Khi các hoạt động kinh tế ban ngày dần khép lại, những chương trình biểu diễn nghệ thuật trở thành một lựa chọn giải trí, đồng thời mở ra cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp tại TPHCM.
À Ố Show tại Nhà hát Thành phố, Loa Loa Show tại Hội trường Thống Nhất (di tích Dinh Độc Lập) hay Chào Show trên đường Nguyễn Siêu (phường Bến Nghé)... là những mô hình kết hợp nghệ thuật với ẩm thực, chủ yếu hướng đến khai thác nhu cầu chi tiêu vào buổi tối của người dân và du khách trong nước, quốc tế.
Tuy nhiên, bài toán không chỉ nằm ở khả năng bán vé. Một show diễn có thể thu hút đông khán giả, nhưng để tạo thêm giá trị cho nền kinh tế, sản phẩm cần kết nối với nhà hàng, khách sạn, vận chuyển, mua sắm và các dịch vụ liên quan. Đây cũng là cơ sở để đánh giá mô hình nào có khả năng phát triển lâu dài, đóng góp vào doanh thu và tăng trưởng của ngành du lịch và kinh tế địa phương.
Show diễn mở thêm nguồn thu, kết nối chuỗi dịch vụ
Trao đổi với phóng viên Dân trí, bà Lê Hằng, Giám đốc vận hành Chào Show (Công ty TNHH Dấu Ấn Show), cho biết chương trình ra đời sau dịch Covid-19, trong bối cảnh TPHCM còn thiếu các sản phẩm biểu diễn nghệ thuật phục vụ nhu cầu giải trí ban đêm. Doanh nghiệp lựa chọn mô hình kết hợp biểu diễn với ẩm thực, tạo thành chương trình kéo dài khoảng 90 phút.
Các chương trình biểu diễn, văn hoá tại TPHCM thu hút khách trong và ngoài nước (Ảnh: Q.N).
Chương trình sử dụng chất liệu âm nhạc truyền thống theo ngôn ngữ đương đại, kết hợp giới thiệu ẩm thực ba miền. Theo bà Hằng, thách thức là giữ được bản sắc văn hóa nhưng vẫn đủ gần gũi với khán giả hiện đại. Sau hơn một năm rưỡi vận hành, Chào Show liên tục điều chỉnh nội dung biểu diễn và ẩm thực dựa trên phản hồi của khán giả và người làm chuyên môn.
Để mở rộng đầu ra, đơn vị hợp tác với các công ty lữ hành, đưa show vào chương trình tour; đồng thời phân phối vé qua các nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến, ứng dụng công nghệ và ví điện tử.
Bà Hằng cho rằng sự xuất hiện của nhiều chương trình biểu diễn có thể tạo hiệu ứng cộng hưởng, góp phần hình thành thêm hoạt động kinh doanh vào buổi tối. Khi một show diễn trở thành điểm nhấn, khách có thể kết hợp ăn uống, mua sắm hoặc sử dụng các dịch vụ khác, qua đó mở rộng nguồn thu cho những đơn vị tham gia chuỗi cung ứng.
Một mô hình khác là Loa Loa Show tại Dinh Độc Lập. Đại diện đơn vị cho biết chương trình tổ chức hai suất diễn mỗi ngày (một suất trưa, một suất tối), lượng khách trung bình khoảng 160 người mỗi ngày, công suất lấp đầy khoảng 95%. Vào dịp lễ và cuối tuần, khán phòng có thể đạt 100% công suất. Khách quốc tế chiếm khoảng 30%, khách nội địa khoảng 70% (các số liệu này do đơn vị tự cung cấp).
Khách tham gia Loaloa show còn có dịch vụ thuê đồ đồ Việt phục ăn tối, chụp ảnh trong Dinh độc lập (Ảnh: Q.N).
Chương trình kết hợp biểu diễn nghệ thuật với ẩm thực trong cùng một gói dịch vụ. Theo thông tin từ đơn vị, khách có thể lựa chọn vé giá 1,6 triệu đồng hoặc 1,8 triệu đồng/người, đã bao gồm phần ăn; dịch vụ thuê trang phục truyền thống có giá 300.000 đồng/người.
Để mở rộng chuỗi cung ứng du lịch, Loa Loa Show hợp tác với khách sạn, đại lý lữ hành, đơn vị điều hành tour và các đối tác tổ chức du lịch kết hợp hội nghị, khen thưởng, hội thảo, triển lãm. Việc đưa chương trình vào các gói dịch vụ giúp doanh nghiệp tiếp cận khách theo đoàn, thay vì chỉ phụ thuộc vào khách mua vé lẻ.
Dù có khả năng tạo doanh thu từ vé và các dịch vụ đi kèm, hiệu quả kinh tế của show diễn cần được nhìn nhận rộng hơn. Với mô hình gói trọn vé xem và bữa ăn, phần lớn chi tiêu của khách đã nằm trong giá vé. Doanh nghiệp và cơ quan quản lý vì vậy cần tiếp tục xác định chương trình có tạo thêm nhu cầu sử dụng dịch vụ bên ngoài hay không, mức chi tiêu bổ sung là bao nhiêu và giá trị được phân bổ đến các đơn vị kinh doanh khác như thế nào.
Cần đo hiệu quả bằng chi tiêu và giá trị tạo ra
TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TPHCM, cho rằng kinh tế đêm không đơn thuần là kéo dài thời gian hoạt động của các dịch vụ ban ngày, mà phải tạo ra những trải nghiệm đủ khác biệt để khách sẵn sàng chi thêm tiền.
Theo ông Minh, mỗi mô hình cần xác định sản phẩm chủ lực, nhóm khách mục tiêu và cách kết nối các dịch vụ để gia tăng giá trị. Một chương trình biểu diễn có thể trở thành điểm nhấn, nhưng cần gắn với ăn uống, mua sắm và vận chuyển. Các dịch vụ phải có lịch hoạt động ổn định, giá cả minh bạch, đặt chỗ thuận tiện và phương án di chuyển an toàn.
Chuyên gia phân biệt ba mục tiêu: thu hút khách ra ngoài, thúc đẩy chi tiêu bổ sung và kéo dài thời gian lưu trú. Đây là những kết quả khác nhau, cần được đánh giá riêng. Lượng khách đông chưa đồng nghĩa với mức chi tiêu cao; doanh thu bán vé cũng chưa phản ánh đầy đủ giá trị mà chương trình tạo ra cho các ngành kinh doanh liên quan.
Chương trinh Loaloa show gần như kín khách vào dịp lễ, tết (Ảnh: Q.N).
Về giải pháp, ông Minh cho rằng TPHCM có thể ưu tiên các chương trình nghệ thuật kể câu chuyện thành phố, ẩm thực gắn với người làm nghề, trải nghiệm trên sông và mua sắm sản phẩm sáng tạo mang dấu ấn địa phương. Với show diễn, chất lượng nghệ thuật, cách thể hiện dễ tiếp cận, lịch biểu diễn thường kỳ và nội dung được làm mới là những yếu tố giúp duy trì sức hút.
Trước khi nhân rộng, mỗi mô hình cần chứng minh được nét riêng, khả năng tạo chi tiêu bổ sung và lợi ích mang lại cho cộng đồng. Những hoạt động có nhu cầu nhưng phát sinh xung đột cần được điều chỉnh về địa điểm, thời gian hoặc quy mô; mô hình thiếu sức mua, sao chép và phụ thuộc kéo dài vào hỗ trợ cần được cân nhắc kỹ.
“Không thể dùng giá bán để phán xét giá trị”, ông Minh nói, đồng thời lưu ý cần hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ và người làm nghề địa phương nâng chất lượng, tham gia chuỗi phân phối và cải thiện thu nhập.
Theo chuyên gia, TPHCM nên thí điểm các cụm kinh tế đêm có định vị rõ ràng, đơn vị chịu trách nhiệm vận hành cụ thể và sự tham gia của cư dân. Hiệu quả cần được đo bằng mức chi tiêu bổ sung, việc làm, thu nhập địa phương và mức độ hài lòng của người dân, thay vì chỉ dựa vào lượng khách hay doanh thu. Việc phát triển cũng phải bảo đảm an toàn, hạn chế tiếng ồn, ùn tắc và không làm suy giảm chất lượng sống của cộng đồng.
Ở góc độ quản lý, ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, cho biết thành phố đang rà soát các mô hình kinh tế đêm để xác định hướng duy trì, phát triển hoặc điều chỉnh phù hợp. Theo định hướng đô thị đa trung tâm sau khi mở rộng địa giới, hoạt động kinh tế đêm sẽ được nghiên cứu mở rộng sang khu vực Thủ Đức, Vũng Tàu và những nơi có điều kiện phù hợp, thay vì tập trung chủ yếu ở khu vực trung tâm (quận 1 trước đây).
Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố hướng đến đánh giá hiệu quả không chỉ bằng lượng khách và tổng thu, mà còn qua mức chi tiêu bình quân, thời gian lưu trú và giá trị tạo ra trên mỗi lượt khách.