Vi phạm hành lang lưới điện, nhiều sự cố từ những việc tưởng bình thường

Hệ thống truyền tải điện quốc gia do Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) quản lý, vận hành với các đường dây 220 - 500kV trải dài trên cả nước. Đây là hệ thống giữ vai trò bảo đảm truyền tải điện an toàn, liên tục, ổn định phục vụ các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh, quốc phòng và thị trường điện Việt Nam.

Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận 8 sự cố liên quan đến vi phạm hành lang an toàn lưới điện. Các vụ việc cho thấy nguy cơ có thể phát sinh ngay trong quá trình sản xuất, thi công hoặc sinh hoạt của người dân tại khu vực gần đường dây.

8 sự cố từ diều, UAV đến máy móc thi công

Theo thống kê được cung cấp, các sự cố xảy ra trong năm 2026 có nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, nhóm hành vi liên quan đến diều, vật bay và UAV gây ra một số sự cố; phương tiện, máy móc thi công vi phạm khoảng cách an toàn cũng tiềm ẩn nguy cơ cao.

Cụ thể, ngày 24-1, đường dây 220kV Phố Nối - Gia Lộc, thuộc Truyền tải điện Đông Bắc 2 (Hải Phòng), xảy ra sự cố do diều của người dân địa phương mắc vào đường dây.

Ngày 5-2, đường dây 220kV Nậm Sum - Nông Cống, thuộc Truyền tải điện Thanh Hóa, xảy ra sự cố do hệ thống tời ròng rọc của người dân đặt phía dưới đường dây. Khi dây thừng bị đứt, văng lên dây dẫn và gây sự cố.

Đến ngày 8-5, đường dây 220kV Sóc Trăng 2 - Cà Mau, thuộc Truyền tải điện Cà Mau quản lý, gặp sự cố khi lốc xoáy cuốn tấm bạt che máy bơm nước của người dân. Tấm bạt sau đó vướng vào đầu xà và chuỗi cách điện của đường dây.

Ngày 8-8, một sự cố xảy ra trên đường dây 220kV tại Hưng Yên, nguyên nhân được xác định do xe cẩu vi phạm khoảng cách an toàn.

Ngày 17-8 tiếp tục xảy ra hai sự cố. Tại đường dây 500kV Sơn La - Việt Trì, thuộc Truyền tải điện Tây Bắc 2 (Sơn La), dây diều vướng vào dây dẫn gây sự cố. Cùng ngày, đường dây 220kV Lào Cai - Guman 1, thuộc Truyền tải điện Tây Bắc (Lào Cai), xảy ra sự cố do dây cáp UAV của người dân vận chuyển vật liệu quệt vào đường dây.

Ngày 27-8, đường dây 220kV Thủy điện Khe Bố - Thủy điện Bản Vẽ, thuộc Truyền tải điện Nghệ An, xảy ra sự cố do người dân dùng chất nổ làm đứt dây dẫn.

Mới nhất, ngày 1-9, đường dây 220kV Hà Đông - Phủ Lý, thuộc Truyền tải điện Hà Nội quản lý, xảy ra sự cố do một doanh nghiệp sử dụng máy khoan di động bằng bánh xích để khoan thăm dò địa chất dưới dây dẫn, trong phạm vi hành lang và vi phạm khoảng cách an toàn.

Các vụ việc cho thấy sự cố không nhất thiết bắt nguồn từ hành vi cố ý tiếp cận công trình điện lực. Nhiều trường hợp phát sinh do người dân, doanh nghiệp chưa nhận diện đầy đủ nguy cơ khi tổ chức sản xuất, thi công hoặc sinh hoạt gần đường dây.

Đáng lưu ý, lưới điện cao áp có thể gây phóng điện khi người, phương tiện, máy móc hoặc vật thể vi phạm khoảng cách an toàn với bộ phận mang điện, ngay cả khi chưa tiếp xúc trực tiếp với dây dẫn.

Chủ động phòng ngừa, không tự ý tiếp cận đường dây

Theo quy định hiện hành về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực, việc duy trì khoảng cách an toàn và bảo vệ hành lang lưới điện cao áp là yêu cầu bắt buộc.

Vì vậy, các hoạt động như xây dựng, cơi nới công trình, trồng cây, tập kết vật liệu; sử dụng cần cẩu, xe nâng, máy móc có chiều cao lớn; thả diều, bóng bay, vật bay; vận hành UAV hoặc đốt lửa gần đường dây đều cần được kiểm soát theo đúng quy định.

Hậu quả của việc vi phạm hành lang an toàn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến con người và hệ thống điện. Người trực tiếp thực hiện công việc và những người xung quanh có nguy cơ bị điện giật, bỏng điện hoặc gặp tai nạn. Thiết bị điện có thể bị hư hỏng, đường dây phải xử lý sự cố, từ đó ảnh hưởng đến khả năng cung cấp điện và gây thiệt hại về tài sản.

EVNNPT khuyến cáo các đơn vị quản lý vận hành tiếp tục kiểm tra, phát hiện sớm những điểm có nguy cơ cao; tăng cường tuyên truyền trực tiếp tại khu dân cư, khu vực sản xuất, thi công gần đường dây; đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương để xử lý, ngăn ngừa nguy cơ vi phạm.

Đối với chính quyền địa phương, cần phối hợp với đơn vị quản lý vận hành trong tuyên truyền, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm, nhất là tại những địa bàn có hoạt động xây dựng, sản xuất, khai thác, vận chuyển hoặc sử dụng thiết bị có khả năng ảnh hưởng đến đường dây truyền tải điện.

Các doanh nghiệp và đơn vị thi công cần khảo sát hiện trường, nhận diện nguy cơ và xác định biện pháp bảo đảm an toàn ngay từ khi lập phương án. Trước khi thi công, phải thông báo và thỏa thuận bằng văn bản với đơn vị quản lý vận hành lưới điện để được hướng dẫn, tư vấn và giám sát an toàn.

Người lao động cũng phải được phổ biến đầy đủ các nguy cơ về điện. Máy móc, phương tiện cần được kiểm soát trong suốt quá trình làm việc, không tự ý đưa cần cẩu, máy khoan, xe nâng, thiết bị nâng hạ hoặc vật liệu vào khu vực có nguy cơ vi phạm khoảng cách an toàn.

Với người dân, EVNNPT khuyến cáo tuyệt đối không thả diều, bóng bay, vật bay hoặc thực hiện các hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến đường dây. Người dân không tự ý xây dựng, cơi nới công trình, trồng cây, tập kết vật liệu hoặc sử dụng thiết bị có chiều cao lớn gần đường dây khi chưa tìm hiểu và thực hiện đúng quy định.

Khi có nhu cầu xây dựng, cải tạo công trình hoặc thực hiện công việc gần đường dây, người dân cần chủ động liên hệ đơn vị quản lý vận hành để được hướng dẫn. Nếu phát hiện cây cối, công trình, phương tiện, vật thể hoặc hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến đường dây, cần thông báo kịp thời cho đơn vị quản lý vận hành hoặc cơ quan chức năng.

Đặc biệt, không tự ý tiếp cận, tháo dỡ hoặc xử lý các vật thể nghi có liên quan đến đường dây.

Theo Nghị định 133/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25-5-2026, một số hành vi vi phạm quy định về bảo vệ công trình điện lực có thể bị phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng. Trong đó, có hành vi để nhà ở, công trình, cây trồng thuộc sở hữu của mình vi phạm hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực hoặc gây hư hỏng bất kỳ bộ phận nào của công trình điện lực; nổ mìn, mở mỏ gây hư hỏng các bộ phận của công trình điện lực.

Nghị định cũng quy định mức phạt đối với hành vi vi phạm khoảng cách an toàn giữa phương tiện bay được cấp phép với công trình điện lực trong phạm vi 500m tính từ mép ngoài công trình lưới điện cao áp, siêu cao áp trên không hoặc 100m đối với lưới điện trên không trung áp. 

Với diều, vật thể bay, phạm vi là 1.000m tính từ mép ngoài công trình lưới điện cao áp, siêu cao áp trên không hoặc 500m đối với lưới điện trung áp, trừ các trường hợp được pháp luật quy định.

Bảo vệ hành lang an toàn lưới điện cao áp không chỉ là trách nhiệm của ngành điện. Việc tuân thủ quy định, chủ động nhận diện nguy cơ và thông báo kịp thời khi phát hiện những hoạt động có khả năng ảnh hưởng đến đường dây là những yếu tố góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, hạn chế sự cố và bảo đảm hệ thống truyền tải điện quốc gia vận hành an toàn, liên tục.