
Em Nguyễn Tường Vy (học sinh lớp 7 Trường THCS Nghĩa Đàn, xã Nghĩa Đàn, Nghệ An) - không có cha, mẹ đi làm ăn xa - nỗ lực học hành để thay đổi cuộc đời mình - Ảnh: DOÃN HÒA
Với các em, một chiếc xe đạp không chỉ giúp đường đến trường bớt gian nan mà còn chở theo ước mơ về một tương lai tươi sáng hơn.
Căn phòng trọ nhỏ và người chị lớp 7
Căn phòng trọ rộng chừng 15m² ở xã Nghĩa Đàn là nơi sinh hoạt của ba chị em Nguyễn Tường Vy, học sinh lớp 7 Trường THCS Nghĩa Đàn. Trong không gian chật hẹp ấy, mọi sinh hoạt của ba chị em đều phải thu xếp gọn gàng. Một góc để ngủ, một góc để học bài, còn những vật dụng thiết yếu được xếp sát vào nhau.
Bố mẹ không còn sống hạnh phúc, mẹ đi làm ăn xa. Thiếu vắng sự chăm sóc thường ngày của mẹ, ba chị em Vy phải tự nương tựa, bảo ban nhau trong cuộc sống.

Hằng ngày, Vy đi bộ tới trường - Ảnh: DOÃN HÒA
Ở cái tuổi mà nhiều bạn bè vẫn được cha mẹ chuẩn bị từng bữa ăn, nhắc nhở chuyện học hành, Vy đã quen với việc tự đi chợ, nấu cơm, rửa bát và quán xuyến những công việc trong căn phòng trọ nhỏ.
Có những hôm tan học về, em lại tất bật với việc nhà, chăm lo cho các em rồi mới ngồi vào bàn học. Những công việc tưởng chừng đơn giản ấy trở thành một phần trong cuộc sống thường ngày của cô học trò lớp 7.
Không có mẹ ở bên để thủ thỉ, sẻ chia những chuyện buồn vui, nỗi nhớ mẹ đôi khi vẫn khiến Vy chạnh lòng. Nhìn bạn bè được cha mẹ đón đưa, chăm sóc, em cũng mong có một mái ấm đủ đầy như bao bạn nhỏ khác. Nhưng rồi, cô chị nhỏ lại tự động viên mình, cố gắng học tập và chăm sóc các em.


Vy vừa là chị vừa là mẹ quán xuyến việc nhà, chăm em trong căn phòng trọ rộng chừng 15m2 - Ảnh: DOÃN HÒA
"Ba chị em ở trọ, tự chăm lo bản thân. Em rất nhớ mẹ. Em ước mong học thật giỏi và có xe đạp đến trường", Vy nói. Ước mơ của Vy không có gì lớn lao. Em chỉ mong có một chiếc xe đạp để việc đi học thuận tiện hơn, có thêm thời gian dành cho bài vở và đỡ vất vả trong những ngày đến lớp.
Ở trường, Vy là học sinh chăm ngoan, học giỏi, được thầy cô tin yêu, bạn bè quý mến. Cô Nguyễn Thị Minh - giáo viên chủ nhiệm - cho biết hoàn cảnh gia đình khiến Vy phải trưởng thành sớm hơn so với tuổi, nhưng em luôn có ý thức vươn lên, không vì những thiệt thòi riêng mà buông lơi việc học.
"Hoàn cảnh của Vy rất đặc biệt. Em thiếu thốn tình cảm gia đình nhưng có nghị lực, biết tự lập và luôn cố gắng trong học tập. Vy còn rất thương các em, biết chia sẻ và chăm sóc các em trong khả năng của mình", cô Minh chia sẻ.
Trong căn phòng trọ nhỏ, Vy vừa là chị, vừa là người chăm lo cho hai em. Những lúc các em cần giúp đỡ, Vy lại gác việc riêng để quan tâm, nhường nhịn. Có lẽ chính những thiếu thốn trong cuộc sống đã khiến cô học trò nhỏ hiểu hơn giá trị của tình thương và sự chở che.

Em Lê Trần Bảo Hân - học sinh lớp 5 Trường tiểu học Nghĩa Đàn, Nghệ An - đang lớn lên trong sự chắt chiu, yêu thương của người bà đã ngoài 60 tuổi - Ảnh: DOÃN HÒA
Chiếc xe đạp cũ và con đường đến lớp
Cũng ở xã Nghĩa Đàn, Lê Trần Bảo Hân, học sinh lớp 5, đang lớn lên trong sự chắt chiu, yêu thương của người bà đã ngoài 60 tuổi.
Bố mẹ không có cuộc sống hôn nhân hạnh phúc. Ông nội mất hơn 10 năm trước, bà nội tuổi cao, sức khỏe ngày càng yếu. Hai bà cháu rau cháo nương tựa vào nhau, dành dụm từng đồng để Hân có thể tiếp tục đến trường.
Ngôi nhà của hai bà cháu không có nhiều tài sản đáng giá. Những bữa cơm được vun vén từ rau trong vườn, những khoản chi tiêu đều phải tính toán. Thương bà tuổi cao vẫn phải lo toan, ngoài giờ học, Hân chủ động làm những việc vừa sức như cho gà ăn, hái rau, dọn dẹp nhà cửa.
Bà Lê Thị Hoa không mong gì hơn ngoài việc cháu gái ngoan ngoãn, khỏe mạnh và học hành tiến bộ. Dẫu tuổi đã cao, sức khỏe không còn như trước, bà vẫn cố gắng làm lụng, chắt chiu để cháu không phải nghỉ học giữa chừng.
"Thương cháu lắm. Hai bà cháu rau cháo nuôi nhau, có gì ăn nấy. Bà chỉ mong cháu được học hành đến nơi đến chốn, sau này có công việc ổn định, có cuộc sống tốt đẹp hơn", bà Hoa chia sẻ.

Bảo Hân phụ bà hái rau - Ảnh: DOÃN HÒA
Với Hân, niềm vui đôi khi chỉ là những điều bình dị. Chiếc xe đạp em đang sử dụng là xe cũ được người chị họ cho lại. Dù vẫn có thể đưa em đến lớp, chiếc xe đã qua sử dụng khiến việc đi lại không còn thuận tiện.
Ở vùng quê Nghĩa Đàn, những con đường đến trường không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Có những đoạn đường quanh co men theo sườn đồi, có đoạn lên dốc, xuống dốc, qua những triền đất gập ghềnh.
Những hôm trời mưa, đường trơn trượt, việc đi lại càng thêm vất vả. Với những học sinh phải tự đến trường, một chiếc xe đạp tốt không chỉ giúp rút ngắn thời gian mà còn là phương tiện cần thiết để các em duy trì việc học.



Bảo Hân có một chiếc xe đạp cũ được người chị cho lại. Hân ước mong có một chiếc xe đạp mới để đi học thuận tiện hơn - Ảnh: DOÃN HÒA
Hân cũng mong có một chiếc xe đạp mới để hành trình đến lớp thuận tiện hơn. "Em có chiếc xe đạp cũ được chị cho. Em mong có một chiếc xe đạp mới để đi học thuận tiện hơn", Hân bày tỏ.
Cuộc sống còn nhiều thiếu thốn nhưng cả Hân và Vy đều không buông bỏ việc học. Những chiếc xe đạp được mong chờ không chỉ chở các em qua những con dốc trên đường đến trường, mà còn tiếp thêm động lực để những mầm xanh lớn lên từ gian khó tiếp tục nuôi dưỡng ước mơ bằng con chữ.
Chiều 10-11, báo Tuổi Trẻ phối hợp với Tỉnh Đoàn Nghệ An tổ chức trao học bổng "Gieo mầm tri thức" cho 100 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn đạt thành tích khá, giỏi của xã Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An. Trước đó, ngày 9-11, chương trình đã trao học bổng cho 100 em học sinh của xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An.
Mỗi suất học bổng trị giá hơn 2 triệu đồng, gồm xe đạp và dụng cụ học tập. Ngoài ra Agribank Chi nhánh Tây Nghệ An hỗ trợ thêm 100 ba lô cho các em, trị giá 17,28 triệu đồng. Tổng giá trị chương trình tại tỉnh Nghệ An trị giá hơn 417 triệu đồng do Agribank Chi nhánh Phú Nhuận TP.HCM tài trợ.
Sau lễ trao tại tỉnh Nghệ An, chương trình sẽ tiếp tục trao 600 suất học bổng cho các em học sinh của tỉnh Quảng Trị, Tây Ninh và Lạng Sơn với tổng trị giá hơn 1,2 tỉ đồng.
Sáng 11-10, báo Tuổi Trẻ phối hợp Tỉnh đoàn Đồng Tháp trao tặng 200 suất học bổng 'Gieo mầm tri thức' cho học sinh.