Sự kiện quy tụ 35 đoàn đại biểu đến từ gần 20 quốc gia thuộc bốn châu lục đã khẳng định sức hút, vị thế và uy tín đối ngoại ngày càng cao của thành phố trên trường quốc tế.
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô và tiềm lực mở rộng đáng kể sau khi hợp nhất với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu. Không gian phát triển mới này giúp thành phố hội tụ ba cực tăng trưởng năng động, gồm: Trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ và đổi mới sáng tạo; không gian công nghiệp công nghệ cao cùng hệ thống cảng, kinh tế và du lịch biển có vị trí chiến lược.
Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để thành phố mở rộng không gian đối ngoại, tăng cường kết nối với đối tác chiến lược và tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Tại FD 2026, hoạt động hợp tác quốc tế không dừng lại ở nghi thức ngoại giao đơn thuần mà đã trực tiếp đi vào nhu cầu thực tiễn, chuyển hóa mạng lưới đối tác hữu nghị và kết nối quốc tế rộng lớn thành những nguồn lực, cơ hội và động lực phát triển cụ thể; chuyển thành các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững.
Có thể thấy ngay điều này tại khuôn khổ của FD 2026 khi thành phố đã thống nhất đẩy nhanh ký biên bản ghi nhớ (MOU) trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, đô thị thông minh, quản trị số, đô thị xanh, chống ngập, cảng biển và logistics với Vùng Thủ đô Tokyo (Nhật Bản).
Hay như việc Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Palmerston North (New Zealand) thống nhất thúc đẩy sáng kiến ký Ý định thư (LOI), mở rộng hợp tác từ giáo dục sang nông sản, thực phẩm, thương mại, logistics, phát triển đô thị và giao lưu Nhân dân...
Không bó hẹp trong khuôn khổ những phiên thảo luận tại diễn đàn, các đối tác quốc tế đã trực tiếp khảo sát thực địa tại những khu công nghiệp, cảng biển để cùng trao đổi những vấn đề thực tiễn, có cơ sở cho việc thúc đẩy hoạt động đầu tư nhanh chóng và hiệu quả.
Đối thoại lần này được đánh giá là thành công và thành phố cần một cơ chế hậu đối thoại đủ mạnh để kết nối nhằm thúc đẩy dòng vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường tạo ra giá trị thực; có cơ chế theo dõi và đánh giá hiệu quả thực thi, đồng thời cũng cần chuẩn bị kế hoạch hành động dài hạn.
Đối ngoại địa phương lâu nay thường được thấy qua những cuộc gặp, chuyến thăm hay số lượng thỏa thuận hợp tác. Tuy nhiên, qua ba kỳ Đối thoại Hữu nghị vào các năm 2022, 2024 và 2026, Thành phố Hồ Chí Minh đã chứng minh một tư duy đối ngoại mới: Đối ngoại phải trở thành phương thức huy động nguồn lực trực tiếp phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.
Tinh thần xuyên suốt của thành phố là không chạy theo số lượng quan hệ hợp tác mà lấy hiệu quả, tính thực chất và lợi ích mang lại cho người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Mạng lưới hợp tác với 88 địa phương nước ngoài và gần 20 tổ chức quốc tế của thành phố được xem là phát huy giá trị khi biến thành dòng chảy trong thực tiễn của vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường.
Là một trong những địa phương luôn tiên phong và không ngừng tìm kiếm những cách thức, biện pháp hiệu quả để chuyển hóa các quan hệ quốc tế thành nguồn lực cụ thể phục vụ phát triển; bằng sự chủ động mở rộng không gian phát triển, hoàn thiện thể chế và đề xướng các sáng kiến liên kết thực chất, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang khẳng định vị thế một đô thị toàn cầu năng động, một trục kết nối tin cậy trong chuỗi giá trị quốc tế.
Sự bứt phá đối ngoại của thành phố không chỉ giúp nâng cao tiềm lực, sức cạnh tranh, tạo ra nguồn lực cho riêng địa phương mà còn góp phần vào diện mạo đối ngoại chung của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
VƯƠNG LÊ