Tự nghĩ mình bệnh gan nên từ chối nhập viện, một người về từ Congo nguy kịch vì... sốt rét

Chỉ uống thuốc nam vì nghĩ bị gan

Bác sĩ Võ Đức Linh, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân L.V.N. (46 tuổi, trú tại Hà Tĩnh) có tiền sử viêm gan B từ năm 2009 nhưng chưa điều trị.

Trong gần hai năm làm việc tại Congo, bệnh nhân nhiều lần xuất hiện các cơn sốt, rét run nhưng chưa xác định được nguyên nhân.

Khoảng một tháng trước khi nhập viện, bệnh nhân bị vàng da, vàng mắt tăng dần, mệt mỏi, ăn uống kém nên trở về Việt Nam thăm khám. Dù được bác sĩ chỉ định nhập viện, người bệnh không đồng ý, mà tự mua thuốc nam uống khoảng 15 ngày.

Tối 6-10, gia đình phát hiện bệnh nhân ngã, rối loạn ý thức, gọi hỏi không đáp ứng nên đưa đến cơ sở y tế gần nhà. Bệnh nhân được đặt ống nội khí quản, thở máy và điều trị theo hướng nhiễm khuẩn huyết, đồng thời theo dõi hôn mê gan trên nền viêm gan B.

Tuy nhiên tình trạng không cải thiện, nên được chuyển đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương.

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, bệnh nhân trong tình trạng nặng, da và mắt vàng rõ, nước tiểu sẫm màu. Xét nghiệm ghi nhận rối loạn đông máu, tăng bilirubin, tăng men gan và suy thận, cho thấy nhiều cơ quan bị tổn thương.

Theo bác sĩ Linh, tiền sử viêm gan B cùng biểu hiện vàng da, vàng mắt và rối loạn ý thức khiến các bác sĩ ban đầu hướng đến bệnh lý gan nặng. Tuy nhiên yếu tố bệnh nhân từng sống và làm việc gần hai năm tại vùng có sốt rét lưu hành, kèm nhiều đợt sốt rét run trước đó, đã gợi ý một nguyên nhân khác.

Các bác sĩ chỉ định xét nghiệm tìm ký sinh trùng sốt rét. Kết quả dương tính với Plasmodium falciparum - tác nhân có thể gây sốt rét nặng, diễn biến nhanh và đe dọa tính mạng.

Người về từ vùng dịch cần cẩn trọng

Sốt rét là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng Plasmodium gây ra, chủ yếu lây qua vết đốt của muỗi Anopheles cái mang ký sinh trùng. Bệnh thường gây sốt, rét run, đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể.

• Nhiều người mắc sốt rét ác tính 'nhập khẩu' từ châu Phi

Tuy nhiên ở những trường hợp nặng, các biểu hiện như rối loạn ý thức, suy thận cấp, suy hô hấp, thiếu máu nặng, rối loạn đông máu và tổn thương nhiều cơ quan có thể nổi bật hơn triệu chứng sốt.

Bác sĩ Linh lưu ý không có biểu hiện sốt tại thời điểm thăm khám không đồng nghĩa với việc loại trừ sốt rét, nhất là ở người từng sinh sống hoặc trở về từ vùng có bệnh lưu hành. Các triệu chứng cũng có thể chồng lấp với bệnh lý nền, khiến việc chẩn đoán khó khăn hơn.

Trong trường hợp này, tiền sử viêm gan B chưa điều trị và việc sử dụng thuốc nam cũng là những yếu tố cần được xem xét khi đánh giá tổn thương gan.

Bác sĩ Linh khuyến cáo người từng sinh sống, làm việc hoặc trở về từ vùng có sốt rét lưu hành, đặc biệt tại một số quốc gia châu Phi, cần đi khám sớm khi xuất hiện sốt, rét run, đau đầu, mệt mỏi bất thường, vàng da hoặc các dấu hiệu sức khỏe bất thường khác.

Khi thăm khám, người bệnh cần thông báo rõ quốc gia đã đến, thời gian lưu trú, các đợt sốt trước đó và những loại thuốc đã sử dụng để bác sĩ có cơ sở chỉ định xét nghiệm phù hợp.

Người chuẩn bị đến vùng có sốt rét lưu hành cần chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn, sử dụng thuốc xua muỗi, mặc quần áo dài tay và tham khảo ý kiến bác sĩ về thuốc dự phòng phù hợp.

Khi có triệu chứng nghi ngờ, không nên tự điều trị bằng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc trì hoãn thăm khám, bởi sốt rét do P. falciparum có thể diễn biến nặng trong thời gian ngắn.

Thời gian gần đây Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp sốt cao, rét run sau khi trở về từ các quốc gia châu Phi.