hình thu, chi đầu năm học tại các CSGD công lập theo phân cấp quản lý, kịp thời chấn chỉnh việc thu các khoản không đúng quy định.

Sở GD-ĐT cũng sẽ ban hành kế hoạch, thành lập các đoàn kiểm tra tình hình thu, chi đầu năm học tại các CSGD công lập theo phân cấp quản lý để kịp thời chấn chỉnh các khoản thu không đúng quy định.