Với hơn 300 hiện vật, trưng bày giới thiệu với công chúng không gian trưng bày về hành trình chiếc áo bà ba từ truyền thống, trong kháng chiến cho đến hiện đại, cùng với không gian trưng bày những vật dụng liên quan nghề may.
Trong đời sống văn hóa của người Việt Nam, có những trang phục không chỉ để mặc, mà còn trở thành ký ức, biểu tượng và một phần tâm hồn của vùng đất. Với Nam Bộ, chiếc áo bà ba chính là một biểu tượng như thế. Mộc mạc, giản dị mà duyên dáng, kín đáo nhưng không kém phần thanh lịch, chiếc áo bà ba đã hiện diện trong đời sống của người dân phương nam qua biết bao thế hệ.
Từ những xóm làng ven sông, những cánh đồng lúa, vườn cây trĩu quả đến những phiên chợ quê, bến nước, con đò..., hình ảnh người phụ nữ trong chiếc áo bà ba đã trở nên thân thuộc và gần gũi đến mức dường như đã hòa vào cảnh sắc và nhịp sống của miền sông nước. Chiếc áo ấy đã cùng người phụ nữ Nam Bộ đi qua những ngày lao động vất vả, những mùa mưa nắng, những năm tháng chiến tranh và cả những đổi thay của cuộc sống.
Ông Nguyễn Quốc Chính, Phó Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ cho biết, nói đến áo bà ba không chỉ là nói đến một loại trang phục truyền thống, mà còn nói đến vẻ đẹp của người phụ nữ phương nam: Chân chất, nghĩa tình, chịu thương, chịu khó, giàu lòng yêu quê hương và luôn mạnh mẽ trước thử thách.
Đặc biệt, trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập, hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ với chiếc áo bà ba đã trở thành một hình ảnh giàu sức gợi. Đằng sau vẻ ngoài bình dị ấy là biết bao người mẹ, người chị, người vợ và những nữ chiến sĩ kiên cường đã âm thầm góp sức, góp công cho quê hương, đất nước.
Có thể nói, chiếc áo bà ba đã chứng kiến và lưu giữ một phần lịch sử của phương nam. Mỗi đường kim, mũi chỉ, mỗi màu áo, kiểu áo và câu chuyện gắn với nó đều có thể trở thành một mảnh ghép của ký ức cộng đồng.
Chính vì vậy, trưng bày “Chiếc áo bà ba - Đượm tình phương nam" không đơn thuần là giới thiệu những hiện vật, hình ảnh hay tư liệu về một trang phục truyền thống. Qua trưng bày, Ban tổ chức mong muốn kể lại một câu chuyện văn hóa - câu chuyện về con người, quê hương, ký ức và tình đất, tình người phương nam được gửi gắm trong một chiếc áo tưởng như rất đỗi bình thường.
Đến với không gian trưng bày, công chúng có dịp tìm hiểu về nguồn gốc, quá trình hình thành và biến đổi của áo bà ba; khám phá sự đa dạng về chất liệu, kiểu dáng, màu sắc, đồng thời cảm nhận vẻ đẹp của chiếc áo trong đời sống thường nhật, trong lao động, trong những dịp lễ hội và trong ký ức của bao thế hệ người dân Nam Bộ. Qua đó, chúng ta càng thêm trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống đã được cha ông gìn giữ, trao truyền và làm giàu qua thời gian.
Đồng hành với Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ trong trưng bày chuyên đề lần này là sự phối hợp, hỗ trợ của Kỷ lục gia - Nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp, Nhà sưu tập La Quốc Bảo, Nhà thiết kế Nguyễn Minh Công; cùng Ban giám hiệu, giảng viên và sinh viên ngành Thiết kế thời trang các trường đại học: Nguyễn Tất Thành, Tôn Đức Thắng và Văn Lang.
LINH BẢO