Tuổi Trẻ Startup Award: Nhóm sinh viên phát triển AI dự báo rủi ro, tối ưu quạt và sục khí cho ao tôm

Câu trả lời đến từ nhóm sinh viên phát triển AQUA RADAR, do Huỳnh Ngọc Ngân (Phân hiệu Trường đại học Ngoại thương tại TP.HCM) làm trưởng nhóm, cùng Lương Cao Bảo Nguyên (Phân hiệu Trường đại học Ngoại thương tại TP.HCM), Trần Tín Dũng (Phân hiệu Trường đại học Ngoại thương tại TP.HCM) và Võ Thiện Nhân (Trường đại học Công nghệ TP.HCM).

AQUA RADAR là nền tảng IoT & AI giám sát vi khí hậu tại ao nuôi tôm, kết hợp cảm biến đo bức xạ mặt trời và điều kiện khí quyển tại chỗ (Pyranometer, SHT35, BME680) với mô hình dự báo 24-72 giờ (LSTM/GRU, XGBoost/LightGBM) để cảnh báo sớm nguy cơ stress nhiệt và tối ưu lịch vận hành quạt/máy sục khí.

Từ trăn trở làm sao để người nuôi tôm chủ động trước rủi ro

Là người con Đồng bằng sông Cửu Long, Ngọc Ngân lớn lên gắn bó với nông nghiệp và luôn trăn trở về thời tiết, mùa vụ, chi phí sản xuất. Khi tìm hiểu về nuôi tôm, Ngân nhận thấy thời tiết thay đổi đột ngột có thể khiến tôm stress nhiệt, kéo theo những biến động bất lợi về môi trường ao. Trong khi đó, người nuôi thường chỉ có thể xử lý khi dấu hiệu bất thường đã xuất hiện.

Từ trăn trở ấy, Ngân cùng nhóm phát triển AQUA RADAR với mục tiêu giúp người nuôi dự báo sớm và chủ động ứng phó.

• 

  Tuổi Trẻ Startup Award: Thiết bị 'nhìn' trong khói giúp lính cứu hỏa tìm người bị nạnĐỌC NGAY

Trong quá trình nghiên cứu, nhóm nhận thấy cảm biến hiện nay chủ yếu giúp theo dõi các chỉ số như nhiệt độ, pH, oxy hòa tan theo thời gian thực. Khoảng trống là dự báo sớm rủi ro và chuyển dự báo thành hành động cụ thể cho người nuôi.

Thay vì chỉ cho biết “Ao đang như thế nào?”, AQUA RADAR hướng đến việc dự báo 24-72 giờ tới sẽ xảy ra gì và người nuôi nên chuẩn bị gì. Mục tiêu là chuyển từ phản ứng khi rủi ro xảy ra sang chủ động dự báo và chuẩn bị trước.

Dự án bắt đầu từ tháng 5-2026, hiện ở giai đoạn prototype với trạm cảm biến sử dụng năng lượng mặt trời. Nhóm dự kiến thử nghiệm 2 trạm tại ao nuôi thực tế, sau đó phát triển Community Station, Aqua Radar Pro và kết nối nhiều trạm để xây dựng bản đồ rủi ro vi khí hậu.

Dự án khởi điểm tại 5 tỉnh trọng điểm Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) gồm Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Trà Vinh và Kiên Giang, những khu vực chịu nhiều tác động từ thời tiết cực đoan.

Từ dữ liệu vi khí hậu đến khuyến nghị vận hành quạt, sục khí cho ao tôm

Đầu tiên, nhóm sẽ lắp một trạm cảm biến tại ao hoặc cụm ao. Trạm liên tục ghi nhận các thông số như bức xạ mặt trời, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất. Dữ liệu được truyền về hệ thống để phân tích và đưa ra cảnh báo theo từng khung giờ.

AQUA RADAR chuyển kết quả thành những cảnh báo dễ hiểu, đồng thời đưa ra khuyến nghị vận hành như tăng, giữ nguyên hoặc giảm mức vận hành quạt và sục khí.

Người nuôi có thể nhận thông tin qua Zalo, SMS hoặc dashboard, sau đó chủ động thực hiện khuyến nghị phù hợp với điều kiện thực tế của ao.

• 

  Từ tiếp viên hàng không đến startup: Vio app đưa du lịch Việt ra thế giớiĐỌC NGAY

Cuối cùng, hệ thống tiếp tục ghi nhận mức tiêu thụ điện để so sánh với giai đoạn trước khi triển khai, qua đó đánh giá hiệu quả thực tế của các khuyến nghị.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở nhiều hệ thống cảm biến ao hiện nay tập trung vào việc giúp người nuôi quan sát các chỉ số như DO, pH hay nhiệt độ theo thời gian thực. AQUA RADAR muốn bổ sung thêm một lớp phía trước: dự báo diễn biến vi khí hậu trong 24-72 giờ và chuyển dự báo đó thành khuyến nghị vận hành cụ thể.

Ngoài ra, AQUA RADAR được thiết kế như một lớp bổ sung cho hệ thống hiện có, thay vì yêu cầu người nuôi phải bỏ toàn bộ thiết bị đang sử dụng và đầu tư lại từ đầu.

Ví dụ, nếu một ao đã có cảm biến DO hoặc pH, AQUA RADAR vẫn có thể tích hợp những dữ liệu đó vào hệ thống để hỗ trợ đánh giá rủi ro và đưa ra khuyến nghị chính xác hơn.

“Nhóm định vị AQUA RADAR dựa trên ba yếu tố chính: dự báo trước, chuyển dữ liệu thành hành động cụ thể và được thiết kế theo mô hình chi phí phù hợp với hợp tác xã hoặc cụm hộ nuôi”, Ngân nói.

“Bộ não” AI của AQUA RADAR dự báo rủi ro và tối ưu quạt, sục khí

Điểm quan trọng của AQUA RADAR không nằm ở việc chỉ dự báo thời tiết tại ao, mà ở cách hệ thống kết hợp dự báo với các điều kiện an toàn thực tế để đưa ra khuyến nghị vận hành.

Energy Optimization Engine sử dụng dữ liệu về nhiệt độ, bức xạ mặt trời, độ ẩm và các điều kiện vi khí hậu để dự báo diễn biến trong 24-72 giờ, từ đó xác định những khung giờ có nguy cơ cao.

Tuy nhiên, dự báo vi khí hậu không được sử dụng độc lập để quyết định bật hay tắt thiết bị. Hệ thống còn đối chiếu với các ngưỡng an toàn kỹ thuật của ao và, khi có dữ liệu, những chỉ số như DO, nhiệt độ nước, pH hoặc độ mặn trước khi đưa ra khuyến nghị.

• 

  Tuổi Trẻ Startup Award: Dùng AI ghép CV với việc làm, hỗ trợ ứng viên luyện phỏng vấnĐỌC NGAY

Ví dụ, nếu hệ thống dự báo buổi trưa ngày hôm sau có khả năng xuất hiện nắng nóng, bức xạ cao và điều kiện vi khí hậu bất lợi, AQUA RADAR sẽ đánh dấu đây là khoảng thời gian cần chú ý.

Nếu các điều kiện an toàn của ao cho thấy cần tăng cường vận hành, hệ thống sẽ khuyến nghị người nuôi duy trì hoặc tăng quạt và sục khí sớm hơn, thay vì chờ đến khi các chỉ số trong ao đã xấu mới bắt đầu xử lý.

Ngược lại, trong những khoảng thời gian được dự báo có mức rủi ro thấp, nếu các chỉ số an toàn của ao vẫn được bảo đảm, hệ thống mới xem xét đề xuất giảm mức vận hành để hạn chế tiêu thụ điện không cần thiết.

“An toàn của ao luôn được ưu tiên trước tiết kiệm năng lượng. AQUA RADAR không khuyến nghị giảm hoặc tắt quạt khi ao vẫn cần sục khí”, Ngân cho biết.

Energy Optimization Engine là “bộ não” của AQUA RADAR, thu thập dữ liệu môi trường, dùng AI dự báo vi khí hậu 24-72 giờ và xác định mức độ rủi ro theo từng khung giờ.

Energy Optimization Engine sẽ kết hợp hai nhóm thông tin: mức rủi ro được dự báo và các ngưỡng an toàn kỹ thuật của ao, để đưa ra ba nhóm khuyến nghị chính: tăng - giữ nguyên, giảm mức vận hành quạt hoặc sục khí.

Điểm quan trọng là hệ thống không chỉ tìm cách chạy thiết bị ít nhất có thể, mà tìm cách giảm những khoảng vận hành không cần thiết trong khi vẫn đảm bảo điều kiện an toàn cho ao.

AQUA RADAR sẽ đo điện năng thực tế và so sánh với mức tiêu thụ trước khi triển khai, qua đó xác định mức tiết kiệm kWh và chi phí thực tế, thay vì ước tính khi chưa có dữ liệu thực địa.

Một trạm cảm biến phục vụ 30-50 hộ nuôi

AQUA RADAR dùng năng lượng mặt trời, giúp trạm cảm biến hoạt động độc lập. Theo mô hình hợp tác xã, một trạm có thể phục vụ 30-50 hộ có điều kiện vi khí hậu tương đồng, với chi phí vài trăm nghìn đồng/hộ/năm, thấp hơn nhiều so với đầu tư riêng.

Nhóm cũng dự kiến các hình thức mua đứt, trả góp hoặc thuê theo mùa vụ để giảm chi phí ban đầu, hướng tới giải pháp phù hợp với người nuôi và hợp tác xã ĐBSCL.

Nhiều điểm mới trong giải thưởng Tuổi Trẻ Startup Award 2026

Tuổi Trẻ Startup Award 2026 lần thứ 7 do báo Tuổi Trẻ và Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam TP.HCM tổ chức, phối hợp với Liên minh Đổi mới sáng tạo quốc tế (InnoEx) và sự cố vấn đặc biệt của ông Phạm Phú Ngọc Trai - Chủ tịch Hội đồng cố vấn chiến lược đổi mới sáng tạo (SACSTI) Đại học Quốc gia TP.HCM.

Giải thưởng chia ra ba lĩnh vực, gồm Công nghệ tài chính và Kinh tế số; Hạ tầng, giao thông và Logistics; An sinh xã hội và Phát triển bền vững, đồng thời phân loại start-up theo nhóm lĩnh vực, mỗi nhóm đều có top 10, tất cả top 10 có cơ hội được pitching.

Năm nay, chương trình có giải thưởng dành cho sinh viên, mở ra "nguồn cảm hứng" và động lực mới để các ý tưởng, ấp ủ từ trường học/phòng lab thành hình và hiện diện trên thị trường.

Chương trình Tuổi Trẻ Startup Award 2026 nhận hồ sơ tham dự từ ngày 12-8-2026 đến hết ngày 15-10-2026 (đã gia hạn). Hội đồng sơ khảo sẽ thẩm định 30 startup tiêu biểu, chọn ra Top 10 tham gia "Vòng chung khảo - Giới thiệu dự án" và vinh danh trao giải.

Năm nay, sự kiện vinh danh trao giải dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 10, chia thành 3 bảng theo 3 chủ đề, với sự đồng hành của các đơn vị: Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), AgriS (Công ty CP Thành Thành Công - Biên Hòa), Tập đoàn VinaCapital.

Chi tiết về chương trình: https://tuoitre.vn/nhip-song-tre/tuoi-tre-start-up-award.htm

Link mẫu gửi hồ sơ đăng ký tham gia: tại đây.

Hoặc mời bạn gửi email về địa chỉ: [email protected], hoặc quét mã QR trên để thêm thông tin.

Từ câu hỏi "Sao mình không làm?", một nhóm sáng tạo trẻ bắt đầu tạo nhân vật Art Toy lấy cảm hứng từ văn hóa Việt. Nhưng để những món đồ chơi nghệ thuật đến được với nhiều người, họ phải giải tiếp bài toán giá bán và sản xuất.