Thông tin trên được đưa ra tại lễ phát động Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030 do Bộ Y tế tổ chức.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận cho biết rủi ro với trẻ em đang dịch chuyển lên môi trường mạng. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, trẻ em thuộc nhóm yếu thế có thể chịu tác động mạnh hơn. Nguy cơ bỏ học, tham gia lao động sớm, bị bạo lực hoặc xâm hại vẫn hiện hữu.
Theo ông Luận, công tác bảo vệ trẻ em vẫn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Tình trạng bạo lực trẻ em có xu hướng gia tăng trên phạm vi toàn cầu trong bối cảnh suy thoái kinh tế, lạm phát và những cú sốc từ thiên tai, xã hội. Đây là những yếu tố khiến trẻ em yếu thế có nguy cơ bỏ học và tham gia lao động sớm.
Lãnh đạo Bộ Y tế nhận định, lao động trẻ em tiếp tục là vấn đề cần được quan tâm tại một số lĩnh vực như nông, lâm, thủy sản, các hộ gia đình và cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ.
Bà Michaela Bauer, Phó trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, cho biết trẻ em vẫn có nguy cơ trở thành nạn nhân của bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, lao động nặng nhọc và độc hại. Đáng chú ý, các hành vi xâm hại, bóc lột trẻ em cũng đang diễn ra trên môi trường mạng và ngày càng tinh vi hơn.
Theo bà Michaela Bauer, chỉ xây dựng và hoàn thiện luật pháp là chưa đủ. Điều quan trọng là phải hình thành một hệ thống bảo vệ trẻ em có khả năng vận hành đồng bộ, được đầu tư đầy đủ và có thể tiếp cận tới từng cộng đồng.
Hệ thống này cần đội ngũ nhân viên công tác xã hội có chuyên môn, nguồn dữ liệu đáng tin cậy, cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan và mạng lưới dịch vụ đủ rộng để hỗ trợ trẻ em ngay tại cơ sở.
Phòng ngừa phải đi trước một bước
Từ kinh nghiệm quốc tế, đại diện UNICEF cho rằng trẻ em được bảo vệ hiệu quả nhất khi phòng ngừa và ứng phó được thực hiện như một hệ thống xuyên suốt, kết nối từ cấp quốc gia tới gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Vì vậy, UNICEF khuyến nghị Việt Nam tiếp tục đầu tư cho đội ngũ nhân viên công tác xã hội chuyên trách, bảo đảm họ được đào tạo, cấp chứng chỉ hành nghề và làm việc theo các tiêu chuẩn nghề nghiệp rõ ràng.
Việc bố trí đủ nhân lực tại cấp xã cũng được nhấn mạnh, trong đó cần tính đến vai trò của các trạm y tế xã trong mạng lưới bảo vệ trẻ em. Cùng với đó, phòng ngừa cần được đặt ở vị trí trung tâm thay vì chỉ tập trung xử lý khi vụ việc đã xảy ra.
Các chương trình hỗ trợ cha mẹ nuôi dạy con tích cực, xây dựng môi trường học đường an toàn, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và trang bị giải pháp bảo vệ trẻ trên môi trường mạng được xem là những hướng đi quan trọng.
Thứ trưởng Lê Đức Luận cho biết hơn 80% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt hiện được trợ giúp theo nhu cầu và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Một kết quả đáng chú ý khác là tỷ lệ trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giảm từ 5,4% xuống còn 1,31%.
Đối với trẻ em bị xâm hại, các biện pháp hỗ trợ và can thiệp phù hợp đã được áp dụng cho 100% trường hợp được xác định. Hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em cũng được triển khai theo ba cấp độ: phòng ngừa, hỗ trợ và can thiệp.
Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 tiếp tục giữ vai trò là đầu mối tiếp nhận thông tin, tư vấn và phối hợp xử lý các vụ việc liên quan đến quyền trẻ em.
Ngày 8/9/2026, Việt Nam cũng khai trương Tổng đài phòng, chống bạo lực gia đình số 117, bổ sung thêm một kênh tiếp nhận và hỗ trợ trong công tác phòng ngừa, xử lý bạo lực.
Những kết quả này góp phần củng cố hệ thống bảo vệ trẻ em và thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc thực hiện các nghĩa vụ quốc tế về quyền trẻ em.