Phát biểu tại Hội thảo quốc tế với chủ đề “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới” ngày 27/10 do Kiểm toán Nhà nước tổ chức, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nói thế giới đang chứng kiến những biến đổi nhanh chóng và khó dự báo.
Theo đó, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, xu hướng quản trị hiện đại, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn, yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.
“Trước bối cảnh đó, yêu cầu bảo đảm việc huy động, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công minh bạch, hiệu quả, bền vững ngày càng cao. Kiểm toán công hiện đại trên thế giới không còn bó hẹp trong phạm vi kiểm tra tuân thủ tài chính truyền thống mà đã và đang trở thành công cụ quan trọng để cung cấp luận cứ phục vụ hoạch định chính sách vĩ mô, cảnh báo sớm rủi ro hệ thống và nâng cao giá trị công”, bà Hồng nêu.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, hệ thống thông tin địa lý, ảnh vệ tinh cùng phương thức kiểm toán thời gian thực đang tái cấu trúc toàn diện phương pháp luận kiểm toán. Đồng thời, sự xuất hiện của các đối tượng kiểm toán mới như tài sản số, cơ sở dữ liệu quốc gia, tài chính xanh, trái phiếu xanh và các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu mở ra những dư địa mới, đặt ra những yêu cầu mới cho các cơ quan kiểm toán tối cao.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Tổng Kiểm toán Nhà nước, nêu ra 5 vấn đề trọng tâm cần được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm toán nhà nước.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Tổng Kiểm toán Nhà nước (Ảnh: SAV).
Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, chuẩn mực kiểm toán, bảo đảm tính độc lập, chuyên nghiệp, minh bạch và liêm chính của cơ quan kiểm toán tối cao. Đồng thời, đổi mới phương pháp kiểm toán theo hướng dựa trên đánh giá rủi ro, bằng chứng kiểm toán, đẩy mạnh kiểm toán từ xa, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI), tăng cường kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ nhằm đánh giá thực chất tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa cũng nhấn mạnh vai trò của kiểm toán trong cung cấp thông tin tin cậy phục vụ Quốc hội, Chính phủ hoạch định chính sách, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đồng thời yêu cầu bảo đảm các kiến nghị kiểm toán được thực hiện nghiêm túc, tăng cường phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với các cơ quan liên quan trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và AI gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. AI không thể thay thế khả năng xét đoán của kiểm toán viên dựa trên bằng chứng và căn cứ pháp lý, nhưng có thể góp phần nâng cao hiệu suất, giảm thiểu sai sót, rút ngắn thời gian phân tích và đánh giá rủi ro trong hoạt động kiểm toán.