Sáng 21/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.
Mua bán lòng vòng đẩy giá lên cao
Phát biểu thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu sửa luật với mục tiêu cuối cùng là cắt giảm các khâu trung gian để người bệnh và các bệnh viện được tiếp cận với thuốc và trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý.
Theo Thủ tướng, công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra, cho thấy tồn tại rất nhiều lỗ hổng, kể cả trong quy định của pháp luật, các văn bản hướng dẫn và thông tư của Bộ Y tế, cũng như trong khâu tổ chức thực hiện, đẩy khâu trung gian và chi phí lên rất cao.
Đặc biệt, có những nhóm thiết bị và thuốc có chi phí “đặc biệt cao” vì qua nhiều khâu trung gian. Hiện nay, các hãng thuốc không được tiếp cận trực tiếp với thị trường mà phải qua doanh nghiệp trung gian, tạo ra kẽ hở.
Thủ tướng dẫn chứng vụ việc đang được điều tra liên quan đến Công ty Việt Mỹ — họ lập rất nhiều công ty ở nước ngoài rồi mua bán lòng vòng. Đến khi hàng về đến doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam thì giá đã bị đội lên rất nhiều, lại còn trốn thuế.
Quan trọng nhất là khi đẩy giá lên như thế, chi phí khám, chữa bệnh và sử dụng trang thiết bị y tế bị đội giá lên, gây thiệt hại rất lớn: Thứ nhất, người bệnh phải chịu gánh nặng chi phí lớn hơn, đồng thời khả năng tiếp cận thuốc và dịch vụ y tế bị hạn chế; thứ hai là ngân sách Nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế phải thanh toán cho các chi phí khám chữa bệnh đó. “Chi phí bị đẩy lên quá mức cần thiết, rất phi lý”, Thủ tướng nói.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, thuốc và trang thiết bị y tế là để phục vụ khám chữa bệnh, mà nước ta còn đang khó khăn, người bệnh rất khó khăn. Ông đồng ý là các doanh nghiệp phải có lợi nhuận, nhưng chỉ ở mức hợp lý thôi.
“Nhà nước và người bệnh phải được sử dụng trang thiết bị, thuốc ở mức giá phù hợp với khả năng chi trả. Hiện nay chi phí từ tiền túi của người bệnh bỏ ra còn rất cao”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Cắt khâu trung gian, kéo giảm giá thuốc, thiết bị y tế
Thủ tướng cho biết, Chính phủ rất quyết tâm phối hợp với các cơ quan sửa Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh, những điều khoản liên quan đến trang thiết bị y tế bắt buộc phải công khai, minh bạch.
Thủ tướng đặt vấn đề: Tại sao các bệnh viện tư nhân đều có thể mua được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá rất phù hợp, mà các bệnh viện công của Nhà nước lại không mua được? Đấy là vấn đề rất lớn mà chúng ta phải suy nghĩ một cách có trách nhiệm.
Chúng ta phải nghiên cứu các cơ chế, ví dụ loại nào thì mua sắm, đấu thầu tập trung; loại nào cho phép trong một khuôn khổ nhất định để các bệnh viện trực tiếp đàm phán và mua trang thiết bị, thuốc chữa bệnh. Nhà nước phải quản lý chặt chẽ về giá thuốc và trang thiết bị, nhưng cũng không thể để hoàn toàn cho cơ chế thị trường tự điều chỉnh.
“Tất nhiên doanh nghiệp kinh doanh phải có lợi nhuận, nhưng đây là lĩnh vực rất đặc thù nên Nhà nước phải kiểm soát được”, Thủ tướng khẳng định, phải có quyết tâm chính trị cao để cắt giảm các khâu trung gian.
“Giống như chúng ta đang và sẽ làm đối với xăng dầu, điện, với thuốc và trang thiết bị y tế cũng phải làm như vậy”, Thủ tướng bày tỏ.