Truyền hình 'hộ công' cho sân khấu

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tôi và chúng ta, vở diễn kinh điển hơn 40 năm tuổi đời, được hiện diện qua nhiều kênh cùng lúc. Đó là điều mà Nhà hát Kịch Hà Nội cùng chuyên trang Nhà hát Việt của VTVGo đang nhắm tới.

Trong cùng thời điểm, khi nhiều khán giả đang tìm đúng chỗ ngồi tại rạp Công nhân (Hà Nội) thì những khán giả khác quét mã trả tiền vé để xem trực tiếp vở diễn Tôi và chúng ta (Lưu Quang Vũ) trên chuyên trang Nhà hát Việt của VTVGo. Điều khác biệt là nếu bản diễn tại chỗ chỉ có thể xem trong tối 10.10, thì vé xem trên VTVGo có thời hạn trong khoảng 48 giờ, kèm theo livestream sự kiện thảm đỏ, các video hậu trường... NSND Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội, nhìn nhận: "Một vở diễn diễn trên sân khấu chỉ 500 - 1.000 người xem tại chỗ, nhưng ở trên truyền hình thì có hàng triệu người".

Trong bản dựng lần này, Tôi và chúng ta vẫn có sự góp mặt của nhiều diễn viên rất quen thuộc. Nghệ sĩ Quang Thắng diễn một vai nhỏ - ông quản trang, mang đến cho bản dựng tiếng cười trào lộng. Thanh Hương bước từ những vai truyền hình quá quen thuộc sang nữ chính Thanh - cô thanh niên chui ra khỏi hầm đầu tiên để phá bom rồi tiếp tục cùng nam chính "phá bom" cơ chế. Ngọc Quỳnh linh hoạt với vai phản diện như vẫn thế trên truyền hình…

Cách làm mới nói trên, theo NSND Trung Hiếu, là một phần trong kế hoạch làm công nghiệp văn hóa của nhà hát. Trước đó, ngày 8.10, nhà hát đã ra mắt vở diễn Huyền tích Hồ Gươm, với nhiều phân cảnh sử dụng phim do AI sáng tạo. Đó là những phân cảnh tái hiện trận chiến chống quân xâm lược, chẳng hạn hình ảnh Lê Lợi cưỡi voi xung trận. NSND Trung Hiếu cho biết việc triển khai cùng lúc nhiều giải pháp như áp dụng kỹ xảo, giãn thời gian xem, thông qua các kênh mới để lấp khoảng cách không gian, thu hút người trẻ… là chiến lược của nhà hát.

Hệ sinh thái sân khấu truyền hình mới

Theo ê kíp thực hiện chuyên trang Nhà hát Việt của VTVGo, những buổi diễn trên sân khấu kết hợp bán vé xem truyền hình trực tiếp là cách mở rộng hệ sinh thái nội dung của cả sân khấu và truyền hình. Trong đó, sẽ có một khối lượng tư liệu sân khấu khổng lồ được hình thành và chủ động lan tỏa. Điều này càng có ý nghĩa hơn khi việc đưa các chương trình nghệ thuật biểu diễn, tác phẩm sân khấu lên mạng để người dân dễ tiếp cận là một nhiệm vụ của Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Việc hình thành chuỗi tư liệu chương trình như vậy cũng gợi lại một sự kiện sân khấu - truyền hình rất thu hút vừa qua: công bố lại vở diễn Tiếng trống Mê Linh của "Nữ hoàng sân khấu" Thanh Nga. Truyền hình đã phần nào giúp giữ lại di sản của sân khấu, rồi lại lan tỏa di sản đó lần nữa. Với sự chủ động ngay từ đầu, có thể kỳ vọng vào việc Nhà hát Việt xây dựng kho di sản này. Theo dự kiến, số thứ ba của Nhà hát Việt sẽ là chương trình âm nhạc của nhạc sĩ Huy Du. PGS-TS Nguyễn Huy Phương, Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, con trai nhạc sĩ Huy Du, chia sẻ: "Những phần phim tư liệu dựa nhiều vào Ban Văn nghệ VTV (cũng là ê kíp thực hiện Nhà hát Việt)".

Bên cạnh đó, NSND Trần Đức, người từng vào vai chính Hoàng Việt năm xưa, chia sẻ bản diễn mới của Tôi và chúng ta đã được làm gọn lại để có thời lượng khoảng 2 tiếng, phù hợp với người xem hiện nay. "Đừng nghĩ sân khấu truyền hình là hộp mà thậm chí nó mở cho diễn viên có thể làm cái gì đó hay hơn. Trường quay có thể thêm những kỹ thuật diễn, hồi tưởng... làm hay hơn những gì mà sân khấu chưa đủ điều kiện làm", NSND Trần Đức nói.

Sự kết hợp giữa Nhà hát Kịch Hà Nội và chuyên trang Nhà hát Việt trên nền tảng VTVGo qua vở diễn kinh điển "Tôi và chúng ta" đã đánh dấu bước chuyển dịch đáng chú ý trong cách tiếp cận công chúng. Khác với quy mô cố định từ 500 đến 1.000 khán giả trực tiếp tại rạp Công nhân tối ngày 10.10, hình thức bán vé trực tuyến cho phép người xem theo dõi tác phẩm trong vòng 48 giờ kèm các nội dung thảm đỏ và hậu trường. Mô hình này mở ra triển vọng đưa nghệ thuật sân khấu tiếp cận hàng triệu khán giả truyền hình trên không gian số. Bản dựng của tác phẩm do Lưu Quang Vũ biên soạn quy tụ dàn diễn viên quen thuộc như nghệ sĩ Quang Thắng, Ngọc Quỳnh và nữ chính Thanh Hương trong vai Thanh. Đây là một mắt xích thuộc chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của Nhà hát Kịch Hà Nội, tiếp nối việc ứng dụng công nghệ phim AI trong vở "Huyền tích Hồ Gươm" ra mắt ngày 8.10. NSND Trung Hiếu nhận định việc áp dụng kỹ xảo, kéo giãn thời gian xem và mở rộng kênh phát hành là giải pháp then chốt nhằm xóa bỏ khoảng cách không gian cũng như thu hút giới trẻ. Mô hình phân phối mới này góp phần xây dựng hệ sinh thái nội dung đa nền tảng, đồng thời hình thành kho tư liệu số quy mô lớn cho nghệ thuật biểu diễn nước nhà theo định hướng Nghị quyết 80. Sự thành công từ việc phổ biến lại các di sản như "Tiếng trống Mê Linh" trước đây cho thấy vai trò thiết thực của truyền hình trong việc lưu giữ và bảo tồn văn hóa. Sau bước đệm từ kịch nghệ, chuỗi chương trình dự kiến tiếp tục giới thiệu chân dung âm nhạc của nhạc sĩ Huy Du ở số phát sóng thứ ba với sự hợp tác từ Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.