Bỏ qua điều hướng
•

Từ hôm nay 1-11, đi học không còn là 'quyền lợi' mà là 'nghĩa vụ bắt buộc'

Từ hôm nay 1-11, đi học không còn là 'quyền lợi' mà là 'nghĩa vụ bắt buộc'
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nghị định số 353 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-11, thay thế quy định cũ đã duy trì hơn 10 năm qua. Không chỉ là câu chuyện thay đổi thuật ngữ mà còn là bước ngoặt dịch chuyển sang tư duy "bắt buộc học tập" gắn liền với số hóa dữ liệu dân cư.

Từ hôm nay 1-11, đi học không còn là 'quyền lợi' mà là 'nghĩa vụ bắt buộc' - Ảnh 1.

Học sinh Trường THPT Trần Khai Nguyên, phường An Đông, TP.HCM rạng rỡ trong buổi lễ khai giảng năm học 2026-2027 - Ảnh: DUYÊN PHAN

Nghị định số 353 quy định về giáo dục bắt buộc đối với với giáo dục tiểu học và giáo dục THCS, gọi chung là giáo dục bắt buộc.

Ngoài ra, nghị định mới quy định cụ thể về độ tuổi hoàn thành giáo dục bắt buộc đối với cấp tiểu học và THCS, đồng thời xác định rõ các nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ.

Chuyển sang "bắt buộc học tập": Đi học là nghĩa vụ pháp lý

Điểm thay đổi lớn nhất mà người dân cần lưu ý là việc phân định rõ ràng giữa "phổ cập""và "bắt buộc".

Nghị định nêu rõ: "Hoàn thành giáo dục bắt buộc là việc người học trong độ tuổi thực hiện giáo dục bắt buộc hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học và chương trình giáo dục THCS theo quy định của pháp luật".

Chương trình giáo dục thực hiện giáo dục tiểu học bắt buộc là chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Chương trình giáo dục thực hiện giáo dục THCS bắt buộc là chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Như vậy, từ ngày 1-11, việc học cấp tiểu học (đối với trẻ từ 6 - 14 tuổi chưa học xong) và cấp THCS (đối với thanh thiếu niên từ 11 - 18 tuổi chưa học xong) không còn dừng lại ở mức khuyến khích hay vận động.

Quy định mới nêu rõ hoàn thành các cấp học này là nghĩa vụ pháp lý của công dân. Cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm bắt buộc phải tạo điều kiện cho con em mình hoàn thành chương trình học theo đúng luật định.

Linh hoạt mô hình học và tăng hỗ trợ vật chất thực tế

Đối với những người đã quá độ tuổi đi học thông thường nhưng chưa tốt nghiệp tiểu học hoặc THCS, hoặc những người từ 15 - 60 tuổi chưa biết chữ, quy định mới mở ra cơ hội học tập rất linh hoạt.

Theo Nghị định số 353, thay vì phải gò bó thời gian theo các lớp học bổ túc truyền thống, các địa phương được phép tổ chức mô hình học qua hệ thống giáo dục thường xuyên với thời gian, địa điểm cơ động, phù hợp với đặc thù công việc của người lao động.

Đặc biệt, để hỗ trợ thực chất, Nhà nước sẽ cấp kinh phí từ ngân sách để mua sẵn tài liệu, sách vở, đồ dùng học tập trực tiếp cho người tham gia các lớp học xóa mù chữ, thay vì chỉ hỗ trợ kinh phí chung cho trường lớp như trước đây.

100% dữ liệu quản lý giáo dục bắt buộc được số hóa và liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

Nghị định số 353 cũng thông qua nội dung, từ ngày 1-11, 100% dữ liệu quản lý giáo dục bắt buộc được số hóa và liên thông trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giúp loại bỏ thủ tục khai báo giấy thủ công.

Đồng thời, chính sách mới huy động nguồn lực đa dạng tham gia giảng dạy và theo dõi. Cụ thể, cán bộ, giáo viên từ các cơ sở giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và trường chuyên biệt. Hoặc là cá nhân đủ chứng chỉ chuyên môn ngoài công lập và người theo dõi chuyên trách do UBND cấp xã phân công.

Toàn bộ kinh phí được Nhà nước đảm bảo trong dự toán ngân sách hằng năm.

Từ hôm nay 1-11, đi học không còn là 'quyền lợi' mà là 'nghĩa vụ bắt buộc' - Ảnh 2.Hỗ trợ học phí cho trẻ 5-6 tuổi và chính sách thu hút đầu tư giáo dục từ tháng 11-2026

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 353 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Điểm nhấn phổ cập giáo dục mầm non và xóa mù chữ theo nghị định là miễn giảm học phí, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa thu hút đầu tư.

Nghị định số 353 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-11 đánh dấu bước chuyển biến căn bản trong chính sách giáo dục khi nâng việc hoàn thành bậc tiểu học và THCS từ mức phổ cập, khuyến khích lên thành nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với công dân. Theo đó, trẻ em từ 6 đến 14 tuổi chưa hoàn thành cấp tiểu học và thanh thiếu niên từ 11 đến 18 tuổi chưa xong cấp THCS thuộc diện bắt buộc phải theo học chương trình do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm trực tiếp bảo đảm các điều kiện cần thiết để con em hoàn tất chương trình theo đúng luật định. Nhằm bảo đảm tính khả thi cho nhóm người học quá độ tuổi thông thường hoặc người từ 15 đến 60 tuổi chưa biết chữ, chính sách mới cho phép các địa phương tổ chức mô hình học tập linh hoạt thông qua hệ thống giáo dục thường xuyên. Người tham gia các lớp xóa mù chữ sẽ được ngân sách nhà nước cấp trực tiếp tài liệu, sách vở và đồ dùng học tập thay vì chỉ hỗ trợ cơ sở vật chất chung như giai đoạn trước. Đội ngũ tham gia giảng dạy và giám sát cũng được mở rộng sang cả khối giáo dục nghề nghiệp, trường chuyên biệt cùng nhân sự chuyên trách do Ủy ban nhân dân cấp xã phân công. Điểm đột phá về mặt quản trị là toàn bộ dữ liệu quản lý giáo dục bắt buộc sẽ được số hóa 100% và liên thông trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Giải pháp kỹ thuật này giúp chấm dứt tình trạng khai báo giấy tờ thủ công, đồng thời tạo công cụ giám sát chính xác tiến độ thực hiện nghĩa vụ học tập của từng cá nhân trên phạm vi cả nước. Toàn bộ nguồn lực tài chính cho công tác triển khai và theo dõi đều được Nhà nước bảo đảm chi trả trong dự toán ngân sách thường niên.
amung