Cùng dự có đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; lãnh đạo một số bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Trước khi diễn ra Lễ khai khóa, Thủ tướng Chính phủ đã tham quan Triển lãm thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo “Made by VNUHCM”, nơi giới thiệu các sản phẩm, công nghệ tiêu biểu do đội ngũ nhà khoa học của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nghiên cứu, phát triển.
Các sản phẩm trưng bày gồm robot cứu hỏa bốn chân, hệ thống giao diện não-máy tính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ sinh sản, chip vi mạch bán dẫn, sản phẩm từ dược liệu bản địa, công nghệ tế bào gốc, miếng dán vi kim và pin mặt trời thế hệ mới.
Triển lãm góp phần giới thiệu năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tiềm năng ứng dụng, chuyển giao công nghệ của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực chiến lược.
Trong khuôn khổ chương trình, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu lộ trình phát triển công nghệ chiến lược theo 3 giai đoạn. Giai đoạn trước mắt, tập trung tạo ra các kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng sớm, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, bệnh viện và địa phương trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, chip biên, chế phẩm sinh học và chẩn đoán phân tử. Đến năm 2030, hình thành các cụm nghiên cứu và phòng thí nghiệm hợp tác công tư, tập trung vào mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, vaccine và công nghệ tế bào, pin lưu trữ, hydro xanh và công nghệ lượng tử.
Sau năm 2030, từng bước xây dựng năng lực tự chủ trong các lĩnh vực công nghệ chuyên sâu như trí tuệ nhân tạo chủ quyền, chip phục vụ công nghệ 6G và hàng không vũ trụ, y học chính xác và điện hạt nhân. Đến năm 2030, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đạt 100 sáng chế quốc tế, phát triển 10 sản phẩm công nghệ chiến lược, làm chủ 15 công nghệ lõi, hình thành 20 nhóm nghiên cứu mạnh và khẳng định vị thế trong nhóm các đại học hàng đầu châu Á.
Phát biểu tại Lễ khai khóa, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh vai trò của đại học trong đào tạo nhân tài, phát triển tri thức và giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước.
“Một đại học không lớn vì có nhiều đơn vị, có đông người học. Tầm vóc của đại học nằm ở những con người mà đại học đào tạo, ở tri thức mà đại học đóng góp, và ở việc có mặt khi xã hội cần một lời giải đáng tin cậy”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai khẳng định.
Từ lợi thế đa ngành, đa lĩnh vực, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu phát huy sức mạnh của toàn hệ thống, tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn: “Đất nước không cần thêm một cỗ máy khổng lồ. Đất nước cần một người khổng lồ biết mình đang đi đâu, biết mình chịu trách nhiệm với ai, dám nhận việc khó và dám nói điều cần nói”. Trong đó, người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người thiết kế trải nghiệm học tập, đặt bài toán, hướng dẫn nghiên cứu, kết nối sinh viên với những bài toán thực tế, tạo điều kiện để người học trải nghiệm, thử nghiệm và trưởng thành.
Khẳng định khát vọng phát triển Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh mục tiêu xây dựng môi trường học thuật có khả năng thu hút và kết nối nhân tài Việt Nam, đồng thời tạo ra những đóng góp thiết thực cho đất nước.
“Ước mơ của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh lớn hơn một vị trí trên bảng xếp hạng. Chúng tôi muốn những người trẻ Việt Nam đang làm việc tại các trung tâm khoa học trên thế giới nhìn về đây và thấy một môi trường xứng đáng để trở về hoặc hợp tác lâu dài”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai nói.
Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo sớm ban hành Nghị định mới về đại học quốc gia, một “chiếc áo thể chế” đủ rộng để đại học chủ động về tổ chức, đào tạo, thu hút chuyên gia và liên kết doanh nghiệp, đủ chặt để bảo đảm trách nhiệm giải trình; đồng thời cam kết Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh công khai mục tiêu, tiến độ, chấp nhận đánh giá độc lập và chịu trách nhiệm về kết quả.
Với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, khi mỗi giảng đường, phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu của hệ thống là một phần của câu trả lời cho câu hỏi ai sẽ làm chủ công nghệ của quốc gia; các đơn vị sẽ đi như một hệ thống, cùng nhận một bài toán, cùng chia một nguồn lực, cùng chịu trách nhiệm về một kết quả; và niềm tin của Chính phủ phải được trả lại bằng những thứ có thể cầm nắm được: một công nghệ do người Việt làm chủ, một chính sách xây dựng trên bằng chứng, một doanh nghiệp lớn lên từ tri thức, một người trẻ biết dùng năng lực của mình để phụng sự.
Điểm nhấn tại Lễ khai khóa năm 2026 là hoạt động khen thưởng các cá nhân tham gia “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Các giảng viên, cán bộ chuyên môn, học viên và cựu người học của Trường đại học Bách khoa và Trường đại học Khoa học tự nhiên đã ứng dụng các phương pháp khảo sát địa vật lý, phân tích dữ liệu và khoanh vùng các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ, qua đó hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác tìm kiếm, quy tập.
Hà Thanh Giang