Bỏ qua điều hướng
•

Tiến tới Đại hội Thể thao toàn quốc: Khoa học công nghệ đưa vận động viên vươn tới đỉnh cao

Tiến tới Đại hội Thể thao toàn quốc: Khoa học công nghệ đưa vận động viên vươn tới đỉnh cao
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Thời kỳ tuyển chọn vận động viên và huấn luyện thể thao dựa thuần túy vào "mắt nhìn" hay kinh nghiệm cảm tính của các huấn luyện viên đã trôi qua.

Bệ phóng đưa vận động viên vươn tầm đỉnh cao - Ảnh 1.

Các thiết bị hiện đại đang giúp các vận động viên Việt Nam cải thiện thể chất lẫn thành tích - Ảnh: ANH HÀO - HUY ĐĂNG

Thay vào đó, tại các trung tâm huấn luyện và đào tạo thể thao TP.HCM, làn sóng chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ đỉnh cao đang trở thành vũ khí chiến lược, tạo bước đột phá trong hành trình săn tìm huy chương và nâng tầm thành tích vận động viên.

Có 2 hệ thống chính bao gồm: Thiết bị hỗ trợ cho công tác huấn luyện, tuyển chọn vận động viên và Thiết bị kiểm tra, đánh giá quá trình tập luyện.

Hệ thống sàng lọc, tuyển chọn tài năng dựa trên chỉ số sinh học

Thay vì phụ thuộc vào kinh nghiệm quan sát mắt thường vốn dễ bỏ sót tài năng hoặc ngộ nhận thể chất ban đầu, các chuyên gia hiện sử dụng các cỗ máy phân tích chuyên sâu ngay từ khâu đầu vào.

Hệ thống này quét và đo lường toàn diện các đặc trưng di truyền, hình thái nhân trắc học, độ nhạy phản xạ thần kinh và tâm lý thi đấu. 

Bệ phóng đưa vận động viên vươn tầm đỉnh cao - Ảnh 2.

Thông số của các VĐV được lưu giữ và đánh giá chi tiết - Ảnh: ANH HÀO

Nhờ các thông số định lượng chính xác, ban huấn luyện có thể sớm phân loại tố chất của từng VĐV nhí, từ đó định hướng đúng cự ly hoặc nội dung sở trường ngay từ vạch xuất phát, rút ngắn tối đa thời gian đào tạo thử nghiệm.

Những điều nói trên không chỉ là một bản dự án, hay một kế hoạch trên giấy nữa, mà đã là điều tồn tại từ nhiều năm qua trong môi trường thể thao TP.HCM.

Theo chia sẻ của bác sĩ Phạm Thanh Nghị - Trưởng phòng khoa học - y học thể thao, thuộc Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể dục thể thao TP.HCM: "Nhiều người không biết cho rằng ngành thể thao của chúng ta còn lạc hậu. Tuy nhiên trong những năm gần đây, thể thao đã có những bước tiến vượt bậc cả về hệ thống máy móc, trang thiết bị lẫn những cột mốc thành tích đáng tự hào từ các vận động viên".

Thiết bị kiểm tra, giám định quá trình tập luyện thời gian thực

Ở khâu nâng cao thành tích, các bài tập sức nhanh, sức bền và khả năng phối hợp vận động được đặt dưới sự giám sát nghiêm ngặt của hệ thống cảm biến quang học và thiết bị đo nhịp tim, nhịp mạch chuyên sâu trong vận động. 

Việc bấm giờ bằng đồng hồ cơ cầm tay thường dẫn đến sai số rất lớn, trong khi ranh giới giữa một tấm HCV và HCB đỉnh cao đôi khi chỉ vỏn vẹn 0,05 giây. 

"Giờ đây, các dàn máy đo tốc độ điện tử đa điểm có độ chính xác đến 1/1.000 giây (phần nghìn giây) kết hợp cùng camera phân tích sinh cơ học tốc độ cao cho phép bóc tách từng chi tiết nhỏ nhất với thời gian phản xạ xuất phát khi rời bàn đạp, tần số bước chạy, độ dài sải chân cho đến giai đoạn đạt vận tốc tối đa", bác sĩ Nghị giải thích.

Đặc biệt, hệ thống dữ liệu số này giúp giải mã chính xác nguyên nhân khi một vận động viên bị chững lại về thành tích. Qua đó xác định đó là do hiện tượng quá tải vận động cần được can thiệp y tế - hồi phục, hay cơ thể đã chạm ngưỡng giới hạn sinh lý đòi hỏi phải tái cấu trúc toàn bộ giáo án.

Bệ phóng đưa vận động viên vươn tầm đỉnh cao - Ảnh 3.

Các VĐV thường xuyên được thu thập dữ liệu về các thông số liên quan khả năng - Ảnh: ANH HÀO

Những con số biết nói thu thập mỗi ngày từ đường piste, sàn tập không chỉ loại bỏ hoàn toàn yếu tố cảm tính của ban huấn luyện mà còn đang trở thành nguồn dữ liệu đầu vào quý giá để xây dựng hệ sinh thái cho dữ liệu và trí tuệ nhân tạo cho thể thao thành phố. 

Và để xây dựng một hệ thống huấn luyện chuẩn quốc tế, thể thao TP.HCM đã phân bổ nguồn lực đầu tư khổng lồ qua hai giai đoạn then chốt.

Trước năm 2013, hàng chục tỉ đồng đã được giải ngân để trang bị hệ thống cơ sở vật chất ban đầu. Từ năm 2017 đến nay, TP.HCM tiếp tục rót thêm khoảng 8 - 10 tỉ đồng chuyên biệt cho hệ thống thiết bị khoa học giám định thể lực, y sinh và sàng lọc tài năng.

Việc đầu tư bài bản, đồng bộ hóa công nghệ giám định chính là lời khẳng định mạnh mẽ về tầm nhìn chiến lược của thể thao TP.HCM, biến công nghệ thành điểm tựa vững chắc để các thế hệ tuyển thủ tự tin chinh phục những đấu trường khắc nghiệt nhất - mà kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 là một trong số đó.

Đại hội Thể thao toàn quốc là sự kiện thể thao lớn nhất cả nước, được tổ chức theo chu kỳ 4 năm/lần. TP.HCM là địa phương đăng cai chính Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026, sau 20 năm kể từ lần gần nhất đảm nhận vai trò này. Các cuộc tranh tài còn được tổ chức tại Đồng Nai, Đồng Tháp và Hà Nội.

Đại hội có 48 môn thể thao, 973 nội dung tranh huy chương, quy tụ 36 đoàn, gồm 34 tỉnh, thành phố và hai ngành công an, quân đội. Dự kiến có khoảng 12.000 cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên, 2.000 trọng tài tham gia, cùng khoảng 200.000 lượt khách mời, cổ động viên và du khách.

Ban tổ chức bố trí 34 địa điểm thi đấu, gồm 31 địa điểm tại TP.HCM và 3 địa điểm phối hợp ở các địa phương khác.

Theo kế hoạch, chương trình chính diễn ra từ ngày 14-11 đến 12-12-2026, nhưng một số môn thi đấu sớm. Môn muay mở màn từ ngày 20-10, chính thức khai mạc môn ngày 22-10. Lễ khai mạc toàn đại hội dự kiến diễn ra tối 21-11 tại công viên bờ sông Sài Gòn (TP.HCM), lễ bế mạc ngày 12-12 tại nhà thi đấu Phú Thọ.

Đại hội là dịp đánh giá công tác đào tạo, huấn luyện, phát hiện tài năng và tuyển chọn lực lượng kế cận cho thể thao Việt Nam.

Bệ phóng đưa vận động viên vươn tầm đỉnh cao - Ảnh 3.Hoa khôi tuyển Việt Nam lần thứ 2 phẫu thuật dây chằng

Hoa khôi của đội tuyển nữ Việt Nam, hậu vệ Trần Thị Duyên đã phẫu thuật thành công chấn thương dây chằng chéo trước khớp gối phải.

Tại các trung tâm huấn luyện và đào tạo thể thao TP.HCM, việc chuyển đổi số cùng ứng dụng khoa học công nghệ đỉnh cao đang trở thành chiến lược đột phá nhằm nâng tầm thành tích vận động viên hướng tới Đại hội Thể thao toàn quốc. Thời kỳ tuyển chọn và huấn luyện dựa thuần túy vào kinh nghiệm cảm tính đã được thay thế bằng hai hệ thống thiết bị trọng yếu, bao gồm công cụ sàng lọc tài năng dựa trên chỉ số sinh học và hệ thống kiểm tra, đánh giá quá trình tập luyện. Ngay từ khâu tuyển chọn ban đầu, các chuyên gia sử dụng máy móc phân tích chuyên sâu để quét toàn diện đặc trưng di truyền, hình thái nhân trắc học, độ nhạy phản xạ thần kinh và tâm lý thi đấu của vận động viên nhí. Nguồn dữ liệu định lượng chính xác này giúp ban huấn luyện sớm phân loại tố chất, định hướng đúng nội dung sở trường và rút ngắn tối đa thời gian đào tạo thử nghiệm. Theo bác sĩ Phạm Thanh Nghị, Trưởng phòng khoa học, y học thể thao thuộc Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể dục thể thao TP.HCM, hệ thống máy móc hiện đại đã tạo nên những bước tiến vượt bậc cho thể thao thành phố trong nhiều năm qua. Trong giai đoạn nâng cao thành tích, các bài tập sức nhanh và sức bền được giám sát chặt chẽ qua cảm biến quang học, thiết bị đo nhịp tim cùng dàn máy đo tốc độ điện tử đa điểm chính xác đến 1/1.000 giây kết hợp camera phân tích sinh cơ học tốc độ cao. Thiết bị này giúp bóc tách chi tiết kỹ thuật từ thời gian phản xạ xuất phát, tần số bước chạy đến giai đoạn đạt vận tốc tối đa, khắc phục hoàn toàn sai số của đồng hồ cơ khi khoảng cách tranh chấp huy chương chỉ chênh lệch 0,05 giây. Nguồn dữ liệu số hóa còn hỗ trợ giải mã nguyên nhân VĐV chững lại về thành tích để kịp thời can thiệp y tế hồi phục hoặc điều chỉnh giáo án phù hợp với giới hạn sinh lý.
amung