Ổ khóa Việt - Tiệp của một thời thanh xuân - Ảnh: Tác giả cung cấp
Năm 2010, tôi ra Hà Nội nhập học Đại học Kinh tế quốc dân. Qua người quen giới thiệu, tôi thuê một phòng trọ nhỏ trong ngõ Giếng Mứt, gần phố Bạch Mai.
Mất chiếc laptop, được một ổ khóa mới
Thoạt nhìn, tôi không ưng cho lắm: phòng bí, không có cửa sổ, cửa nẻo lại xộc xệch. Nhưng vì nhà nghèo, không có nhiều lựa chọn, tôi đành tặc lưỡi ở tạm.
Phòng trọ có cánh cửa gỗ cũ, bác chủ nhà cho mượn tạm ổ khóa. Tôi nhìn chiếc ổ khóa thấy nó bé xíu xiu, màu đồng nhạt đã gỉ sét. Buổi tối hôm đó, tôi buột miệng nói với bạn cùng phòng:
- Liệu dùng khóa này có ổn không mi? Sợ trộm phá vô nhà không?
Bạn cùng phòng tôi liền trấn an:
- Dùng tạm đã, mai mốt ra chợ mua cái khác.
Bẵng đi một thời gian, hai đứa cuốn theo học hành rồi quên luôn việc mua ổ khóa mới để thay. Và rồi, điều tôi lo sợ nhất cũng đến.
Tôi nhớ rất rõ đó là một buổi chiều mùa đông, khi tôi vừa học tiết thể dục ở trường về thì thấy cửa phòng đã bị đập phá. Chân tay rụng rời, tim đập liên hồi, tôi lao vào góc bàn tìm chiếc laptop - tài sản lớn nhất của mình. Nhưng nó đã không còn ở đó. Cố lục lọi khắp nơi trong vô vọng, cho đến khi đứa bạn cùng phòng về, tôi mới cay đắng chấp nhận sự thật: trộm đã phá cửa lấy mất máy tính.
Ngồi giữa căn phòng trống hoác, vừa tiếc của vừa tự trách mình nghèo mà lại bất cẩn, tôi òa khóc như ngày nhỏ bị bố mẹ đánh đòn. Với một đứa sinh viên chân ướt chân ráo ra thành phố, chiếc laptop ấy là cả một gia tài lớn mà bố mẹ ở quê phải bán đi mấy lứa lợn giống mới chắt chiu mua được.
Chập tối, xóm trọ bắt đầu đông đúc trở lại. Thấy tôi ngồi khóc rấm rứt, mọi người chạy sang hỏi thăm. Anh Hùng quê Bắc Ninh chạy đi báo chủ nhà. Chị Hương vừa xoa lưng tôi vừa an ủi: "Thôi em ạ, của đi thay người, lần sau cẩn thận hơn".
Bác chủ nhà thì hướng dẫn tôi làm đơn trình báo công an phường. Giữa lúc tủi thân và hoảng loạn, những lời động viên ấy làm lòng tôi vơi đi nhiều trống trải.
Ngồi một lúc, anh Quảng quê Quảng Ninh chạy về phòng lấy sang một chiếc ổ khóa còn mới:
- Nhà anh đang thừa chiếc này, hai đứa cầm lấy mà dùng. Yên tâm, khóa Việt - Tiệp này chắc chắn lắm!
Chị Hương cầm chiếc ổ khóa cũ mỏng dính bị đập biến dạng, lắc đầu:
- Cái khóa cũ mỏng dính thế này, chị mà biết sớm là bảo các em thay lâu rồi.
Tin vào tình cảm của anh chị em trong xóm trọ, chúng tôi dùng chiếc ổ khóa Việt - Tiệp anh Quảng cho.
Đó là chiếc khóa màu đen hình chữ nhật, to bằng nửa lòng bàn tay. Đặt hai chiếc khóa cạnh nhau mới thấy rõ sự khác biệt. Chiếc khóa Việt - Tiệp đầm và nặng trịch trong lòng bàn tay, khối kim loại đúc dày dặn, gọng khóa sáng bóng chắc chắn. Khi cắm chìa xoay nhẹ một góc, ruột khóa nảy ra mượt mà, rồi ấn mạnh gọng xuống nghe một tiếng "Tách!" đanh gọn, giòn giã.
Một điểm hay của ổ khóa Việt -Tiệp là được thiết kế phải cắm chìa vào mới bấm khóa được. Một chi tiết nhỏ nhưng vô cùng tinh tế, giúp những đứa hay đãng trí như chúng tôi không bao giờ rơi vào cảnh lỡ tay sập cửa mà quên chìa bên trong.
Chiếc ổ khóa mở cả một ân tình
Chiếc laptop năm ấy dù đã trình báo nhưng không tìm lại được. Câu chuyện bị trộm phá cửa cũng dần lùi xa theo năm tháng. Thời gian trôi qua, xóm trọ nghèo ngày ấy mỗi người một ngả, nhưng kỷ niệm và tình cảm thì vẫn nguyên vẹn.
Đặc biệt, chiếc ổ khóa Việt - Tiệp anh Quảng tặng năm xưa vẫn theo tôi qua bao lần chuyển nhà. Nó vẫn hoạt động ngon lành và "trộm vía", chưa một lần nào bị khuất phục trước bất kỳ nguy cơ nào nữa.
Có những khoảng lặng ngồi nhìn chiếc ổ khóa đã gắn bó cả thanh xuân, tôi tò mò tìm hiểu thì mới biết: Thương hiệu Việt - Tiệp ra đời từ giữa năm 1974, tiền thân là một xí nghiệp nhỏ tại Hà Nội, được nước bạn Tiệp Khắc hỗ trợ toàn bộ dây chuyền máy móc. Cái tên "Việt - Tiệp" chính là biểu tượng ghép từ nghĩa tình gian khó giữa hai quốc gia.
Tôi vẫn hay nghĩ chiếc ổ khóa nhỏ năm xưa tuy sinh ra để đóng lại một cánh cửa, nhưng lại vô tình mở ra trong tôi một cái tên để nhớ, một kỷ niệm ân tình để nhắc lại suốt đời. Khóa mà hóa ra lại mở - có lẽ đó mới là giá trị lớn nhất mà nó mang lại.
Giờ đây, khóa Việt - Tiệp không chỉ hiện diện ở những cửa hàng kim khí quen thuộc nơi góc phố, mà đã sóng đôi cùng những công trình, khu đô thị hiện đại. Tôi tin rằng giống như cách chiếc khóa nhỏ năm xưa từng giữ bình yên cho một góc xóm trọ nghèo, thương hiệu Việt - Tiệp nói riêng và các thương hiệu Việt nói chung sẽ luôn giữ vững niềm tin trong lòng người tiêu dùng, vươn mình tự tin bước ra thế giới.
Khóa Việt - Tiệp thay đổi đón xu thế 4.0 như thế nàoCách mạng công nghiệp 4.0 bùng nổ đòi hỏi hàng loạt thay đổi của các thương hiệu trong nước.