Báo cáo thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý III của S&I Rating vừa công bố cho thấy, bức tranh phát hành trái phiếu tăng chậm lại trong môi trường lãi suất cao.
Theo đó, trong quý III, thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận 153 đợt phát hành thành công với tổng giá trị phát hành đạt 179,4 nghìn tỷ đồng, giảm mạnh 26% so với quý trước.
Dù thị trường chung chậm lại, kênh phát hành ra công chúng lại ghi nhận kết quả ấn tượng với 16 đợt thành công trong quý III, tương đương tổng giá trị 31,6 nghìn tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ năm trước, là mức cao nhất ghi nhận được từ trước đến nay. Các ngân hàng thương mại vẫn là những chủ thể phát hành có lợi thế lớn và chiếm tỷ trọng lớn nhất ở hình thức này, với 8/16 đợt phát hành được thực hiện.
Một số ngân hàng đã phát hành trái phiếu ra công chúng huy động hàng ngàn tỷ đồng, tiêu biểu như Agribank phát hành thành công 15 nghìn tỷ đồng. Các tổ chức phát hành phi ngân hàng cũng tham gia nhiều hơn vào kênh công chúng, với 8 đợt phát hành của các công ty chứng khoán ACBS, TCBS; công ty tài chính như F88; doanh nghiệp tiêu dùng như Masan Meatlife, Thuận Đức… Tuy nhiên, quy mô phát hành của các đơn vị này khá nhỏ, phần lớn dưới 1.000 tỷ đồng.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Biểu đồ doanh nghiệp phát hành trái phiếu (Nguồn: S&I).
Lũy kế 9 tháng đầu năm, đã có 464,1 nghìn tỷ trái phiếu được phát hành. Trong khi đó, giá trị trái phiếu đáo hạn và mua lại trước hạn là 132,8 nghìn tỷ và 228,6 nghìn tỷ.
Theo các chuyên gia của S&I Rating, so với tốc độ tăng trưởng GDP là 9,01% trong 9 tháng đầu năm và tăng trưởng tín dụng là 11,59%, thị trường trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng tương đối chậm trong năm nay. Nhu cầu tín dụng cao đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng mạnh, tác động đáng kể tới chi phí vốn của các doanh nghiệp.
Một diễn biến đáng chú ý trong quý III vừa qua là lãi suất trái phiếu doanh nghiệp đang tiệm cận mức đỉnh giai đoạn 2022-2023. Lãi suất phát hành có xu hướng tăng tiếp diễn ở tất cả nhóm ngành, như nhóm ngân hàng đạt 8,85%/năm - chính thức vượt đỉnh năm 2022 (trung bình là 8,7%/năm, cao nhất là 9,7%/năm). Một số lô trái phiếu của vài ngân hàng vượt 10% như Sacombank (lãi suất cố định 10%/năm) và PVcomBank (bình quân lãi suất tiết kiệm cá nhân 12 tháng + 4,6%/năm, hiện tương đương khoảng 10,4%/năm).
Lãi suất trái phiếu của các nhóm bất động sản và nhóm doanh nghiệp khác cũng đã tăng rất mạnh lên tới 12,5% - 13%/năm nhưng chưa bằng mức đỉnh giai đoạn trước (14%-14,5%/năm).
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Giao dịch VND (Ảnh: DT).
Nhận định về triển vọng thị trường này cuối năm nay và năm 2027, các chuyên gia cho rằng áp lực đáo hạn gia tăng trong bối cảnh chi phí vốn duy trì cao.
Cụ thể, bước sang quý IV, áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp sẽ gia tăng đáng kể khi tổng giá trị trái phiếu đến hạn thanh toán ước khoảng 93 nghìn tỷ đồng, mức cao nhất trong năm. Trong đó, nhóm bất động sản tiếp tục là khu vực chịu áp lực lớn nhất với giá trị đáo hạn khoảng 46,9 nghìn tỷ đồng, tương đương gần một nửa tổng giá trị đáo hạn toàn thị trường.
Theo S&I Ratings, hoạt động phát hành mới trong thời gian tới không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu huy động vốn cho các dự án mới mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cơ cấu lại các khoản nợ hiện hữu.
Nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế đang bước vào chu kỳ tăng mạnh để phục vụ hàng loạt đại dự án bất động sản, khu đô thị, hạ tầng giao thông, năng lượng và công nghiệp. Trong bối cảnh đó, trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục được kỳ vọng là kênh huy động vốn quan trọng giúp bổ sung nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, khả năng hấp thụ vốn của thị trường có thể chịu ảnh hưởng bởi bối cảnh lãi suất toàn cầu và trong nước duy trì ở mặt bằng cao. Kỳ vọng lạm phát còn tiềm ẩn nhiều rủi ro cùng xu hướng lợi suất trái phiếu chính phủ quốc tế neo ở mức cao có thể khiến mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao ít nhất trong nửa đầu năm 2027. Đối với doanh nghiệp phát hành, điều này đồng nghĩa với chi phí vốn gia tăng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có hệ số đòn bẩy cao hoặc nhu cầu huy động vốn lớn.