Viện KSND TP.HCM đã hoàn tất cáo trạng, chuyển hồ sơ sang TAND TP.HCM đề nghị xét xử 5 bị can là công tác viên Tổ trật tự đô thị phường Phạm Ngũ Lão (Q.1 cũ, TP.HCM) về tội "nhận hối lộ", sau khi nhóm này "thu phí bảo kê" định kỳ đối với hàng loạt hộ kinh doanh, bãi xe trên địa bàn.
5 cộng tác viên Tổ trật tự đô thị phường Phạm Ngũ Lão (Q.1 cũ, TP.HCM) bị truy tố về hành vi "thu phí bảo kê", không xử lý vi phạm trật tự lòng lề đường
ẢNH MINH HỌA: THANH NIÊN
5 bị can bị truy tố, gồm: Nguyễn Tiến Mãi (41 tuổi, cựu Tổ phó phụ trách Tổ trật tự đô thị phường Phạm Ngũ Lão, nay thuộc phường Bến Thành), Nguyễn Thanh Tùng (35 tuổi), Đỗ Khắc Anh Khang (30 tuổi), Lương Quốc Huy Hoàng (45 tuổi) và Nguyễn Minh Tuấn (37 tuổi, cùng là cộng tác viên Tổ trật tự đô thị).
Theo hồ sơ vụ án, hành vi phạm tội bắt đầu lộ diện từ ngày 15.12.2023, khi Công an Q.1 cũ (nay là Công an TP.HCM) tiếp nhận đơn tố giác của bà B.T.C về việc Nguyễn Thanh Tùng yêu cầu bà nộp tiền hằng tháng để không bị lập biên bản, xử lý vi phạm trật tự lòng lề đường. Đến tối cùng ngày, lực lượng công an đã bắt quả tang Tùng khi đang nhận 750.000 đồng từ bà C. tại khu vực vỉa hè đường Nguyễn Trãi.
Mở rộng điều tra từ vụ bắt quả tang này, Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp tục nhận thêm đơn tố giác từ 32 cá nhân, hộ kinh doanh khác trên địa bàn, bóc gỡ toàn bộ đường dây "bảo kê" vỉa hè thu lợi bất chính kéo dài hơn 2 năm.
"Luật ngầm" chung chi hằng tháng cho vỉa hè
Kết quả điều tra xác định, từ tháng 11.2021 - 12.2023, các bị can trong Tổ trật tự đô thị đã lợi dụng nhiệm vụ được giao trong công tác tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trật tự lòng lề đường để trục lợi.
Nguyễn Tiến Mãi với vai trò Tổ phó phụ trách đã đứng ra chỉ đạo, tổ chức cho các cộng tác viên trực tiếp thỏa thuận mức "chung chi" với các hộ kinh doanh.
Theo sự phân công của Mãi, Nguyễn Thanh Tùng và Đỗ Khắc Anh Khang trực tiếp gặp các chủ cơ sở kinh doanh, bãi xe, quán ăn, quán cà phê để đặt vấn đề thu tiền "hằng tháng". Đổi lại, Tổ trật tự đô thị cam kết bỏ qua vi phạm, không kiểm tra, không lập biên bản xử phạt hành chính và không tạm giữ đồ đạc, hàng hóa hay phương tiện. Mức tiền hối lộ thỏa thuận dao động từ vài trăm ngàn đến nhiều triệu đồng/tháng.
Để che giấu hành vi, việc thu tiền được thực hiện linh hoạt qua cả tiền mặt lẫn chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của Tùng và Khang. Sau mỗi đợt thu tiền, Tùng và Khang báo cáo danh sách cho Mãi để Mãi tính toán, lập phương án phân chia tiền cho các thành viên trong tổ thông qua ứng dụng Zalo và tài khoản ngân hàng.
Trong giai đoạn 1 (tháng 11.2021 - 4.2023), nhóm này đã nhận tổng cộng 159,85 triệu đồng từ các hộ kinh doanh, chia đều cho 3 thành viên gồm Mãi, Tùng và Hoàng.
Giai đoạn 2 (tháng 4 - 12.2023), khi có thêm Khang và Tuấn tham gia, tổng số tiền nhận hối lộ phát sinh thêm 395,05 triệu đồng.
Số tiền thu được tiếp tục được chia theo ca trực hoặc trích một phần làm "quỹ chung" cho các hoạt động ăn uống của nhóm.
Cơ quan tố tụng xác định, tổng số tiền hối lộ mà Nguyễn Tiến Mãi, Nguyễn Thanh Tùng và Lương Quốc Huy Hoàng phải chịu trách nhiệm hình sự là 554,9 triệu đồng. Đỗ Khắc Anh Khang và Nguyễn Minh Tuấn chịu trách nhiệm hình sự đối với số tiền 395,05 triệu đồng.
Miễn xử lý hình sự cho 33 người đưa tiền do bị ép buộc
Tại cơ quan điều tra, bị can Nguyễn Tiến Mãi quanh co khai báo, cho rằng tiền nhận được chỉ là do Tùng cho để chi phí đi lại, ăn uống hoặc mua quà biếu lãnh đạo.
Tuy nhiên, căn cứ vào dữ liệu tin nhắn Zalo, sao kê tài khoản ngân hàng cùng lời khai đồng nhất của các bị can và các hộ dân, Viện KSND TP.HCM khẳng định Mãi chính là người giữ vai trò chủ mưu, tổ chức và quyết định việc phân chia tiền hối lộ.
Đối với 33 cá nhân đã đưa tiền cho nhóm trật tự đô thị, cơ quan điều tra xác định họ bị ép buộc đưa tiền và đã chủ động khai báo trước khi vụ việc bị phát giác. Do đó, căn cứ khoản 7 điều 364 bộ luật Hình sự, cơ quan tố tụng không xem xét xử lý hình sự đối với những người này.