Bỏ qua điều hướng
•

Uống ít nước vẫn bị tiểu đêm, vì sao?

Uống ít nước vẫn bị tiểu đêm, vì sao?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Uống ít nước trước khi ngủ vẫn có thể tiểu đêm. Nguyên nhân có thể liên quan đến hormone, tuổi tác, giấc ngủ hoặc một số bệnh lý.

Vì sao càng lớn tuổi càng hay tiểu đêm? - Ảnh 1.

Hay tiểu đêm, nguyên nhân không chỉ do uống nhiều nước - Ảnh: LEADINGEDGEHEALTH

Theo các bác sĩ tiết niệu, về định nghĩa, chỉ cần thức giấc ít nhất một lần trong khoảng thời gian ngủ chính để đi tiểu cũng được xem là tiểu đêm.

Theo một nghiên cứu của Phần Lan với 6.000 người trong độ tuổi từ 18 - 79 tham gia, tiểu đêm xuất hiện ở cả nam và nữ với tỉ lệ tương đương.

Ở phụ nữ dưới 50 tuổi, tiểu đêm có thể liên quan đến nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc thai kỳ. Sau tuổi 50, tình trạng này có xu hướng phổ biến hơn ở nam giới, một phần do phì đại tuyến tiền liệt.

Một nguyên nhân quan trọng là chứng đa niệu về đêm, tức cơ thể sản xuất hơn 1/3 tổng lượng nước tiểu trong 24 giờ vào ban đêm. Khoảng 80% người bị tiểu đêm có tình trạng này, theo kênh Channel News Asia ngày 7-10.

Bình thường, hormone chống bài niệu (ADH) do tuyến yên tiết ra giúp thận giảm sản xuất nước tiểu khi ngủ, theo Hiệp hội Phẫu thuật tiết niệu Anh.

Ở người trẻ, lượng nước tiểu ban đêm thường chỉ chiếm khoảng 1/5 tổng lượng nước tiểu trong ngày. Khi tuổi cao, nồng độ ADH giảm khiến tỉ lệ này có thể tăng lên khoảng 1/3.

Vì vậy, giảm uống nước vào buổi tối không phải lúc nào cũng hiệu quả. Các chuyên gia khuyên nên phân bổ hợp lý thời điểm, lượng và loại đồ uống trong cả ngày, thay vì chỉ cắt nước trước giờ ngủ.

Tiểu đêm còn có thể liên quan đến béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường, suy tim, ngưng thở khi ngủ, bệnh thận mạn hoặc bàng quang tăng hoạt.

Ở người lớn tuổi, những thay đổi về dung tích bàng quang và nhịp sinh học cũng góp phần làm tăng lượng nước tiểu ban đêm.

Một biện pháp đơn giản có thể hữu ích là mang vớ áp lực hoặc kê cao chân vào cuối buổi chiều.

Sau một ngày đứng hoặc ngồi, chất lỏng có thể tích tụ ở chân. Khi nằm ngủ, lượng dịch này trở lại tuần hoàn và được thận đào thải thành nước tiểu.

Ngoài ra, nên hạn chế cà phê, trà, rượu bia vào buổi tối. Người đang dùng thuốc lợi tiểu có thể trao đổi với bác sĩ về thời điểm uống thuốc để lượng nước tiểu tăng lên trước giờ ngủ thay vì giữa đêm.

Tiểu đêm đôi khi là tình trạng lành tính nhưng nếu xảy ra thường xuyên và làm gián đoạn giấc ngủ thì người bệnh nên đi khám.

Vì sao càng lớn tuổi càng hay tiểu đêm? - Ảnh 3.Tiểu đêm nhiều có thể mắc bệnh lý nào?

Tiểu đêm nhiều có thể do liên quan nhiều bệnh lý khác nhau, người bệnh cần được thăm khám và điều trị kịp thời.

Nhiều người lầm tưởng việc hạn chế uống nước vào buổi tối sẽ ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng thức giấc đi tiểu giữa đêm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tiết niệu, chỉ cần thức giấc từ một lần trở lên trong giấc ngủ chính đã được xác định là tiểu đêm. Thống kê tại Phần Lan trên 6.000 người cho thấy tỷ lệ mắc phải ở nam và nữ tương đương nhau, phản ánh đây là rối loạn sinh học phổ biến chứ không đơn thuần xuất phát từ thói quen sinh hoạt. Nguyên nhân cốt lõi thường bắt nguồn từ hội chứng đa niệu về đêm khi lượng nước tiểu lúc ngủ chiếm hơn một phần ba tổng lượng trong 24 giờ, ảnh hưởng đến khoảng 80% trường hợp. Theo Hiệp hội Phẫu thuật tiết niệu Anh, tuyến yên tiết hormone ADH giúp thận giảm tạo nước tiểu, song nồng độ này sụt giảm đáng kể theo tuổi tác. Bên cạnh đó, sau tuổi 50, nam giới dễ gặp vấn đề phì đại tuyến tiền liệt, trong khi nữ giới dưới 50 tuổi thường liên quan đến thai kỳ hoặc viêm đường tiết niệu. Hiện tượng này cũng cảnh báo nguy cơ tiềm ẩn từ các bệnh mạn tính như tiểu đường, tăng huyết áp, suy tim, bệnh thận hoặc chứng ngưng thở khi ngủ. Ngoài ra, chất lỏng tích tụ ở chi dưới suốt ngày dài sẽ tái tuần hoàn về thận khi nằm xuống, kích thích quá trình đào thải tự nhiên. Vì vậy, việc chỉ cắt giảm lượng nước uống trước giờ ngủ không mang lại hiệu quả triệt để nếu bỏ qua các cơ chế bệnh lý nền tảng. Để cải thiện tình trạng, người dân có thể kê cao chân hoặc mang vớ áp lực vào cuối buổi chiều nhằm giảm dồn ứ dịch ngoại vi. Đồng thời, việc hạn chế trà, cà phê, rượu bia buổi tối và điều chỉnh thời điểm uống thuốc lợi tiểu theo hướng dẫn của bác sĩ là rất cần thiết. Khi triệu chứng kéo dài gây xáo trộn giấc ngủ thường xuyên, người bệnh cần chủ động thăm khám y tế để được chẩn đoán chính xác căn nguyên.
amung