Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cả nước hiện có 2 đô thị đặc biệt, 7 đô thị loại I và 892 đô thị loại II, III, với tỷ lệ đô thị hóa khoảng 53,3%.
Thông tin được ông Trần Quốc Thái, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng), đưa ra tại Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2026, do Bộ Xây dựng và Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức ngày 6.11.
Theo ông Thái, sau một năm sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống đô thị Việt Nam đã được tái cấu trúc.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn
ẢNH: NGỌC HÂN
Trong đó, Hà Nội và TP.HCM là 2 đô thị đặc biệt; 7 đô thị loại I gồm Đà Nẵng, Hải Phòng, Huế, Đồng Nai, Cần Thơ, Bắc Ninh và Quảng Ninh.
Việc hình thành các cực tăng trưởng mới tại Đồng Nai, Bắc Ninh và Quảng Ninh tạo điều kiện tổ chức lại không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho rằng yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới đòi hỏi hệ thống đô thị phải chuyển đổi căn bản về mô hình phát triển.
Theo ông Văn, phát triển đô thị không chỉ là mở rộng diện tích, tăng dân số hay đầu tư thêm công trình hạ tầng, mà phải chú trọng chất lượng quy hoạch, hiệu quả quản trị, năng suất sử dụng nguồn lực và chất lượng sống của người dân.
Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cũng chỉ ra những hạn chế trong quá trình đô thị hóa, gồm chất lượng quy hoạch và thực hiện quy hoạch chưa cao, hạ tầng thiếu đồng bộ, năng lực quản trị và khả năng chống chịu của đô thị còn yếu.
Theo ông Tuấn, việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cùng tác động của biến đổi khí hậu và chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác quy hoạch, quản trị đô thị.
Sau một năm triển khai sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống đô thị Việt Nam đã ghi nhận bước tái cấu trúc quan trọng khi tỷ lệ đô thị hóa đạt mốc 53,3%. Mạng lưới hiện quy tụ 2 đô thị đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM, cùng 7 đô thị loại I gồm Đà Nẵng, Hải Phòng, Huế, Đồng Nai, Cần Thơ, Bắc Ninh, Quảng Ninh và 892 đô thị thuộc loại II, III. Sự vươn lên của các cực tăng trưởng mới như Đồng Nai, Bắc Ninh và Quảng Ninh mở ra cơ hội tổ chức lại không gian kinh tế, gia tăng tính liên kết vùng và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia.
Tại Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2026, các chuyên gia nhận định mô hình tăng trưởng đô thị đang đứng trước yêu cầu chuyển dịch căn bản về chất lượng. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh mục tiêu phát triển không thể dừng lại ở việc mở rộng diện tích, tăng quy mô dân số hay bổ sung hạ tầng đơn thuần. Thay vào đó, trọng tâm phải đặt vào hiệu quả quản trị, mức độ tối ưu hóa nguồn lực và việc nâng cao chất lượng đời sống thực tế cho cư dân.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác đô thị hóa vẫn đối mặt với nhiều thách thức cố hữu về chất lượng quy hoạch, hạ tầng thiếu đồng bộ cũng như năng lực ứng phó trước biến đổi khí hậu. Theo Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Ngọc Tuấn, bối cảnh tinh gọn bộ máy hành chính và làn sóng chuyển đổi số đang đòi hỏi tư duy đổi mới quyết liệt trong công tác quản trị. Đây sẽ là nền tảng cốt lõi để bảo đảm hệ thống đô thị vận hành an toàn, linh hoạt và đáp ứng trọn vẹn yêu cầu phát triển bền vững dài hạn.
