TP.HCM tính lập doanh nghiệp đường sắt 100% vốn nhà nước

Nguồn ảnh: Thanh Niên

TP.HCM sẽ nghiên cứu đề án thành lập doanh nghiệp đường sắt 100% vốn nhà nước, hướng đến mô hình quản lý, khai thác phù hợp với mạng lưới metro đang mở rộng.

UBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương nghiên cứu, xây dựng đề án thành lập doanh nghiệp đường sắt địa phương do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, theo đề xuất của Sở Xây dựng.

Theo đó, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM chủ trì, phối hợp các sở, ngành nghiên cứu đề án, đánh giá toàn diện sự cần thiết, tính khả thi, hiệu quả và thời điểm thành lập doanh nghiệp. Các nội dung trọng tâm gồm mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, vốn điều lệ, tài sản, cơ chế quản trị và quan hệ giữa doanh nghiệp dự kiến thành lập với các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị hiện hữu.

Việc nghiên cứu đề án nhằm triển khai khoản 4 điều 17 luật Phát triển đô thị của Quốc hội. Quy định này cho phép UBND TP.HCM quyết định thành lập doanh nghiệp sau khi HĐND thành phố quyết định chủ trương. Doanh nghiệp có thể được giao khai thác thương mại tài sản, không gian gắn với kết cấu hạ tầng đường sắt tại nhà ga, đề-pô và thực hiện một số hoạt động khác theo quy định.

Ban Quản lý đường sắt đô thị có trách nhiệm xây dựng kế hoạch triển khai, xác định tiến độ, sản phẩm và nguồn lực; tiếp thu ý kiến các cơ quan liên quan, sau đó báo cáo UBND TP.HCM xem xét kết quả nghiên cứu.

Nếu đề án chứng minh được sự cần thiết, tính khả thi và hiệu quả, cơ quan chức năng sẽ tham mưu trình HĐND thành phố quyết định chủ trương thành lập. Sau bước này, UBND thành phố mới triển khai thủ tục thành lập doanh nghiệp theo quy định.

Việc nghiên cứu mô hình doanh nghiệp chuyên trách được đặt ra trong bối cảnh TP.HCM mở rộng đầu tư đường sắt đô thị, đòi hỏi cơ chế quản lý, vận hành và khai thác tài sản đồng bộ.

TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa vào khai thác khoảng 187 km đường sắt đô thị; đến năm 2035 đạt khoảng 462 km và đến năm 2045 hoàn thành mạng lưới khoảng 700 km, gồm 19 tuyến. Thành phố đồng thời phấn đấu nâng tỷ lệ vận tải hành khách công cộng đảm nhận từ 20 - 30% nhu cầu đi lại vào năm 2030 lên 50 - 60% vào năm 2045.

Hiện tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), dài 19,7 km, đã vận hành thương mại từ tháng 12.2024. Tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), dài 11,3 km, khởi công từ tháng 1.2026 và đang triển khai thi công.

UBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương nghiên cứu, xây dựng đề án thành lập doanh nghiệp đường sắt địa phương do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ theo đề xuất từ Sở Xây dựng. Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM được giao chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan để đánh giá toàn diện tính khả thi, mô hình tổ chức cùng cơ chế quản trị. Kế hoạch này cụ thể hóa khoản 4 điều 17 luật Phát triển đô thị, mở đường cho việc trình HĐND thành phố xem xét quyết định chủ trương trước khi triển khai các thủ tục thành lập chính thức. Doanh nghiệp dự kiến được giao quyền khai thác thương mại tài sản và không gian gắn liền với kết cấu hạ tầng tại các nhà ga cũng như khu đề-pô kỹ thuật. Việc hình thành pháp nhân chuyên trách giúp địa phương chủ động tối ưu hóa nguồn thu phụ trợ và nâng cao hiệu quả vận hành mạng lưới giao thông công cộng. Mô hình quản trị mới hướng tới giải quyết bài toán đồng bộ giữa đầu tư xây dựng hạ tầng với khai thác dịch vụ theo chuẩn mực hiện đại. Động thái nghiên cứu này diễn ra trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu đưa vào khai thác khoảng 187 km đường sắt đô thị vào năm 2030 và mở rộng lên 700 km với 19 tuyến vào năm 2045. Hiện tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên dài 19,7 km đã vận hành thương mại từ tháng 12.2024, trong khi tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương dài 11,3 km đã khởi công từ tháng 1.2026. Sự phát triển vượt bậc của hạ tầng đòi hỏi một bộ máy vận hành tương xứng nhằm nâng tỷ lệ đảm nhận vận tải hành khách công cộng lên mức 50 - 60% vào năm 2045.