Ukraine sẵn sàng đàm phán, nêu điều kiện dừng tấn công nhà máy lọc dầu Nga

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 21/9 tuyên bố Kiev sẵn sàng tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào những nhà máy lọc dầu của Nga, nếu Moscow thực hiện các bước đi cụ thể để giảm leo thang căng thẳng. Điều kiện này được ông nêu trong bối cảnh Ukraine đang trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các đại diện Washington về những ý tưởng mới, nhằm đưa tiến trình hòa bình đến gần hơn. Theo thông tin Dân Trí dẫn lại, đề xuất của Kiev bắt đầu từ nguyên tắc hai bên cùng giảm các đòn đánh vào những lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt với đời sống và kinh tế. Ông Zelensky cho rằng ngành năng lượng, cơ sở hạ tầng trọng yếu và hoạt động xuất khẩu lương thực của Ukraine không thể tiếp tục trở thành mục tiêu tấn công từ phía Nga. Nếu những cuộc tấn công đó chấm dứt, Kiev cũng sẽ thực hiện các bước giảm leo thang tương ứng, trong đó có khả năng ngừng nhắm vào các cơ sở lọc dầu của Nga. Tổng thống Ukraine cho biết ông sẵn sàng cùng các đối tác xây dựng giải pháp, đồng thời thảo luận vấn đề này bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York trong tuần này. Theo lập luận của nhà lãnh đạo Ukraine, những tổn thất trong cuộc xung đột hiện nay không còn chỉ rơi vào quốc gia bị tấn công, bởi công nghệ quân sự đã cho phép bên phòng thủ tác động tới các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ đối phương. Ông nhấn mạnh Nga cũng phải chịu hậu quả từ cuộc chiến, đồng thời khẳng định bản chất xung đột đã thay đổi đáng kể so với trước đây. Dù vậy, ông Zelensky vẫn cho rằng mục tiêu cuối cùng phải là chấm dứt cuộc chiến chống Ukraine, thay vì kéo dài các cuộc tấn công qua lại. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Nga đã mất quyền kiểm soát ngành công nghiệp dầu diesel sau khi nhiều nhà máy lọc dầu nước này bị Ukraine đánh trúng và phải ngừng hoạt động. Ông Trump được cho là nhiều lần đề nghị ông Zelensky dừng các cuộc tấn công, vì lo ngại những đòn đánh vào cơ sở lọc dầu có thể góp phần đẩy giá dầu diesel trên thị trường toàn cầu tăng lên. Tuy nhiên, Kiev vẫn tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng của Nga, với mục tiêu làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và cắt giảm nguồn thu phục vụ chiến dịch quân sự. Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tiến hành một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Các đòn đánh này làm giảm sản lượng nhiên liệu tại nhiều cơ sở, trong lúc thị trường nội địa Nga xuất hiện tình trạng thiếu hụt xăng dầu. Diễn biến trên khiến vấn đề các cơ sở năng lượng trở thành một trong những điểm nóng, có thể tác động trực tiếp tới cả chiến trường, kinh tế Nga và nỗ lực ngoại giao giữa các bên. Trả lời CBC News ngày 21/9, Tổng thống Zelensky không loại trừ khả năng đối thoại trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng ông nhấn mạnh một cuộc gặp chỉ có ý nghĩa nếu tạo ra kết quả cụ thể. Theo ông, mọi thỏa thuận tương lai cần đi kèm những bảo đảm an ninh thực chất dành cho Ukraine, thay vì chỉ dừng ở các cam kết chính trị chung chung. Kiev muốn có sự bảo đảm rằng Nga sẽ không mở một chiến dịch quân sự mới trong tương lai, bởi đây được xem là vấn đề then chốt đối với bất kỳ tiến trình hòa bình nào. Từ phía Moscow, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga kỳ vọng về khả năng tổ chức một cuộc gặp ba bên mới giữa Nga, Ukraine và Mỹ. Ông nói khả năng này đã được thảo luận với các đại diện của Mỹ, trong khi Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố Moscow sẵn sàng tham gia vòng đàm phán mới và chưa từng từ chối đối thoại. Những tuyên bố này cho thấy các kênh trao đổi ngoại giao vẫn được duy trì, dù hai bên còn cách xa nhau về điều kiện và mục tiêu. Khuôn khổ đàm phán ba bên Mỹ, Nga và Ukraine từng được áp dụng gần đây nhất tại Geneva vào tháng 2, sau hai vòng thương lượng diễn ra ở Abu Dhabi. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận khi đó không tạo ra bước đột phá đáng kể, còn những vòng tiếp theo rơi vào bế tắc khi Mỹ chuyển sự chú ý sang cuộc chiến với Iran. Trong bối cảnh ấy, đề xuất gắn việc dừng tấn công nhà máy lọc dầu với các biện pháp giảm leo thang có thể mở thêm một hướng trao đổi, nhưng kết quả vẫn phụ thuộc vào phản ứng của Moscow, Kiev và Washington.