Biểu tượng mới của siêu đô thị TP.HCM
Sông Sài Gòn từ bao đời nay đã được coi là không gian văn hóa đặc trưng, chứng nhân lịch sử cho những chặng đường phát triển của vùng đất phương Nam. Sự xuất hiện của cây cầu đi bộ đầu tiên nối liền Công viên Bến Bạch Đằng (Q.1 cũ) sang Quảng trường trung tâm Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP.Thủ Đức) đã hiện thực hóa khát vọng kéo gần khoảng cách đôi bờ. Sau hơn 1 thập kỷ lên ý tưởng và kế hoạch, người dân TP.HCM cuối cùng cũng sắp có cây cầu đi bộ vượt sông đầu tiên, nối từ trung tâm "cổ" đến Khu đô thị mới.
Về mặt kiến trúc, phương án được lựa chọn từ liên danh Chodai - Takashi Niwa Architects và Chodai Kisojiban Việt Nam ghi điểm tuyệt đối nhờ ngôn ngữ thiết kế lấy cảm hứng từ hình ảnh lá dừa nước - nét đặc trưng gắn liền với văn hóa sông nước Nam bộ. Đáng chú ý, công trình được tối ưu hóa cho trải nghiệm công cộng khi phân chia rõ ràng làn đi bộ và làn xe đạp, đồng thời sở hữu dải phân cách linh hoạt có thể tháo lắp để mở rộng không gian cho các lễ hội văn hóa.
Không chỉ tài trợ toàn bộ kinh phí 1.000 tỉ đồng xây cầu, NutiFood còn đề xuất UBND TP.HCM được đầu tư hệ thống chiếu sáng 3D mapping và không gian trải nghiệm trên cầu. Ngoài việc ngắm cảnh quan, người dân/du khách còn có cơ hội trải nghiệm đặc biệt với việc tham gia các trò chơi mô phỏng 3D và tương tác trực tiếp với hệ radar cùng âm thanh được thiết kế bởi hệ thống 3D mapping có tương tác.
Cùng với đó, bên dưới dạ cầu (mặt bên phía Bảo tàng) sẽ là màn nước phun áp lực cao dài 140 m (giữa mố cầu 2 bên) tạo thành màn chiếu từ dạ cầu xuống dưới mặt nước, giữa khu vực giữa cầu sẽ có các máy chiếu 3D laser phối hợp với nhau tạo thành màn hình 3D, phục vụ các nội dung hình ảnh/video về lịch sử, văn hóa, sự tích dân gian...; các nội dung tuyên truyền cộng đồng, thông điệp đô thị, giáo dục môi trường và hoạt động văn hóa nghệ thuật công cộng... hay các sự kiện, lễ hội lớn. Hình ảnh sẽ được kết hợp cùng hệ thống âm thanh 2 bên bờ sông tạo nên các điểm nhấn đặc trưng của cầu đi bộ.
Khi hoàn thành, cầu đi bộ hình lá dừa nước này sẽ kết nối khu vực trung tâm TP.HCM với đô thị mới Thủ Thiêm
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Sau khi hoàn thành các hạng mục, có thể hình dung: Khi có các sự kiện lớn, khu vực giữa cầu sẽ được "biến hóa" thành sân khấu trung tâm. Sân khấu này được lắp ráp nâng cao hơn lan can cầu, phục vụ biểu diễn nghệ thuật. Cùng với đó, hệ màn hình LED sẽ được lắp dọc theo 2 bên bờ sông, giúp người dân và du khách có thể theo dõi các màn biểu diễn nghệ thuật đỉnh cao, biến cây cầu thành một điểm nhấn cảnh quan rực rỡ trên mặt nước khi về đêm.
Đánh giá cao cách tiếp cận đồng bộ của TP.HCM khi thúc đẩy xây dựng cầu nối song song với hình thành không gian ven bờ đông sông Sài Gòn, TS Hoàng Ngọc Lan (Viện Đô thị thông minh và quản lý - Trường ĐH Kinh tế TP.HCM) nhấn mạnh cầu đi bộ "gánh" nhiệm vụ mở không gian đô thị, không gian văn hóa và thật sự có ý nghĩa khi bờ đông đã hình thành được quảng trường Thủ Thiêm. TP.HCM đang rất thiếu không gian công cộng nên mỗi dịp cuối tuần, lễ, tết, lượng người "đổ" về phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bến Bạch Đằng rất đông. Nếu có cầu đi bộ nối sang phía Thủ Thiêm bên kia sông với những chỗ chơi mới, không gian mới thì đôi bờ sông có thể thu hút được rất đông người dân và du khách. Từ đó, góp phần mở đô thị, hình thành biểu tượng mới, tạo tiền đề cho sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội.
Hướng đến tầm vóc đô thị đáng sống toàn cầu
Cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn mang sứ mệnh vượt xa công năng của một công trình giao thông thuần túy, đó còn là công trình là biểu tượng cho sự giao thoa giữa di sản lịch sử và trung tâm tài chính; là gạch nối giữa thiên nhiên bản địa - hình ảnh lá dừa nước và kỹ thuật xây dựng hiện đại - vòm thép không gian.
Cây cầu nên hình nên dáng đúng lúc TP.HCM đang bước vào cuộc chuyển mình thế kỷ. Biểu tượng mới của TP cũng tương thích với xu hướng quy hoạch đô thị hiện đại trên thế giới: Chuyển dịch từ đô thị phụ thuộc vào xe cơ giới sang đô thị ưu tiên không gian đi bộ, giao thông xanh và trải nghiệm con người.
Thời gian qua, việc TP.HCM liên tục thăng hạng và được các tổ chức quốc tế tôn vinh - tiêu biểu như vào top các đô thị có khả năng giữ chân cư dân và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao hàng đầu thế giới - cũng là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng hệ sinh thái đô thị nhân văn.
Phối cảnh cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn
ẢNH: NUTIFOOD
Kiến trúc sư cảnh quan Nguyễn Thái Thuật Hiền phân tích: các đô thị sông nước thành công trên thế giới như Singapore (Clarke Quay), Seoul (suối Cheonggyecheon) hay Thượng Hải (Bến Thượng Hải) đều tập trung biến dải đất ven sông thành không gian hỗn hợp phục vụ cộng đồng, thương mại và du lịch, tạo ra không gian đi bộ liên tục không bị chia cắt bởi làn xe. Việc TP.HCM đầu tư cho cầu đi bộ hình lá dừa nước chính là bước đi đúng hướng theo mô hình quốc tế đó.
"Một thành phố đáng sống phải là thành phố biết chăm sóc sức khỏe tinh thần của cư dân thông qua từng bước chân dạo bộ. Sự hiện diện của cây cầu đi bộ nghìn tỉ đồng này là lời khẳng định mạnh mẽ về một TP.HCM đang vươn mình trở thành siêu đô thị toàn cầu: hiện đại, năng động trong hội nhập nhưng vẫn giữ trọn bản sắc sông nước và luôn đặt giá trị hạnh phúc của con người làm tâm điểm cho mọi sự phát triển" - vị KTS này đánh giá.
TS Hoàng Ngọc Lan:
Cây cầu không đơn thuần giải quyết nhu cầu đi lại, mà chính là chất xúc tác để "đánh thức" tiềm năng quỹ đất và không gian đô thị bờ đông. Tại Việt Nam hiện nay gần như vẫn chưa có địa phương nào thiết lập được một hệ thống không gian công cộng ven sông đẹp, bài bản. Nếu TP.HCM làm được nguyên một hệ thống cầu kết nối công viên đôi bờ đông - tây sông Sài Gòn thì sẽ trở thành thế mạnh đô thị sông nước của TP.HCM