Bỏ qua điều hướng

Vận dụng ngoại ngữ hiệu quả trong bối cảnh "chạy đua" công nghệ AI

Vận dụng ngoại ngữ hiệu quả trong bối cảnh "chạy đua" công nghệ AI
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Năm học mới 2026-2027 đã bắt đầu. Từ điểm chuẩn chính thức, có thể thấy ngôn ngữ Anh, sư phạm tiếng Anh … luôn thuộc top các ngành có điểm chuẩn cao. Việc vận dụng tiếng Anh hiệu quả không còn gói gọn trong học tập, mà còn áp dụng trong cả công việc, đời sống, nhất là khi công nghệ trí tuệ nhân tạo ...

Không ít ý kiến cho rằng, khi AI (trí tuệ nhân tạo) phát triển đến một mức nào đó, việc học ngoại ngữ sẽ không còn quan trọng. Bởi khi này, máy móc sẽ có thể thay thế hoàn toàn, thậm chí vượt trội con người trong dịch thuật. Những thử thách lớn đối với các học viên và cả một số người đã đi làm liên quan ngoại ngữ như dịch xuôi-dịch ngược, dịch cabin... sẽ trở nên vô cùng đơn giản với AI.

Ngành ngôn ngữ Anh không bị bão hòa

Về nhận định trên, cô Bùi Phương Vy, giáo viên Trường Trung học phổ thông Chuyên Trần Văn Giàu (tỉnh Tây Ninh) với điểm tuyệt đối 9.0 IELTS cho rằng, trong bối cảnh AI phát triển, vai trò của người thầy giáo tiếng Anh vẫn chưa thể dễ dàng bị thay thế. Học sinh ngày càng cần tiếng Anh hơn trong cả học tập và hội nhập, cho nên nhu cầu về giáo viên ngoại ngữ với chuyên môn tốt là điều không thể bỏ qua.

Tương tự, thầy Trần Thiện Minh, giảng viên SAT và IELTS, người từng hai lần đạt 9.0 IELTS tuyệt đối, cho hay: "Tôi thường xuyên quan sát thị trường tiếng Anh và thấy rằng, điều quan trọng nhất là bạn ứng dụng nó thế nào trong thực tế. Với việc được sử dụng ở hơn 50 quốc gia, tiếng Anh chính là chìa khóa giao tiếp với toàn thế giới. Dù AI có phát triển tới đâu, ngành ngôn ngữ Anh cũng không vì thế mà bão hòa, kém hấp dẫn đối với các nhà tuyển dụng".

thay-minh-tran.png
Thầy giáo Trần Thiện Minh, người từng hai lần đạt 9.0 IELTS. (Ảnh: VINH SAN)

Đồng tình với các ý kiến đó, Thạc sĩ TESOL Trần Anh Khoa, cũng nằm trong danh sách đạt 9.0 IELTS của Việt Nam, khẳng định: ngành ngôn ngữ Anh không hề bị bão hòa, mà trái lại ngày càng được cả học viên, phụ huynh quan tâm. Hiện, các Trường đại học đều đòi hỏi sinh viên về chứng chỉ tiếng Anh. Cũng rất hiếm khi các nhà tuyển dụng lớn bỏ qua yếu tố này khi gặp gỡ các ứng viên.

Chia sẻ ký ức về cánh cổng đại học gắn với ngôn ngữ Anh, nghiên cứu sinh tại Đại học Reading, người sở hữu 9.0 IELTS Hà Đặng Như Quỳnh cho biết: bản thân chị từng đủ điểm vào cả hai cơ sở đào tạo đại học hàng đầu là Trường đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh và Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhưng cuối cùng vẫn chọn ngành sư phạm tiếng Anh.

"Tôi từng làm gia sư từ năm học lớp 7. Suốt những năm tháng gắn bó với công việc, tôi luôn bị thu hút bởi sự nỗ lực học tập và thành công của học trò khi đạt được thành tựu hoặc ngộ ra kiến thức nào đó. Nếu bây giờ được quay lại ngày đầu học tiếng Anh, có lẽ tôi sẽ giảm thời lượng học tập để tập trung vào những phương pháp đúng đắn hơn, hiệu quả hơn", chị Như Quỳnh nói.

Tìm phương pháp học tập đúng đắn thay vì phụ thuộc AI

Quả thật, có rất nhiều người từng kiên trì với phương pháp học "mưa dầm thấm lâu" và tư duy "cứ dùng nhiều thì tự nhiên sẽ giỏi hơn". Điều này không hẳn là không đúng, nhưng rõ ràng có không ít trường hợp không thể chờ đợi nhiều năm trời đợi "mưa thấm" vì tính chất công việc, học tập.

"Nếu được học lại, tôi sẽ bỏ thói quen "nhồi từ vựng" sớm hơn. Khi còn học trung học phổ thông, tôi thường dành thời gian học thuộc lòng từ vựng, cụm từ. Tuy nhiên, khi áp dụng thì lại không hiệu quả, thậm chí bị lặp ý, thiếu logic bởi đặt trọng tâm của cả câu viết vào từ vựng. Đây là sai lầm khá phổ biến mà bất cứ ai học tiếng Anh đều có thể mắc phải, ngay cả những người học chuyên ngôn ngữ Anh", cô giáo Bùi Phương Vy cho hay.

Theo cô Phương Vy, nếu đúc kết thành cụm ba từ khóa cho một phương pháp học tiếng Anh phù hợp, cô sẽ chọn "Nhìn lại-Bền bỉ-Tự tin". Nghĩa là mỗi bạn trẻ dù tự học hay học từ thầy cô đều cần phải biết nhìn nhận để tìm ra điều chưa đúng, đồng thời tổng hợp kiến thức và tiến bộ bằng sự bền bỉ và lòng tự tin. Với kỹ năng ngôn ngữ, không nhất thiết mỗi ngày phải học thật nhiều, nhưng việc học phải được duy trì đều đặn và có mục tiêu rõ ràng.

Nói về phương pháp cá nhân của bản thân, thầy giáo Trần Thiện Minh đặc biệt nhấn mạnh cụm từ "Logic-Tin vào quy trình của mình-Tận hưởng". Theo đó, một khi đã cố gắng và có cho mình logic học tập, người học ngoại ngữ cần kiên trì, tin tưởng bản thân để luyện tập dần dần. Khi có kết quả, hãy tận hưởng những gì mình đạt được.

dscf4789.jpg
Nghiên cứu sinh Hà Đặng Như Quỳnh. (Ảnh: VINH SAN)

Trong khi đó, nghiên cứu sinh Hà Đặng Như Quỳnh chọn "Đúng-Luyện-Lì". Nghĩa là ban đầu phải xác định đúng tư duy học tập, sau đó cần kết hợp luyện tập thật nhiều để tư duy không chỉ nằm trên giấy mà trở thành phản xạ tự nhiên. Còn "Lì" là kiên trì, vượt lên trên tất cả để học tập. Kết quả tốt chỉ dành cho người kiên trì nhất, chưa chắc đã thuộc về người bẩm sinh giỏi nhất.

Chị Như Quỳnh cho biết, có không ít học viên của chị, sau khi được tiếp cận một phương pháp học tiếng Anh Linearthinking đã nhận ra rằng, bản thân họ không hề kém ngoại ngữ. Đơn giản là họ chưa biết tới cách học hiệu quả.

Quay trở lại với vấn đề học tiếng Anh làm gì khi AI ngày càng phát triển, Thạc sĩ TESOL Trần Anh Khoa, một trong "tứ quý IELTS 9.0" nhìn nhận: "Cách đây vài ngày, một số nền tảng AI lớn bỗng tạm ngừng hoạt động. Việc này chứng minh rằng, chúng ta đừng quá phụ thuộc vào AI. Khi nắm trong tay ngoại ngữ, bạn sẽ không phải chờ đợi một chiếc máy nào đó mới có thể làm được việc, hoặc đơn giản là giao tiếp với một người đang đứng ngay trước mặt".

NGỌC VY

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu việc học ngoại ngữ còn cần thiết, khi máy móc ngày càng giỏi dịch thuật và xử lý ngôn ngữ. Theo cách nhìn này, những công việc từng đòi hỏi năng lực cao như dịch xuôi, dịch ngược hay dịch cabin có thể trở nên đơn giản hơn nhờ các công cụ AI hiện đại. Tuy nhiên, thực tế được các chuyên gia trao đổi với báo Nhân Dân cho thấy AI không xóa bỏ giá trị ngoại ngữ, mà đang buộc người học thay đổi cách tiếp cận, rèn luyện và ứng dụng. Cô Bùi Phương Vy, giáo viên Trường Trung học phổ thông Chuyên Trần Văn Giàu, tỉnh Tây Ninh, cho rằng vai trò của giáo viên tiếng Anh chưa thể dễ dàng bị công nghệ thay thế. Cô nhận định học sinh ngày càng cần tiếng Anh trong học tập, giao tiếp và hội nhập, vì vậy xã hội vẫn cần những giáo viên ngoại ngữ có chuyên môn vững vàng, phương pháp phù hợp. Quan điểm này đặc biệt đáng chú ý khi cô Phương Vy từng đạt điểm tuyệt đối 9.0 IELTS, qua đó có trải nghiệm thực tế về quá trình học tập, sử dụng và giảng dạy tiếng Anh. Thầy Trần Thiện Minh, giảng viên SAT và IELTS, người từng hai lần đạt 9.0 IELTS tuyệt đối, nhấn mạnh rằng giá trị ngoại ngữ nằm trước hết ở khả năng ứng dụng. Theo thầy Minh, tiếng Anh được sử dụng tại hơn 50 quốc gia, trở thành chìa khóa kết nối con người trên toàn thế giới, bất chấp sự tiến bộ nhanh chóng của AI. Vì thế, ông cho rằng ngành ngôn ngữ Anh không vì AI phát triển mà bão hòa, kém hấp dẫn, nhất là khi các nhà tuyển dụng vẫn coi năng lực sử dụng ngôn ngữ là lợi thế. Thạc sĩ TESOL Trần Anh Khoa, cũng nằm trong danh sách những người đạt 9.0 IELTS tại Việt Nam, đồng tình với nhận định rằng nhu cầu học ngoại ngữ đang tiếp tục tăng. Ông cho biết nhiều trường đại học hiện yêu cầu sinh viên có chứng chỉ tiếng Anh, trong khi các nhà tuyển dụng lớn hiếm khi bỏ qua yếu tố này khi đánh giá ứng viên. Những yêu cầu ấy cho thấy ngoại ngữ không chỉ phục vụ các công việc dịch thuật, mà còn hỗ trợ học tập, nghiên cứu, tìm việc và tham gia môi trường nghề nghiệp quốc tế. Câu chuyện của nghiên cứu sinh Hà Đặng Như Quỳnh tại Đại học Reading cũng cho thấy sức hút lâu dài của ngành sư phạm tiếng Anh đối với người học. Chị từng đủ điểm vào Trường đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh và Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Sau cùng, chị chọn ngành sư phạm tiếng Anh vì đã làm gia sư từ năm lớp 7, đồng thời luôn bị cuốn hút bởi nỗ lực và thành công của học trò. Như Quỳnh cho biết nếu được quay lại ngày đầu học tiếng Anh, chị sẽ giảm thời lượng học dàn trải, tập trung nhiều hơn vào những phương pháp đúng đắn và hiệu quả. Đây cũng là vấn đề nhiều người học ngoại ngữ gặp phải, khi kiên trì theo cách học mưa dầm thấm lâu nhưng không thể chờ đợi quá nhiều năm để thấy kết quả. Cô Phương Vy thừa nhận từng dành nhiều thời gian nhồi từ vựng và học thuộc cụm từ, nhưng khi viết lại dễ lặp ý, thiếu logic vì quá phụ thuộc vào vốn từ. Sai lầm này khá phổ biến, bởi người học thường đặt trọng tâm của cả câu vào từ vựng, trong khi bỏ quên mạch lập luận, ngữ cảnh và mục tiêu giao tiếp. Từ kinh nghiệm cá nhân, cô Phương Vy gợi ý ba từ khóa cho việc học tiếng Anh là Nhìn lại, Bền bỉ và Tự tin, nhằm giúp người học tiến bộ có định hướng. Nhìn lại giúp nhận ra điểm chưa đúng, bền bỉ giúp duy trì quá trình luyện tập, còn tự tin giúp người học mạnh dạn sử dụng kiến thức trong thực tế. Theo cô, học ngôn ngữ không nhất thiết phải thật nhiều mỗi ngày, nhưng cần được duy trì đều đặn, gắn với mục tiêu rõ ràng và khả năng tự đánh giá. Thầy Trần Thiện Minh cũng nhấn mạnh ba nguyên tắc Logic, Tin vào quy trình của mình và Tận hưởng, xem đó là nền tảng để người học kiên trì. Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, ngoại ngữ vì thế không mất giá trị mà trở thành năng lực cần được sử dụng thông minh, kết hợp công nghệ nhưng không phụ thuộc hoàn toàn.