Thị trường kim loại quý vừa trải qua một tuần giao dịch đầy sóng gió với biên độ dao động lên tới 150 USD/ounce. Mở đầu tuần ở mức 4.422,50 USD/ounce, giá vàng thế giới nhanh chóng chạm đỉnh tuần tại 4.442,98 USD/ounce vào ngày thứ ba nhờ lực đẩy từ căng thẳng địa chính trị và giá năng lượng leo thang.
Tuy nhiên, áp lực bán tháo bất ngờ xuất hiện sau khi dữ liệu chỉ số giá sản xuất (PPI) và giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 được công bố, củng cố đồn đoán Fed sẽ siết chặt tiền tệ. Kim loại quý có thời điểm rơi thẳng xuống đáy tuần 4.292,11 USD/ounce trước khi lực cầu bắt đáy kéo giá hồi nhẹ về sát ngưỡng 4.350 USD/ounce vào cuối tuần.
Dù khép lại tuần giảm thứ 3 liên tiếp và thị trường tương lai nâng mạnh xác suất Fed tăng lãi suất, phố Wall lại đang tràn ngập sự lạc quan kỳ lạ. Khảo sát mới nhất của Kitco News cho thấy hơn 64% chuyên gia dự báo giá vàng sẽ đi lên trong tuần tới.
Diễn biến này cho thấy mối quan hệ quen thuộc giữa lãi suất và giá vàng đang có những thay đổi đáng chú ý. Nếu trước đây lãi suất tăng thường khiến vàng kém hấp dẫn, thì lần này, chính sách tiền tệ thắt chặt lại có thể trở thành một trong những yếu tố hỗ trợ kim loại quý trong dài hạn.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Phố Wall quay lại với xu hướng lạc quan đối với vàng sau đợt phục hồi cuối tuần, trong khi nhà đầu tư cá nhân tiếp tục thu hẹp tỷ lệ ủng hộ xu hướng tăng sau một tuần giá giảm nữa (Ảnh: MW).
Khi quy luật tài chính truyền thống bị phá vỡ
Trong nhiều thập kỷ, mối quan hệ giữa lãi suất và giá vàng thường được lý giải khá đơn giản. Vàng không tạo ra dòng tiền hay lãi suất, nên khi ngân hàng trung ương nâng lãi suất, lợi suất trái phiếu tăng, việc nắm giữ vàng trở nên kém hấp dẫn hơn so với các tài sản sinh lời. Lãi suất cao cũng thường đi cùng đồng USD mạnh hơn, tạo thêm áp lực lên giá kim loại quý. Đây cũng là lý do mỗi chu kỳ thắt chặt tiền tệ thường được xem là giai đoạn bất lợi đối với vàng.
Tuy nhiên, mối tương quan nghịch này đang bị phá vỡ một cách có hệ thống. Dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) chỉ ra rằng vàng mang lại lợi suất dương sau hơn một nửa số lần Fed tăng lãi suất kể từ năm 1997. Trong giai đoạn 2004-2006, khi Fed nâng lãi suất từ 1% lên 5,25%, giá vàng vẫn tăng vọt 53%. Thậm chí trong đợt thắt chặt gắt gao nhất 40 năm qua giai đoạn 2022-2023, vàng vẫn kịp ghi nhận mức tăng hơn 10% khi kết thúc chu kỳ.
Lý giải điều này, ông Ryan McIntyre, Chủ tịch Sprott Inc., nhấn mạnh rằng áp lực từ lợi suất lên vàng chỉ mang tính ngắn hạn. Thị trường giá lên về mặt cấu trúc vẫn hoàn toàn nguyên vẹn bởi một vấn đề vĩ mô lớn hơn lạm phát rất nhiều, đó là "hố đen nợ công".
Vòng xoáy nợ công và lực cầu "không màng thị giá"
Bản chất của việc tăng lãi suất hiện nay đã hoàn toàn thay đổi. Khi tổng nợ liên bang Mỹ vượt mốc 40.000 tỷ USD, chi phí trả lãi ròng hàng năm đã chạm ngưỡng 1.250 tỷ USD - con số chiếm tới 18,5% nguồn thu liên bang và chính thức vượt qua toàn bộ ngân sách quốc phòng. Mỗi lần cơ quan quản lý nâng thêm 25 điểm cơ bản lãi suất, gánh nặng tài khóa lại phình to, buộc chính phủ phải vay thêm nợ mới để trả lãi cho các khoản nợ cũ.
Hiện tượng "thế thống trị tài khóa" này khiến giới đầu tư toàn cầu nhìn nhận động thái tăng lãi suất không còn là minh chứng cho sức khỏe kinh tế, mà là dấu hiệu của căng thẳng tài khóa nghiêm trọng. Khi đó, vàng lập tức phát huy tối cao vai trò lá chắn bảo vệ tài sản trước sự xói mòn sức mua của tiền pháp định.
Bên cạnh bài toán nợ, một trụ đỡ vững chắc khác đang bảo vệ giá vàng là hoạt động tích lũy bền bỉ từ các ngân hàng trung ương. Sau khi điều chỉnh dữ liệu quý I, WGC ghi nhận lực gom ròng vọt lên 289 tấn trong quý II. Ngân hàng trung ương Trung Quốc liên tục gia tăng dự trữ vàng tháng thứ 22 liên tiếp, bên cạnh dòng tiền mua gom từ Ba Lan và Uzbekistan.
Khảo sát của HSBC cho thấy khoảng 40% các nhà quản lý dự trữ toàn cầu có kế hoạch nâng tỷ trọng vàng trong danh mục, bất chấp việc kim loại quý đang neo ở vùng giá cao lịch sử. Đây là dòng vốn phòng hộ rủi ro dài hạn cho cả thập kỷ, sẵn sàng hấp thụ toàn bộ lượng bán ra từ giới đầu tư ngắn hạn.
Kịch bản hướng tới mốc 5.000 USD/ounce và những biến số cần dè chừng
Trước sức mạnh tiềm ẩn của thị trường, hàng loạt định chế tài chính lớn đã đưa ra kịch bản lạc quan. Goldman Sachs giữ nguyên mục tiêu giá vàng cuối năm ở mức 4.900 USD/ounce. UBS kỳ vọng giá vàng đạt 4.600 USD/ounce và hướng đến 5.000 USD/ounce trong nửa đầu năm tới, trong khi Deutsche Bank xác định vùng giá trị hợp lý dao động từ 4.700 đến 5.100 USD/ounce.
Ông Bob Haberkorn, nhà môi giới hàng hóa cấp cao tại StoneX Group, nhận định thị trường đang định giá trước những giới hạn chính sách: "Tôi nghĩ vàng sẽ dần tiến tới mục tiêu 5.000 USD nếu Fed không tăng lãi suất, và ngay cả khi lãi suất tăng 25 điểm cơ bản, mức giảm của kim loại quý cũng sẽ không sâu vì dư địa tăng thêm đã chạm trần".
Dù triển vọng dài hạn nghiêng về xu hướng tăng, các chuyên gia vẫn khuyến cáo nhà đầu tư không nên bỏ qua những biến số cản trở trong ngắn hạn. Lợi suất thực của trái phiếu kỳ hạn 10 năm neo cao quanh mức 2,42% vẫn là một thách thức lớn. Ngoài ra, việc các quỹ ETF vàng toàn cầu từng bị rút ròng 8,9 tỷ USD trong một tháng cho thấy tâm lý dòng vốn tài chính phương Tây vẫn rất nhạy cảm trước sức mạnh của đồng bạc xanh.