Xe buýt điện kết nối ga metro số 1 tại TP.HCM - Ảnh: THUẬN VĂN
Theo dự thảo quyết định về mô hình hoạt động vận tải theo nhu cầu tại TP.HCM, đây là mô hình xe buýt vận tải hành khách công cộng bổ trợ, hoạt động linh hoạt trong phạm vi, hành lang trình UBND TP.HCM quyết định.
Hệ thống sẽ tiếp nhận yêu cầu của hành khách, điều phối phương tiện, xác định điểm đón, trả khách, xây dựng hành trình, thanh toán và lưu trữ dữ liệu. Điểm đón, trả khách được xác định theo nhu cầu thực tế, phương án tổ chức giao thông và điều kiện an toàn, sau đó được công bố.
Theo dự thảo, Sở Xây dựng TP.HCM quyết định khu vực, thời gian, lộ trình và phương án theo từng giai đoạn. Mô hình được xem xét tại nơi mạng lưới vận tải công cộng chưa phục vụ hiệu quả, khu dân cư phân tán và những nơi có nhu cầu kết nối với ga đường sắt đô thị, các đầu mối giao thông công cộng.
Vào giờ cao điểm, xe có thể chạy theo tuyến, hành trình và điểm dừng cố định như xe buýt thông thường hoặc vận hành theo nhu cầu. Với phương án linh hoạt, xe đón, trả khách tại các điểm thuộc danh sách đã được công bố và có yêu cầu trên hệ thống, ứng dụng.
Vào giờ thấp điểm, xe chạy theo nhu cầu và chỉ đón, trả khách tại các điểm thuộc danh sách đã công bố. Hệ thống có thể ghép chuyến, điều chỉnh hành trình hoặc thay đổi điểm đón, trả khách nếu đáp ứng điều kiện về sức chứa, thời gian phục vụ và an toàn.
Theo dự thảo, phương tiện được ưu tiên là xe có sức chở nhỏ, sử dụng điện hoặc năng lượng xanh và phải có phù hiệu "XE BUÝT". Người lái xe phải đáp ứng điều kiện theo quy định.
Toàn bộ hoạt động tiếp nhận yêu cầu, điều phối phương tiện, quản lý chuyến đi, thanh toán và lưu trữ dữ liệu được thực hiện qua nền tảng công nghệ. Dữ liệu được kết nối, chia sẻ với cơ quan quản lý để phục vụ theo dõi, giám sát và đánh giá.
Nhu cầu đi xe buýt của người dân ngày càng tăng - Ảnh: THUẬN VĂN
Hệ thống xe buýt TP.HCM hiện có 180 tuyến, gồm 109 tuyến được hỗ trợ kinh phí và 71 tuyến không được hỗ trợ, phục vụ khoảng 270.000 lượt hành khách mỗi ngày. Năm 2025, vận tải hành khách công cộng đáp ứng khoảng 7% nhu cầu đi lại.
Việc ban hành quy định về mô hình vận tải theo nhu cầu thuộc thẩm quyền của UBND TP.HCM, để cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị và tạo hành lang pháp lý chung. Sau khi quy định được ban hành, UBND TP.HCM sẽ phân cấp, giao Sở Xây dựng chủ động tổ chức triển khai.
Vì sao TP.HCM đề xuất mô hình xe buýt này?
Theo dự thảo, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về mô hình vận tải hành khách theo nhu cầu. Trong khi đó, hơn 60% mạng lưới đường đô thị TP.HCM là hẻm, ngõ nhỏ hẹp, xe buýt truyền thống khó tiếp cận.
Mô hình xe trung chuyển hiện chỉ được hoạt động không vì mục đích kinh doanh, không được thu tiền hành khách. Taxi và xe hợp đồng là dịch vụ thương mại, không có cơ chế trợ giá công cộng. Vì vậy, TP.HCM xây dựng mô hình vận tải theo nhu cầu để bổ trợ xe buýt, kết nối khu dân cư với các tuyến vận tải công cộng và đường sắt đô thị.
Bí thư Trần Lưu Quang: Luật Phát triển đô thị là cơ hội thực sự lớn, TP.HCM phải biến điều đó thành kết quảBí thư Trần Lưu Quang nhìn nhận Luật Phát triển đô thị là một cơ hội thực sự lớn của TP.HCM, đồng thời đặt vấn đề làm sao biến tất cả những điều đó thành kết quả.