Ukraine nối lại tập kích nhà máy lọc dầu Nga, ra điều kiện với Mỹ - Thanh Niên

Ukraine tuyên bố nối lại các cuộc tập kích nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga, sau thời gian tạm ngừng kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng tấn công hạ tầng năng lượng giữa Moscow và Kyiv hôm 11.10.

Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times ngày 15.10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine không thể tiếp tục kiềm chế, đồng thời bày tỏ bất bình trước việc Nga tiếp tục tập kích hạ tầng năng lượng Ukraine, khiến khoảng 600.000 người mất điện hôm 14.10. "Lệnh cấm đã được dỡ bỏ. Chúng tôi đã chấm dứt việc đó", ông nói về việc tạm ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga.

Ông Pavel Malkov, Thống đốc tỉnh Ryazan của Nga, ngày 15.10 cáo buộc một cuộc tấn công máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn của Ukraine đã gây hỏa hoạn tại một nhà máy lọc dầu trong khu vực. Lực lượng khẩn cấp được triển khai đến hiện trường, trong khi mức độ thiệt hại đang được đánh giá.

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cáo buộc Mỹ hạn chế hỗ trợ tình báo quân sự và các dịch vụ liên lạc vệ tinh, gây ảnh hưởng đến hoạt động tác chiến của Kyiv. Theo ông Zelensky, phía Mỹ đã cảnh báo có thể ngừng chia sẻ thông tin tình báo nếu Ukraine tiếp tục tấn công cơ sở năng lượng Nga.

Ngày 14.10, tỉ phú Elon Musk tuyên bố trên mạng xã hội X rằng Starshield, phiên bản quân sự của hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink, do chính phủ Mỹ sở hữu và kiểm soát, bao gồm việc quyết định các giới hạn tốc độ dịch vụ. Tuy nhiên, theo The Kyiv Independent ngày 15.10 dẫn một nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine, kết nối mạng cho hệ thống Starlink do quân đội Ukraine sử dụng "đã được khôi phục và vẫn hoạt động bình thường".

UAV Ukraine mất kết nối Starlink: Điều gì đang xảy ra?

Ông Zelensky cho biết Ukraine chỉ có thể cân nhắc ngừng các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng Nga để cải thiện quan hệ với Nhà Trắng nếu được cung cấp thêm tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot, coi đây là điều kiện tối thiểu có thể chấp nhận.

Nga xây căn cứ phóng UAV phản lực trong 6 tuần

Reuters ngày 15.10 dẫn hình ảnh vệ tinh thương mại do Planet Labs và Airbus cho thấy Nga gần hoàn tất một căn cứ phóng UAV phản lực quy mô lớn gần Ukraine chỉ sau 6 tuần xây dựng. Theo đó, một cánh đồng trống tại tỉnh Rostov (phía tây nam Nga) đã biến thành tổ hợp quân sự rộng khoảng 0,9 km2, tương đương 126 sân bóng đá, trong khoảng thời gian từ ngày 31.8 - 14.10.

Cơ sở mới nằm cách căn cứ không quân Millerovo khoảng 3,5 km, nơi đồn trú của Trung đoàn không quân chiến đấu cận vệ số 31 thuộc quân đội Nga. Theo Reuters, công trình có 8 bệ phóng, trong đó 2 bệ đã được lắp đặt đường ray, còn 2 bệ khác đang được thi công.

Ông Mike Monnik, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Công ty tình báo tư nhân DroneSec (Mỹ), nhận định cơ sở này có khả năng triển khai các mẫu UAV phản lực Geran-4 và Geran-5 mới nhất của Nga. Đây là những loại UAV có thể đạt tốc độ lên tới 600 km/giờ, gây nhiều khó khăn cho hệ thống phòng không Ukraine.

Theo chuyên gia Monnik, cơ sở mới bổ sung vào mạng lưới ít nhất 11 địa điểm phóng UAV cố định mà Nga đang sử dụng để tấn công Ukraine. Với quy mô hiện tại, căn cứ có thể phóng từ 100 UAV phản lực trở lên trong vòng 24 giờ, dù năng lực thực tế còn phụ thuộc vào nguồn cung và yêu cầu tác chiến.

"Tốc độ xây dựng cho thấy Nga có thể nhanh chóng đưa các năng lực tấn công hiện có vào hoạt động", ông Monnik nhận định, đồng thời cho rằng công trình gần như hoàn tất và có thể đi vào hoạt động đầy đủ trong vài tuần tới, thậm chí sớm hơn.

Vị trí căn cứ mới được cho là nằm trong phạm vi bảo vệ của các hệ thống phòng không tại Millerovo, giúp Nga tận dụng mạng lưới phòng thủ sẵn có và gây thêm khó khăn cho Ukraine nếu tìm cách tập kích cơ sở này.

Ông Rob Jordan, Giám đốc chương trình tại Viện Nghiên cứu quốc phòng và an ninh Hoàng gia Anh (RUSI), cũng nhận định các bệ bê tông và đường ray tại đây phù hợp với hệ thống phóng UAV Geran. Theo ông, tốc độ xây dựng đáng chú ý cho thấy Nga đang gia tăng ưu tiên đối với năng lực tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.

Việc mở rộng cơ sở phóng diễn ra trong bối cảnh Nga đẩy mạnh sử dụng UAV phản lực trong các cuộc tập kích Ukraine. Theo Reuters dẫn dữ liệu quân sự Ukraine, số UAV phản lực Nga sử dụng trong 3 tháng mùa hè năm nay tăng khoảng 6 lần. Các chuyên gia nhận định sự phát triển nhanh chóng của UAV phản lực Nga cũng đặt ra thách thức đối với năng lực phòng thủ của NATO.

Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin trên.