Tối nay 2.11, người Việt có thể thấy 'quả cầu lửa' từ mưa sao băng Taurids?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tối 2.11, người yêu thiên văn Việt Nam có thể quan sát mưa sao băng Taurids, nổi tiếng với những 'quả cầu lửa' sáng rực. Khi nào hiện tượng này đạt cực đại?

Sao băng là hiện tượng các mảnh thiên thạch hoặc bụi vũ trụ lao vào khí quyển trái đất với tốc độ cực cao (thường lên đến hàng chục nghìn km/giờ), tạo ra ma sát lớn với không khí làm chúng bốc cháy tạo thành những vệt sáng trên bầu trời đêm.

Tối nay 2.11, người Việt có thể thấy 'quả cầu lửa' từ mưa sao băng Taurids?- Ảnh 1. — Mưa sao băng Taurids, trận mưa sao băng nổi tiếng với việc tạo ra các quả cầu lửa

Tối nay 2.11, có một trận mưa sao băng sắp đạt cực đại và người yêu thiên văn Việt Nam hoàn toàn có thể "săn tìm" những vệt sáng từ trận mưa sao băng này nếu gặp may mắn. Đó là mưa sao băng Taurids, trận mưa sao băng nổi tiếng với việc tạo ra các quả cầu lửa, là những sao băng rất sáng xuất hiện như những tia chớp khi rơi xuyên qua khí quyển.

Mưa sao băng này diễn ra từ ngày 20.9 đến ngày 20.11, đạt đỉnh điểm vào đêm 13.10 - rạng sáng 14.10 và đêm 4.11 - rạng sáng 5.11 tới đây. Mặc dù chỉ có khoảng 5 đến 10 sao băng mỗi giờ được quan sát thấy trong thời điểm cực đại.

Tối 1.11, một vệt sáng bất ngờ xuất hiện trên bầu trời nhiều tỉnh, thành miền Bắc, di chuyển rất nhanh rồi vụt tắt, khiến nhiều người tò mò. Hình ảnh, clip về vệt sáng trên được chia sẻ ào ạt trên mạng xã hội.

Dựa trên những hình ảnh được ghi lại, chuyên gia nhận định khả năng cao đây là thiên thạch rơi xuống khí quyển, tạo thành sao băng màu xanh lá. Đây là một sao băng có kích thước lớn bất thường và kéo dài hơn so với những sao băng thông thường.

Hướng dẫn quan sát

Theo chuyên gia, dù những quả cầu lửa có khả năng xuất hiện cao hơn vào ngày mưa sao băng đạt cực đại 4.11 - 5.11, tuy nhiên, từ thời điểm này, người quan sát cũng có thể thử vận may.

Năm nay, bầu trời sẽ lý tưởng để quan sát trận mưa sao băng Southern Taurids. Với bầu trời đêm có trăng lưỡi liềm khuyết với độ sáng 18% mọc vào sáng sớm ngày 5.11 sẽ giúp thuận lợi để quan sát, mặc dù người yêu thiên văn cũng cần sự ủng hộ của thời tiết.

Mưa sao băng Taurids dường như tỏa ra từ chòm sao Kim Ngưu, chòm sao này càng lên cao khi đêm xuống, nhưng không cần thiết phải nhìn thẳng vào nó. Sao băng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên bầu trời, vì vậy một tầm nhìn rộng, không bị che khuất sẽ thuận lợi quan sát hơn.

Tối nay 2.11, người Việt có thể thấy 'quả cầu lửa' từ mưa sao băng Taurids?- Ảnh 2. — Mưa sao băng Taurids dường như tỏa ra từ chòm sao Kim Ngưu

Do tâm điểm của trận mưa sao băng nằm gần mặt phẳng hoàng đạo, tức đường đi biểu kiến của mặt trời khi nhìn từ trái đất, nên mưa sao băng Taurids có thể quan sát được từ cả hai bán cầu. "Đừng mong chờ những màn 'pháo hoa vũ trụ' rực rỡ trên bầu trời, mưa sao băng Taurids diễn ra khá chậm. Nhưng với khả năng xuất hiện những quả cầu lửa rực rỡ, chúng đáng để bạn theo dõi mỗi khi ra ngoài trời tối vào mùa thu này", chuyên gia nhận định.

Theo NASA, mưa sao băng Taurids có liên quan đến vệt mảnh vụn do sao chổi 2P/Encke để lại trong hệ mặt trời. Bạn có dành thời gian để "săn tìm" những "quả cầu lửa" từ tối nay 2.11?

Hiện tượng mưa sao băng Taurids đang bước vào giai đoạn đáng chú ý khi hướng tới đợt cực đại tiếp theo vào đêm 4.11 và rạng sáng 5.11 tới. Trận mưa sao băng này kéo dài từ ngày 20.9 đến ngày 20.11, bắt nguồn từ vệt mảnh vụn do sao chổi 2P/Encke để lại trong hệ mặt trời. Dù tần suất quan sát khi đạt đỉnh chỉ dao động khoảng 5 đến 10 vệt mỗi giờ, Taurids lại nổi tiếng nhờ khả năng tạo ra những quả cầu lửa rực rỡ xé toang bầu trời đêm. Tâm điểm của Taurids xuất phát từ chòm sao Kim Ngưu và nằm gần mặt phẳng hoàng đạo, cho phép người yêu thiên văn ở cả hai bán cầu đều có cơ hội chiêm ngưỡng. Điều kiện quan sát năm nay được đánh giá là tương đối lý tưởng khi mặt trăng lưỡi liềm khuyết chỉ đạt độ sáng khoảng 18% vào rạng sáng ngày 5.11. Yếu tố này giúp giảm thiểu đáng kể sự ô nhiễm ánh sáng tự nhiên, tạo điều kiện thuận lợi cho các thiết bị và mắt thường bắt trọn những vệt sáng bất ngờ. Để theo dõi hiệu quả từ tối 2.11, người xem không nhất thiết phải nhìn chăm chú vào chòm sao Kim Ngưu mà cần chọn không gian thoáng đãng với tầm nhìn bao quát toàn bộ bầu trời. Dù tốc độ rơi của các sao băng Taurids tương đối chậm, sự xuất hiện ngẫu nhiên của các quả cầu lửa kích thước lớn vẫn mang lại giá trị quan sát rất cao nếu điều kiện thời tiết ủng hộ.