Triển vọng tăng cường hợp tác hàng hải Việt Nam - Ý - Thanh Niên

Hôm nay (18.9), tọa đàm chủ đề 'Biển an toàn, chuỗi cung ứng bền vững: Thúc đẩy hợp tác hàng hải Việt Nam - Ý' đã diễn ra trên tàu ITS Giovanni delle Bande Nere đang cập Cảng Nhà Rồng TP.HCM.

Tọa đàm thúc đẩy hợp tác hàng hải Việt Nam - Ý được Đại sứ quán Ý tại Việt Nam, Tổng lãnh sự quán Ý tại TP.HCM phối hợp với Học viên Ngoại giao tổ chức, với sự tham gia của các đại sứ, tổng lãnh sự và đại diện ngoại giao đoàn tại TP.HCM, phái đoàn EU tại Hà Nội.

Phía Việt Nam gồm đại diện Vùng 2 Hải quân, Cục Đối ngoại, Cục Bảo vệ An ninh Quân đội; Quân khu 7; UBND, Bộ Tư lệnh, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng, Sở Ngoại vụ TP.HCM; Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp môi trường và một số đại học.

Nội dung của tọa đàm tập trung tìm hiểu những cách thức củng cố hợp tác song phương theo hướng có thể tăng cường hợp tác hàng hải vì lợi ích của các bên.

Các đại biểu còn phân tích những biện pháp góp phần xây dựng các chuỗi cung ứng an toàn hơn, có khả năng chống chịu tốt hơn và ít phụ thuộc hơn vào các yếu tố địa chính trị dễ bị tổn thương. Việc triển khai được cân nhắc nhằm phù hợp với các ưu tiên của Việt Nam và ASEAN về ổn định khu vực, khả năng chống chịu kinh tế và hợp tác quốc tế.

Phát biểu khai mạc, trung tá Lorenzo Malandrucco, chỉ huy tàu ITS Giovanni delle Bande Nere, cho biết an ninh hàng hải hiện là vấn đề bao hàm nhiều khía cạnh khác nhau, nhằm đảm bảo an toàn, an ninh cho giao thông hàng hải, cũng như các tuyến giao thông liên lạc trên biển.

Về phần mình, Đại sứ Ý Marco Della Seta cho biết Ý đang ngày càng mở rộng sự tham gia vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ông cho biết, Ý ủng hộ trật tự khu vực tự do, cởi mở và dựa trên luật lệ, đồng thời đóng góp cho an ninh và hợp tác hàng hải. Theo vị đại sứ, hợp tác quốc phòng giữa Ý và Việt Nam thực sự đang phát triển ổn định.

Triển vọng hợp tác

Tham gia tọa đàm, thạc sĩ Lại Anh Tú, Trưởng Trung tâm Thông tin và Dữ liệu, Học viện Ngoại giao Việt Nam, đã trình bày về bối cảnh chiến lược tại Biển Đông, những diễn biến mới tại khu vực và cập nhật tiến trình ngoại giao, bao gồm đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Ông cũng đưa ra một số khuyến nghị như đảm bảo cách tiếp cận theo hướng kiên định có nguyên tắc, tuân thủ UNCLOS 1982, giải quyết hòa bình các tranh chấp, không sử dụng vũ lực và củng cố các cơ chế do ASEAN làm trung tâm. Kế đến là nâng cao năng lực chống chịu và dẻo dai, duy trì sự hiện diện hợp pháp, khả năng giám sát, thu thập bằng chứng, thực thi pháp luật, bảo vệ hạ tầng và hỗ trợ ngư dân.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục thúc đẩy hợp tác thực chất với các đối tác và tập trung vào nhận thức miền hàng hải, chia sẻ dữ liệu; đào tạo lực lượng cảnh sát biển và kỹ thuật hải quân; đóng tàu, bảo vệ cáp quang dưới biển, cảng biển và tìm kiếm cứu nạn; chống khai thác hải sản phi pháp (IUU) và nghiên cứu khoa học biển.

Về vấn đề hợp tác an ninh hàng hải giữa Ý và Việt Nam, giáo sư Lorenzo Termine, ngành quan hệ quốc tế tại Đại học Nghiên cứu Quốc tế Rome (Ý), nhận định mô hình hợp tác của Ý hướng tới an ninh kinh tế và an ninh con người. Ông đề cập một số tiềm năng mà Ý có kinh nghiệm như cảnh sát biển, quản lý nghề cá.

Về khía cạnh nhận thức miền hàng hải, Ý hiện sở hữu năng lực quan sát 3 lớp (mạng lưới, không gian/vệ tinh, tàu thực địa). Đặc biệt là Mạng lưới chia sẻ thông tin giao thông hàng hải đa quốc gia V-RMTC (do Hải quân Ý khởi xướng từ 2002, hiện có hơn 35 nước tham gia, bao gồm Singapore, Ấn Độ) giúp tạo dựng bức tranh hoạt động toàn diện cho các nhà quyết định chính sách. Và an ninh hạ tầng dưới biển cũng là lĩnh vực Ý có nhiều kinh nghiệm và sẵn sàng hợp tác với phía Việt Nam, theo giáo sư Termine.

Cũng tại tọa đàm, tiến sĩ Vũ Hải Đăng, quyền Giám đốc, Trung tâm Nghiên cứu Biển Đông, Học viện Ngoại giao Việt Nam, đã góp thêm những ý kiến nhằm thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Ý trong nền kinh tế xanh.

Ý nghĩa đặc biệt từ chuyến thăm của tàu chiến Ý

Trả lời Thanh Niên, Đại sứ Ý Marco Della Seta khẳng định chuyến thăm của tàu ITS Giovanni delle Bande Nere đánh dấu bước đột phá và là động thái hết sức ý nghĩa đến từ nước Ý, khi mà con tàu thực hiện cuộc hải trình xa xôi để đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. "Việc quyết định dừng chân tại Việt Nam, thay vì một quốc gia khác trong khu vực, là một lựa chọn mang tính chiến lược sâu sắc, thể hiện mối quan hệ hợp tác hữu nghị tốt đẹp giữa lực lượng quốc phòng và hải quân hai nước", theo đại sứ.