Bỏ qua điều hướng
•

Trải nghiệm mới từ số hóa di sản

Trải nghiệm mới từ số hóa di sản
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Gần 30 di tích tiêu biểu của Hà Nội được số hóa theo các tuyến chủ đề như Tứ trấn, tín ngưỡng thờ Mẫu, tổ nghề..., tạo nền tảng cho “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”. Mỗi di tích được tích hợp tư liệu đa dạng phục vụ nhu cầu tham quan, nghiên cứu và tìm hiểu di sản.

Nền tảng “Hành trình du lịch di sản Hà Nội” tạo cách tiếp cận mới trong giới thiệu di tích, di sản của Thủ đô. Truy cập website https://heritage-itineraries.com/, người dùng có thể khám phá bản đồ số với 28 di tích, chủ yếu ở khu vực nội thành, nhất là phố cổ, được kết nối theo bốn tuyến chủ đề bằng các màu sắc khác nhau. Các tuyến gồm Thăng Long tứ trấn với các di tích Bạch Mã, Voi Phục, Quán Thánh, Kim Liên; đền thờ Mẫu với đền Đông Hạ, đình Vũ Thạch, đền Bà Kiệu, Phủ Tây Hồ; đình thờ tổ nghề với đình Kim Ngân, Đồng Lạc, Phả Trúc Lâm và nhóm chùa Hà Nội với chùa Báo Thiên (nay không còn), Liên Trì, Hàm Long, Liên Phái.

28 di tích so với hàng nghìn di tích của Hà Nội là con số nhỏ. Nhưng cách chọn lựa theo bốn tuyến này giúp người xem khám phá được những mảng chính, có tính đại diện cao trong hệ thống di tích và đời sống văn hóa tâm linh của người Hà Nội. Đặc biệt, mỗi di tích không chỉ gồm các thông tin chung như thường thấy mà cung cấp cho du khách một lượng kiến thức lớn, từ mô tả khoa học, hình ảnh xưa và nay, video, trích đoạn văn bia, tư liệu Hán Nôm, bản vẽ kiến trúc... Thí dụ, với đền Quán Thánh, ngoài những hình ảnh, tư liệu, video..., khách tham quan còn được xem trực tiếp tấm bia đá “Chân Vũ quán thạch bi” dựng năm 1893 bằng chữ Hán và toàn bộ bản dịch nghĩa, hệ thống hoành phi, câu đối tại ngôi đền. Cách làm này vừa phục vụ nhu cầu tham quan, vừa giúp những người có mục đích tìm hiểu sâu về di tích có thể học hỏi nhiều kiến thức. Sau khi trải nghiệm trên trang https://heritage-itineraries. com/, bạn Nguyễn Minh Ngọc (sinh viên Trường đại học Thủ đô) cho biết: “Em vốn thích tìm hiểu về các di tích của Hà Nội và với nền tảng “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”, em học hỏi được nhiều điều. Nền tảng này giống như bạn đồng hành khi tham quan Hà Nội và nó khiến em muốn đi tất cả di tích được cung cấp thông tin tại đây”.

“Hành trình du lịch di sản Hà Nội” là nền tảng số ra đời trên cơ sở hợp tác giữa Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Viện Pháp tại Việt Nam dưới sự hỗ trợ của Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp cùng một số cơ quan khác. Nền tảng này còn cung cấp các mã QR giúp khách du lịch có thể tìm hiểu khi đến tham quan trực tiếp tại di tích.

Khởi động từ cuối năm 2025, đến nay, nền tảng “Hành trình du lịch di sản Hà Nội” chính thức đi vào hoạt động. Trong gần một năm, gần 40 chuyên gia và 100 sinh viên đã khảo sát hơn 100 di tích, thu thập hình ảnh, văn bia, tư liệu Hán Nôm, bản vẽ kiến trúc và video. Từ đó, nhóm nghiên cứu lựa chọn các địa điểm tiêu biểu, xây dựng hồ sơ khoa học và tổ chức tư liệu theo tuyến chủ đề. So với các giải pháp số hóa di sản khác, nền tảng này hướng đến cách tiếp cận trực quan, tăng khả năng tương tác, phục vụ nhiều nhóm công chúng.

Là người tham gia thiết kế bản đồ số cho nền tảng, Tiến sĩ, kiến trúc sư Nguyễn Thái Huyền, Phó Viện trưởng Đào tạo Quốc tế (Trường đại học Kiến trúc Hà Nội) cho biết: “Khi những di tích nằm riêng lẻ được kết nối thành các hành trình có chủ đề, người tham quan có thêm cơ hội nhận diện mối liên hệ giữa các công trình, từ lịch sử hình thành đến đặc điểm kiến trúc và đời sống tín ngưỡng. Giá trị của nền tảng không chỉ nằm ở việc đưa thông tin lên môi trường số, mà còn ở khả năng khuyến khích công chúng đến gần hơn với những không gian di sản ngoài đời thực”.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ kết nối nền tảng với cổng thông tin du lịch của thành phố và quảng bá trong các chương trình xúc tiến du lịch trong nước, quốc tế để giúp người dân, du khách tiếp cận kho tư liệu thuận tiện hơn, đồng thời tạo thêm một kênh giới thiệu di sản của Thủ đô.

GIANG NAM

Việc ra mắt nền tảng số "Hành trình du lịch di sản Hà Nội" tại địa chỉ heritage-itineraries.com đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác bảo tồn và quảng bá văn hóa Thủ đô. Dự án kết nối 28 di tích nội thành tiêu biểu thành bốn tuyến chuyên đề gồm Thăng Long tứ trấn, đền thờ Mẫu, đình thờ tổ nghề và nhóm chùa Hà Nội. Cách tiếp cận theo chuỗi không gian này khắc phục tình trạng giới thiệu đơn lẻ, giúp công chúng bao quát những giá trị cốt lõi trong đời sống tâm linh Thăng Long. Mỗi điểm đến được tích hợp hệ thống tư liệu khoa học phong phú từ hình ảnh, video, bản vẽ kiến trúc đến trích đoạn văn bia và tư liệu Hán Nôm dịch nghĩa. Tiêu biểu như tại đền Quán Thánh, người xem có thể tiếp cận trực tiếp thác bản và bản dịch tấm bia "Chân Vũ quán thạch bi" dựng năm 1893. Cơ sở dữ liệu chuyên sâu kết hợp mã QR quét trực địa biến nền tảng thành cẩm nang số tin cậy cho cả khách tham quan lẫn giới nghiên cứu. Công trình là kết quả hợp tác giữa Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cùng các cơ quan ngoại giao Pháp sau gần một năm khảo sát hơn 100 di tích. Sự tham gia của gần 40 chuyên gia và 100 sinh viên bảo đảm tính chuẩn xác học thuật cũng như tính trực quan của bản đồ số. Mô hình này mở ra giải pháp bền vững cho việc số hóa di sản đô thị gắn liền với phát triển du lịch văn hóa hiện đại.
amung