Thời gian tới công tác dân số tập trung vào 4 chính sách lớn gồm duy trì mức sinh hợp lý; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số. ‘Kim chỉ nam’ để giải quyết hai thách thức lớn của công tác dân số Công tác dân số của Việt Nam đối diện thá...
Chúng ta không thể để tình trạng từ già hóa dân số chuyển sang dân số giảm. Vì vậy, vấn đề đặt ra là vẫn phải thực hiện các biện pháp tránh thai, nhưng mục tiêu không phải để giảm sinh mà để nâng cao chất lượng dân số. Đó cũng là lý do chủ đề Ngày Tránh thai thế giới năm nay được lựa chọn theo hướng khuyến khích mỗi người chủ động sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh như vậy tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới năm 2026, do Cục Dân số tổ chức ngày 24/9 tại Hà Nội.
Theo ông Tuyên, mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác dân số, trong đó có việc kiểm soát mức sinh trong thời gian dài. Tuy nhiên, mức sinh hiện nay đang thấp hơn mức sinh thay thế, trong khi tốc độ già hoá dân số diễn ra nhanh. Vì vậy, kế hoạch hóa gia đình hiện nay cần được nhìn nhận rộng hơn, không đơn thuần là việc quyết định có bao nhiêu con. Mỗi cá nhân, mỗi cặp vợ chồng cần được cung cấp đầy đủ thông tin, tư vấn và tiếp cận các biện pháp tránh thai an toàn để chủ động quyết định số con, thời điểm sinh và khoảng cách giữa các lần sinh.
Công tác dân số của Việt Nam đang chuyển từ trọng tâm kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Theo đó, bên cạnh kế hoạch hóa gia đình, ngành dân số phải thực hiện toàn diện các nhiệm vụ liên quan đến quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số. Vì vậy, Thứ trưởng Bộ Y tế cho rằng thời gian tới công tác dân số tập trung vào 4 chính sách lớn gồm duy trì mức sinh hợp lý; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số.
Theo Cục trưởng Cục Dân số Lê Thanh Dũng, mang thai ngoài ý muốn và nhu cầu chưa được đáp ứng về kế hoạch hóa gia đình vẫn là vấn đề được quan tâm trên toàn cầu. Trong giai đoạn 2015-2019, mỗi năm trên thế giới có khoảng 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn, trong đó 61% được giải quyết bằng phá thai. Đáng lưu ý, khoảng 45% các trường hợp phá thai là không an toàn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe phụ nữ.
Những con số này cho thấy việc bảo đảm tiếp cận thông tin chính xác, dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và các biện pháp tránh thai an toàn, hiệu quả, phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, giảm phá thai không an toàn và bảo vệ sức khỏe sinh sản - đặc biệt đối với vị thành niên, thanh niên và các nhóm còn gặp rào cản trong tiếp cận thông tin, dịch vụ.
Tại Việt Nam, trong thời gian qua hệ thống cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình từng bước được củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng; các phương thức cung cấp dịch vụ ngày càng đa dạng; cơ cấu sử dụng các biện pháp tránh thai cũng có những thay đổi phù hợp hơn với nhu cầu của từng nhóm dân cư.../.
(Vietnam+)
Việt Nam đang đứng trước một bài toán dân số nhiều chiều: không chỉ kiểm soát sinh, mà còn phải tránh nguy cơ chuyển nhanh từ già hóa sang giảm dân số. Thông điệp này được Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh tại lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới năm 2026, tổ chức ngày 24/9 ở Hà Nội. Sự kiện do Cục Dân số tổ chức, hướng tới cách nhìn mới về tránh thai, trong đó quyền chủ động và chất lượng dân số được đặt ở vị trí trung tâm.
Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong công tác dân số, đặc biệt qua việc duy trì và kiểm soát mức sinh trong thời gian dài. Tuy nhiên, mức sinh hiện nay đã thấp hơn mức sinh thay thế, trong khi tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh, tạo sức ép mới đối với xã hội. Bối cảnh ấy đòi hỏi chính sách dân số phải linh hoạt hơn, vừa bảo đảm quy mô dân số phù hợp, vừa quan tâm sâu hơn đến sức khỏe, cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực.
Vì vậy, sử dụng biện pháp tránh thai hiện không còn được nhìn nhận đơn giản như một cách giảm số con trong mỗi gia đình. Mục tiêu quan trọng hơn là giúp mỗi người chủ động lựa chọn phương pháp phù hợp, bảo vệ sức khỏe sinh sản và chuẩn bị tốt hơn cho kế hoạch gia đình. Chủ đề Ngày Tránh thai thế giới năm nay cũng khuyến khích mọi người chủ động sử dụng biện pháp tránh thai an toàn, phù hợp với hoàn cảnh và nhu cầu riêng.
Kế hoạch hóa gia đình cần được mở rộng thành quá trình cung cấp đầy đủ thông tin, tư vấn chính xác và dịch vụ thuận tiện cho từng cá nhân, từng cặp vợ chồng. Khi có đủ lựa chọn, họ có thể chủ động quyết định số con, thời điểm sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh theo điều kiện sức khỏe, kinh tế. Cách tiếp cận này giúp các gia đình đưa ra quyết định có trách nhiệm, đồng thời hạn chế những hệ quả không mong muốn đối với phụ nữ, trẻ em và cộng đồng.
Công tác dân số Việt Nam đang chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, với phạm vi nhiệm vụ rộng hơn trước. Bên cạnh quy mô dân số, ngành dân số phải quan tâm đồng thời đến cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số trong từng giai đoạn phát triển. Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết thời gian tới, chính sách sẽ tập trung vào bốn hướng lớn gồm duy trì mức sinh hợp lý, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa và nâng cao chất lượng dân số.
Một vấn đề được đặc biệt lưu ý là mang thai ngoài ý muốn cùng nhu cầu kế hoạch hóa gia đình chưa được đáp ứng, vốn vẫn tồn tại ở nhiều quốc gia. Cục trưởng Cục Dân số Lê Thanh Dũng cho biết trong giai đoạn 2015-2019, thế giới ghi nhận khoảng 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn mỗi năm. Trong số đó, 61% trường hợp được giải quyết bằng phá thai, còn khoảng 45% các ca phá thai bị đánh giá là không an toàn và có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe phụ nữ.
Những con số trên cho thấy thông tin chính xác, dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và biện pháp tránh thai an toàn có vai trò thiết thực trong đời sống. Tiếp cận đúng phương pháp, đúng thời điểm có thể góp phần phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, giảm phá thai không an toàn và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nhóm vị thành niên, thanh niên và những người còn gặp rào cản về thông tin, chi phí hoặc dịch vụ cần được quan tâm, tư vấn và hỗ trợ phù hợp hơn.
Tại Việt Nam, hệ thống cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình thời gian qua từng bước được củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng. Các phương thức cung cấp ngày càng đa dạng, trong khi cơ cấu sử dụng biện pháp tránh thai cũng thay đổi theo nhu cầu của từng nhóm dân cư. Theo VietnamPlus, định hướng mới không chỉ khuyến khích sử dụng tránh thai, mà còn đặt mục tiêu giúp người dân tiếp cận lựa chọn an toàn, chủ động xây dựng gia đình và góp phần nâng cao chất lượng dân số.
