Tự mâu thuẫn - Thanh Niên | Thị trường Việt Nam

Tự mâu thuẫn

Nguồn ảnh: Thanh Niên

EU đang dự định siết quy định đấu thầu công, theo hướng ưu tiên doanh nghiệp châu Âu và hạn chế doanh nghiệp từ những nước không dành cho doanh nghiệp EU mức tiếp cận tương xứng.

Mục tiêu được Brussels nêu ra là bảo đảm có đi có lại, bảo vệ năng lực công nghiệp và giảm những phụ thuộc chiến lược. Thoạt nhìn, lập luận ấy có vẻ hợp lý. Nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy một nghịch lý.

EU xưa nay vốn luôn đề cao đối xử bình đẳng và thương mại tự do là chân lý, lập luận chẳng hạn như trong trường hợp Trung Quốc: nếu doanh nghiệp châu Âu không được tiếp cận thị trường mua sắm công của Trung Quốc, tại sao doanh nghiệp Trung Quốc lại được hưởng quyền tiếp cận tương tự ở châu Âu? Nhưng để tạo ra sự bình đẳng ấy, EU lại dành ưu thế cho doanh nghiệp châu Âu ngay trên thị trường châu Âu.

Tương tự trên khía cạnh thương mại tự do và khép kín thị trường. EU vốn luôn ủng hộ thị trường mở, cạnh tranh và tự do thương mại. Nay chính EU lại muốn dùng sức mua của nhà nước để bảo vệ công nghiệp, công nghệ và chuỗi cung ứng của mình. Nhưng câu hỏi là EU đang tạo điều kiện để doanh nghiệp EU mạnh lên hay đang dựng hàng rào bảo hộ để các doanh nghiệp ấy không phải cạnh tranh. Đây là ranh giới giữa chính sách công nghiệp và chủ nghĩa bảo hộ. EU không thể vừa yêu cầu thị trường bên ngoài mở cửa cho doanh nghiệp châu Âu, vừa ngày càng khép thị trường của mình đối với doanh nghiệp nước ngoài mà không phải đối mặt với mâu thuẫn. Xem ra, EU không còn chủ ý để thương mại tự do quyết định tất cả. EU tự mâu thuẫn khi muốn mở cửa để hưởng lợi từ toàn cầu hóa, nhưng đồng thời muốn dựng hàng rào để tự bảo vệ mình khỏi những mặt trái của toàn cầu hóa. Cửa thị trường cứ khép lại dần như thế thì chẳng mấy chốc EU sẽ trở nên chẳng khác gì pháo đài.

Liên minh châu Âu (EU) đang lên kế hoạch thắt chặt các quy định đấu thầu công nhằm ưu tiên doanh nghiệp nội khối và hạn chế đối tác từ những quốc gia không áp dụng cơ chế tiếp cận tương đương. Brussels cho biết mục tiêu của chính sách này nhằm đảm bảo nguyên tắc có đi có lại, bảo vệ năng lực công nghiệp và giảm thiểu sự phụ thuộc chiến lược vào bên ngoài. Tuy nhiên, quy định mới đang bộc lộ những mâu thuẫn cốt lõi trong đường lối chính sách của khối. EU vốn luôn coi đối xử bình đẳng và thương mại tự do là nguyên tắc nền tảng trong các định hướng phát triển. Việc dành ưu thế cho các công ty nội địa trên thị trường mua sắm công của chính mình khiến EU đứng trước ranh giới mong manh giữa việc hỗ trợ ngành công nghiệp nội địa và chủ nghĩa bảo hộ. Khối này không thể vừa yêu cầu các thị trường bên ngoài mở cửa cho doanh nghiệp châu Âu, vừa từng bước khép lại thị trường của mình đối với nhà thầu nước ngoài. Thực tế cho thấy EU dường như không còn muốn để cơ chế thương mại tự do quyết định toàn bộ hoạt động kinh tế. Khối này đang tự tạo ra mâu thuẫn khi muốn vừa thụ hưởng lợi ích từ toàn cầu hóa, vừa dựng hàng rào bảo vệ trước những tác động bất lợi. Việc liên tục siết chặt cơ chế tiếp cận thị trường có nguy cơ biến không gian kinh tế EU thành một pháo đài khép kín trong tương lai.