9

Tấm bia bằng bê tông ghi "HS 8.10.1979" được tìm thấy trong quá trình quy tập mộ liệt sĩ tại Lào - Ảnh: T.S.
Theo đó, trước khi lên đường làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mùa khô 2026-2027 trên đất bạn Lào, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh đã nhận được thông tin từ ông Lê Văn Hùng (69 tuổi, ngụ tại xã Cẩm Lạc, Hà Tĩnh) cung cấp tại bản Phôm Hôm và bản Huội Xài (xã Phôn Xay Xạ Vàng, tỉnh Bolykhămxay, Lào) có 16 ngôi mộ của bộ đội ta chôn cất.
Các liệt sĩ được chôn cất tại đây hy sinh vào ngày 28-10-1979, thuộc Tiểu đoàn 42, Trung đoàn 176, Binh đoàn 678.
Thông tin vị trí chôn cất liệt sĩ này trùng khớp với thông tin từ hai nhân chứng khác là ông Nguyễn Văn Thường (ngụ tại Hà Tĩnh) và ông Nguyễn Ngọc Sơn (ngụ tại Quảng Trị). Do đó Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ đã tiến hành khảo sát và nắm bắt thêm thông tin từ người dân địa phương.
Ngày 5-10, ông Na Khăm Láy (66 tuổi, ngụ tại bản Phôn Hôm), nhà ở cách vị trí chôn cất các liệt sĩ khoảng 250m, cung cấp thông tin và chỉ vị trí chôn cất cụ thể của các liệt sĩ.
Ngay sau đó Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ đã tiến hành khai quật, phát hiện một tấm bia bê tông có khắc chữ "HS 8.10.1979", tuy nhiên tấm bia đã bị vỡ nên không xác định được đó có phải là ngày 28 hoặc 18.
Ngoài ra Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ cũng phát hiện thêm các di vật như vỏ đạn và nhiều mảnh tăng, cúc áo bộ đội và đất đen.
Sau khi thực hiện nhiều bước xác minh, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ xác định đây là phần mộ bộ đội Việt Nam hy sinh tháng 10-1979. Sau đó đã tiến hành các thủ tục đưa liệt sĩ về nhà thờ tại thị xã Pạc Xan (Lào) đúng thủ tục và phong tục tập quán để hương khói cho liệt sĩ.
Trước đó ngày 21-9, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh cũng phát hiện 1 hài cốt liệt sĩ tại bản Chom Thong, xã Chom Thong, tỉnh Bolikhămxay.
Nhiều di vật trong mộ được tìm thấy như: Cúc áo bộ đội, 2 đế giày, khóa thắt lưng, dây dù, mảnh tăng, 1 đồng xu Việt Nam và một số vật dụng cá nhân khác. Đặc biệt, trong số các di vật có 1 lọ nhựa còn khắc rõ dòng chữ, ký hiệu "T62-07".
Hai anh em ruột quê Hà Tĩnh lên đường bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nhiệm vụ quốc tế đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sau gần nửa thế kỷ nằm lại tại nghĩa trang ở các tỉnh phía Nam, hai anh em đã được đưa về quê hương an táng theo tâm nguyện của gia đình.