Theo tuyên bố được Hải quân Ukraine công bố ngày 14/9, vụ chạm trán xảy ra vào giữa tháng 9. Đơn vị Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) phát hiện mục tiêu, sau đó một USV Sargan-3000 của Hải quân Ukraine tiếp cận và khai hỏa.
Dùng súng máy nã đạn
Chiếc Sargan-3000 được trang bị súng máy điều khiển từ xa Protector cỡ nòng 12,7 mm. Video dài 81 giây do phía Ukraine công bố cho thấy chiếc USV bám theo mục tiêu, liên tục nổ súng. Những mảnh vỡ bắt đầu văng khỏi thân chiếc USV Nga trước khi nó chìm xuống biển.
Hải quân Ukraine gọi đây là “trận hải chiến đầu tiên trong lịch sử giữa các tàu không người lái”.
Ukraine không công bố chính xác địa điểm và thời gian xảy ra cuộc đụng độ, đồng thời ban đầu cũng không xác định loại USV của Nga.
Tuy nhiên, các báo cáo sau đó cho rằng, mục tiêu là một USV thuộc dòng Orcan của Nga. Đây là loại xuồng không người lái nhỏ, có thể mang thuốc nổ và được sử dụng trong các cuộc tấn công nhằm vào cảng cũng như tàu chiến Ukraine.
Đoạn video được công bố kết hợp hình ảnh từ camera trên tàu với hình ảnh quan sát từ trên không. Sau khi phát hiện mục tiêu, Sargan-3000 tiến lại gần và sử dụng súng máy 12,7 mm để tấn công.
Điểm đáng chú ý là cuộc giao chiến không diễn ra giữa một tàu chiến có người lái và một USV. Cả hai phương tiện đều không có thủy thủ đoàn trên khoang. Đây là yếu tố khiến Ukraine xem sự kiện này như một bước ngoặt của chiến tranh hải quân hiện đại.
Biến Biển Đen thành chiến trường USV
Từ năm 2022, Ukraine ngày càng dựa vào các hệ thống không người lái trên biển để đối phó Hạm đội Biển Đen của Nga.
Đến năm 2026, Ukraine vận hành nhiều dòng USV khác nhau. Sea Baby chủ yếu được Cơ quan An ninh Ukraine sử dụng để tấn công các tàu đang neo đậu. Trong khi đó, các USV Magura thuộc Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine được phát triển để đối đầu tàu chiến đang hoạt động trên biển, với những biến thể mới thậm chí có khả năng mang tên lửa không đối không.
Sargan-3000, do Hải quân Ukraine vận hành, là một nền tảng đa nhiệm với thân tàu thấp, động cơ phản lực nước và khả năng tích hợp nhiều loại tải trọng.
Theo The Kyiv Post, hoạt động của các USV Ukraine đã được mở rộng đáng kể, với hơn 100 tàu Nga được cho là đã bị đánh trúng tại Biển Azov và Biển Đen trong mùa hè năm nay.
Những diễn biến này cho thấy cuộc chiến trên Biển Đen đang thay đổi nhanh chóng. Những phương tiện từng được xem là công cụ hỗ trợ nay ngày càng có khả năng tự mình thực hiện nhiệm vụ trinh sát, tấn công và đánh chặn.
Đáng chú ý, Sargan-3000 cũng được cho là đã tham gia cuộc tập trận REPMUS tại Bồ Đào Nha, nơi Ukraine cùng nhiều quốc gia NATO thử nghiệm và đánh giá các năng lực hàng hải không người lái.
Cuộc đối đầu giữa hai USV trên Biển Đen có thể là dấu hiệu cho một giai đoạn mới của chiến tranh hải quân: những trận đánh trong tương lai có thể diễn ra giữa các đội tàu mà không cần một thủy thủ nào trực tiếp có mặt trên chiến trường.