Xây dựng xã, phường không ma túy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an, mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, tham gia tích cực của nhân dân.
Phòng ngừa ma túy từ mỗi gia đình, thôn bản
Tại thôn Hậu Cấu, xã biên giới Xín Mần, buổi tuyên truyền về phòng, chống ma túy do Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Tuyên Quang phối hợp Công an xã và các lực lượng ở cơ sở tổ chức thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Những kiến thức pháp luật, tác hại của ma túy đối với sức khỏe, gia đình và xã hội, cùng phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm được cán bộ Công an truyền đạt bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, phù hợp đặc điểm dân cư trên địa bàn.
Không chỉ phổ biến các quy định của pháp luật, cán bộ công an còn hướng dẫn người dân cách nhận biết những biểu hiện bất thường, nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ sử dụng, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy. Qua đó, giúp người dân hiểu rõ hơn trách nhiệm của bản thân, gia đình trong phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm.
Tham gia buổi tuyên truyền, chị Thò Thị Hoa, thôn Hậu Cấu, chia sẻ: "Qua những nội dung được cán bộ công an phổ biến, chúng tôi hiểu rõ hơn tác hại của ma túy đối với bản thân, gia đình và cộng đồng. Trước đây, nhiều người chưa nhận thức đầy đủ về những nguy cơ liên quan đến ma túy, nhất là các thủ đoạn dụ dỗ thanh, thiếu niên. Sau buổi tuyên truyền, gia đình sẽ thường xuyên nhắc nhở con cháu tránh xa ma túy, không nghe theo lời rủ rê của người xấu. Nếu phát hiện những biểu hiện nghi vấn liên quan đến ma túy, người dân sẽ kịp thời thông báo cho chính quyền và công an xã để có biện pháp xử lý".
Xín Mần là xã biên giới có 22 thôn, địa bàn rộng, dân cư sinh sống phân tán, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn, trình độ dân trí chưa đồng đều. Những đặc điểm này đặt ra yêu cầu đối với công tác phòng, chống ma túy phải được triển khai thường xuyên, kiên trì, phù hợp điều kiện thực tế của từng khu dân cư.
Xác định phòng ngừa là giải pháp quan trọng, Công an xã Xín Mần chủ động phối hợp cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, nâng cao ý thức tự quản, tự phòng ngừa. Nội dung tuyên truyền được lồng ghép trong các hoạt động tại thôn, bản, đồng thời chú trọng những khu vực có nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội.
Thiếu tá Lương Văn Sương, Phó Trưởng Công an xã Xín Mần cho biết, để xây dựng địa bàn không ma túy, điều quan trọng là phải phát huy vai trò của người dân trong phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật. Bên cạnh những buổi tuyên truyền tập trung, Công an xã thường xuyên phối hợp các lực lượng ở cơ sở nắm chắc tình hình địa bàn, đến từng khu dân cư vận động người dân nâng cao cảnh giác, tích cực cung cấp thông tin liên quan đến an ninh, trật tự. Công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, phù hợp từng nhóm đối tượng, nhất là thanh, thiếu niên và những địa bàn có nguy cơ phát sinh tệ nạn ma túy.
Từ sự chủ động của lực lượng Công an và sự tham gia tích cực của nhân dân, công tác phòng, chống ma túy tại Xín Mần đã đạt được những kết quả tích cực. Năm 2025, địa phương được công nhận là xã không ma túy. Đáng chú ý, 100% số hộ dân trên địa bàn đã ký cam kết xây dựng thôn không ma túy, hộ gia đình không ma túy.
Kết quả này cho thấy, khi công tác tuyên truyền được thực hiện sâu sát, gắn với trách nhiệm của từng gia đình và cộng đồng dân cư, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên. Việc ký cam kết không chỉ thể hiện sự hưởng ứng đối với chủ trương của địa phương, mà còn góp phần hình thành ý thức tự giác trong phòng ngừa, đấu tranh với tệ nạn ma túy.
Ông Giàng Seo Sử, thôn Xín Mần, xã Xín Mần cho biết: "Người dân rất phấn khởi khi địa phương được công nhận là xã không ma túy. Chúng tôi mong muốn kết quả này tiếp tục được duy trì, để các thôn, bản luôn bình yên, con cháu có môi trường lành mạnh học tập, lao động và phát triển sản xuất. Mỗi gia đình cần có trách nhiệm quản lý, giáo dục con em, cùng chính quyền và lực lượng Công an giữ gìn an ninh, trật tự, không để ma túy xâm nhập cộng đồng".
Phát huy sức mạnh cộng đồng, giữ vững địa bàn không ma túy
Nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đang triển khai các giải pháp phòng, chống ma túy theo hướng chủ động, lấy cơ sở làm trọng tâm, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể và nhân dân trong giữ gìn an ninh, trật tự.
Tại xã Lùng Tám, công tác tuyên truyền được lực lượng Công an triển khai bằng nhiều hình thức, trong đó chú trọng đưa kiến thức pháp luật đến với người dân tại các chợ phiên, khu dân cư và hộ gia đình. Đây là những địa điểm tập trung đông người, thuận lợi để phổ biến thông tin, đồng thời trực tiếp giải đáp những vấn đề người dân quan tâm.
Tại các phiên chợ, bên cạnh việc phát tờ rơi tuyên truyền, cán bộ Công an chủ động tiếp cận người dân, trao đổi về tác hại của ma túy, những thủ đoạn thường được các đối tượng sử dụng để lôi kéo, dụ dỗ người khác tham gia các hành vi vi phạm pháp luật. Cách làm này giúp nội dung tuyên truyền không còn khô cứng, tạo điều kiện để người dân dễ tiếp nhận và ghi nhớ.
Thiếu tá Nguyễn Quốc Hoàn, Công an xã Lùng Tám cho biết, công tác tuyên truyền được triển khai theo hướng thiết thực, phù hợp với đặc điểm địa bàn và từng nhóm người dân. Trong các buổi tuyên truyền, cán bộ Công an tập trung hướng dẫn người dân nhận diện các loại ma túy, hiểu rõ tác hại cũng như những phương thức, thủ đoạn của tội phạm. Đặc biệt, lực lượng Công an chú trọng cảnh báo nguy cơ bị lôi kéo, dụ dỗ tham gia các hoạt động liên quan đến ma túy, qua đó giúp người dân nâng cao cảnh giác, chủ động bảo vệ bản thân và gia đình. Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, việc phát tờ rơi, giải đáp các quy định của pháp luật cũng được thực hiện thường xuyên nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa từ cơ sở.
Đối với địa bàn miền núi, vùng cao, biên giới, nơi dân cư phân bố không đồng đều, việc đa dạng hóa hình thức tuyên truyền có ý nghĩa quan trọng. Nếu chỉ tổ chức các hội nghị tập trung, thông tin khó có thể đến được đầy đủ với mọi người dân. Vì vậy, tuyên truyền tại chợ phiên, khu dân cư, thông qua các tổ chức đoàn thể và những người có uy tín trong cộng đồng là hướng tiếp cận phù hợp, góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với đời sống.
Thực hiện Đề án “Đẩy mạnh xây dựng xã, phường an toàn về an ninh, trật tự, không có ma túy và tội phạm trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2025-2030”, các địa phương đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu bằng những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.
Đến nay, toàn tỉnh có 35 xã được công nhận đạt tiêu chí “Xã không ma túy”, chiếm 28,2%. Theo lộ trình, năm 2026, tỉnh phấn đấu xây dựng thêm 61 xã, phường đạt tiêu chí không ma túy, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 có 100% số xã, phường đạt tiêu chí này. Cùng với đó, tỉnh đặt mục tiêu triệt xóa 100% diện tích trồng, tái trồng cây có chứa chất ma túy, không để phát sinh các vụ việc liên quan đến cây có chứa chất ma túy trên địa bàn.
Để hoàn thành mục tiêu đề ra, bên cạnh việc tăng cường đấu tranh với tội phạm, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý địa bàn, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật, phát huy vai trò của các mô hình tự quản về an ninh, trật tự gắn với phòng, chống ma túy.
Cùng với trách nhiệm của các cơ quan chức năng, mỗi gia đình cần chủ động quản lý, giáo dục các thành viên, nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn của tội phạm. Các thôn, bản, tổ dân phố phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ, tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, kịp thời phản ánh những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự cho chính quyền và lực lượng Công an.
Mục tiêu xây dựng xã, phường không ma túy của tỉnh Tuyên Quang không chỉ hướng tới việc bảo đảm an ninh, trật tự mà còn góp phần tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Từ những buổi tuyên truyền tại thôn, bản, chợ phiên đến sự tự giác của từng hộ gia đình, quyết tâm ấy đang từng bước được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực.
Khi phòng, chống ma túy trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng, mỗi người dân chủ động tham gia bảo vệ cuộc sống bình yên, những kết quả đạt được sẽ có nền tảng để duy trì lâu dài. Đó cũng là cơ sở quan trọng để Tuyên Quang tiếp tục nhân rộng những địa bàn an toàn, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng 100% xã, phường không ma túy vào năm 2030.
ĐỨC THẮNG - HẢI CHUNG