Vết đen ở bàn chân cảnh báo loại ung thư gây tử vong cao

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nốt ruồi mới mọc, một vết đen hay mảng da sẫm màu dưới lòng bàn chân có thể là dấu hiệu của loại ung thư da ác tính, tỷ lệ tử vong cao.

Nhầm lẫn với nấm kẽ chân

TS-BS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu T.Ư (Hà Nội), cho biết mới đây bệnh viện tiếp nhận và chẩn đoán 3 ca bệnh điển hình ung thư tế bào hắc tố, trong đó có bệnh nhân (BN) nữ gần 60 tuổi đến khám với một mảng da màu đen sẫm, loét nhẹ ở kẽ ngón chân. Suốt một thời gian dài, người bệnh cho rằng bản thân bị nấm kẽ chân do làm nông nghiệp, thường xuyên lội nước nên đã tự mua đủ loại thuốc bôi nấm. Tổn thương không thuyên giảm mà ngày càng rỉ dịch, lan rộng.

Trường hợp khác là BN nữ hơn 65 tuổi, dấu hiệu ban đầu chỉ là một vệt đen sần sùi ở vùng gót chân. BN cho rằng đó là máu bầm chưa tan hết do giẫm phải đá nhọn. Cùng với tình trạng gót chân hay nứt nẻ nên BN dùng đá bọt chà. Việc ma sát liên tục đã vô tình kích thích tế bào ung thư phát triển mạnh hơn, sần sùi và biến dạng bề mặt.

Các BN trên đã được phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn khối ung thư. BS Quang nhấn mạnh việc phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Mới đây, một BN 89 tuổi phát hiện bệnh khi được con cháu vệ sinh bàn chân. Gan bàn chân của ông xuất hiện một mảng sắc tố lớn, màu sắc nham nhở (chỗ đen sậm, chỗ nâu nhạt), ranh giới không rõ ràng. Tại Bệnh viện Da liễu T.Ư, các kết quả cận lâm sàng cho thấy BN đã bị ung thư tế bào hắc tố. BN được phẫu thuật loại bỏ khối u và vét hạch vùng. Sau phẫu thuật, BN phục hồi tốt, theo dõi định kỳ 3 tháng/lần.

Đừng bỏ qua những thay đổi nhỏ trên da

TS-BS Nguyễn Hữu Quang lưu ý cả 3 ca bệnh trên đều mắc ung thư tế bào hắc tố thể đầu chi - bệnh rất phổ biến ở người châu Á. Đây là loại ung thư nguy hiểm vì tế bào ung thư có khả năng sinh sôi nhanh, ăn sâu xuống các lớp dưới da và di căn vào mạch máu, hạch bạch huyết cũng như các cơ quan nội tạng (như não, phổi, gan) trong thời gian rất ngắn. Bệnh hoàn toàn có thể được chữa khỏi nếu phát hiện ở "thời điểm vàng": giai đoạn sớm (tại chỗ), tế bào ung thư chỉ mới nằm ở lớp thượng bì, việc điều trị rất đơn giản. Bác sĩ chỉ cần phẫu thuật cắt bỏ rộng tổn thương. Tỷ lệ sinh tồn sau 5 năm có thể lên tới trên 95%, BN giữ lại được sự toàn vẹn của chi.

Ở giai đoạn muộn (xâm lấn, di căn), khối u đã ăn sâu, loét, chảy máu hoặc di căn, phác đồ điều trị trở nên vô cùng nặng nề. BN có thể phải đối mặt với việc tháo khớp, đoạn chi (cắt bỏ ngón chân hoặc một phần bàn chân) để ngăn chặn tế bào ung thư lây lan, kết hợp với hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch tốn kém nhưng tiên lượng sống lại rất dè dặt.

BS Quang chia sẻ, mỗi người đừng bỏ qua những thay đổi nhỏ trên làn da. Nếu thấy bất kỳ một nốt đen, mảng sắc tố nào ở lòng bàn chân, kẽ ngón chân, gót chân hoặc dưới móng chân có các dấu hiệu: lớn nhanh, bờ không đều, màu sắc chỗ đậm chỗ nhạt, nứt nẻ, chảy máu..., nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu. Bằng thiết bị soi da chuyên dụng và xét nghiệm mô bệnh học, các bác sĩ sẽ "điểm mặt chỉ tên" chính xác tổn thương và có hướng can thiệp kịp thời nhất.

Ung thư hắc tố da là ung thư da có khả năng tiến triển và di căn nhanh nếu ở giai đoạn muộn. BN được điều trị bằng phẫu thuật loại bỏ khối u. Liệu pháp miễn dịch và điều trị nhắm trúng đích đang được áp dụng cho những bệnh giai đoạn 3 có di căn hạch vùng hoặc cơ quan xa.

Từ năm 2020 - 2026, Bệnh viện Da liễu T.Ư ghi nhận hơn 100 trường hợp ung thư hắc tố da; tuổi trung bình là 60,1; nữ chiếm 56,3%. Tổn thương tập trung chủ yếu ở bàn chân và móng chân (90,1%). Riêng trong 9 tháng của năm 2026 đã tiếp nhận khoảng 15 ca ung thư tế bào hắc tố.

Ung thư tế bào hắc tố thể đầu chi là loại ung thư da ác tính nguy hiểm nhưng thường bị coi nhẹ do các tổn thương ban đầu xuất hiện ở những vị trí khuất như lòng bàn chân, gót chân hoặc kẽ ngón chân. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng thuộc Bệnh viện Da liễu Trung ương, vừa cảnh báo về 3 ca bệnh điển hình nghi ngờ nấm kẽ chân hoặc vết máu bầm nhưng thực chất đã mắc ung thư tế bào hắc tố. Việc người bệnh tự ý điều trị bằng thuốc bôi nấm hay dùng đá bọt chà gót chân đã vô tình kích thích tế bào ung thư phát triển sần sùi, rỉ dịch và biến dạng bề mặt. Dù mắc ở độ tuổi khác nhau từ gần 60 đến 89 tuổi, các bệnh nhân đều đối mặt với rủi ro cao do tế bào ung thư hắc tố có khả năng ăn sâu xuống các lớp dưới da, di căn nhanh chóng vào mạch máu, hạch bạch huyết cùng các cơ quan nội tạng. Bệnh hoàn toàn có thể chữa khỏi với tỷ lệ sinh tồn sau 5 năm đạt trên 95% nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm khi tổn thương mới nằm ở lớp thượng bì. Ngược lại, khi chuyển sang giai đoạn xâm lấn hay di căn, phác đồ điều trị trở nên vô cùng nặng nề với nguy cơ phải tháo khớp, đoạn chi kết hợp hóa trị hoặc xạ trị tốn kém. Các chuyên gia khuyến cáo mỗi người không nên bỏ qua bất kỳ thay đổi nhỏ nào trên da, đặc biệt là các vết đen hay mảng sắc tố lớn nhanh, bờ không đều, màu sắc nham nhở hoặc hay nứt nẻ chảy máu ở vùng bàn chân. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường kể trên, người dân cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời bằng thiết bị soi da chuyên dụng. Việc chẩn đoán sớm không chỉ giúp loại bỏ hoàn toàn khối u mà còn bảo tồn trọn vẹn chi thể và chức năng vận động cho người bệnh.